Στην αποφυγή χιλιάδων ογκολογικών θανάτων και καρκινικών μεταστάσεων οδήγησε η ανοσοθεραπεία με πεμπρολιζουμάμπη την οκταετία 2017-2024 στη χώρα μας, σύμφωνα με ελληνική μελέτη που παρουσιάστηκε ως προφορική ανακοίνωση στο 8ο Ελληνικό Συνέδριο Ογκολογίας (ΕΣΟ, 6-9 Μαΐου 2026), που συνδιοργάνωσαν η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) και η Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας στη Θεσσαλονίκη.

Η κλινική χρήση της πεμπρολιζουμάμπης

Η μελέτη με τίτλο “Clinical outcomes and cost-effectiveness of Pembrolizumab in Greece: A modelling analysis based on 22 indications” βασίστηκε σε δεδομένα από την κλινική χρήση της πεμπρολιζουμάμπης (pembrolizumab) -ενός από τους βασικούς εκπροσώπους των ανοσο-ογκολογικών φαρμάκων που έχει αλλάξει τα θεραπευτικά δεδομένα σε ένα ευρύ φάσμα συμπαγών όγκων και αιματολογικών κακοηθειών- σε 22 διαφορετικές εγκεκριμένες ενδείξεις και 12 διαφορετικούς τύπους καρκίνου.

Οι ερευνητές εστίασαν σε στοιχεία της περιόδου 2017-2024 και μελέτησαν τόσο τα κλινικά αποτελέσματα όσο και τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, σε επίπεδο πληθυσμού και όχι μεμονωμένης ένδειξης.

Οι τύποι καρκίνου (πνεύμονα, μελάνωμα, μαστού, τραχήλου μήτρας, κεφαλής και τραχήλου, ορθοκολικός, ουροθηλίου, νεφροκυτταρικός, λέμφωμα Hodgkins, καρκίνωμα χοληφόρων οδών, οισοφάγου, στομάχου και γαστροοισοφαγικής συνδρομής) που συμπεριελήφθησαν στην παρούσα μελέτη έχουν σοβαρή επίπτωση στην επιβίωση των Ελλήνων πολιτών με 380.871 χαμένα έτη ζωής τo ημερολογιακό έτος 2022. Ενώ, τα χαμένα έτη ζωής επηρεάζουν και την Ελληνική οικονομία καθώς μεταφράζονται σε χιλιάδες απολεσθείσες ώρες εργασίας. Σε σύνολο η παρούσα αξία των απωλειών παραγωγικότητας που αποσοβήθηκαν ανέρχεται στα 439.857.473 ευρώ για το έτος αυτό.

Η μελέτη επιχειρεί, για πρώτη φορά σε εθνικό επίπεδο, να σκιαγραφήσει το συνολικό αποτύπωμα της πεμπρολιζουμάμπης στο ελληνικό σύστημα υγείας, συνθέτοντας τα κλινικά δεδομένα που αφορούν τη χρήση της σε 22 διαφορετικές ομάδες ασθενών και στις αντίστοιχες κλινικές ενδείξεις.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης, εκτιμάται ότι την οκταετία 2017–2024 περίπου 28.700 ασθενείς στην Ελλάδα έλαβαν θεραπεία με pembrolizumab. Η χρήση της θεραπείας αυτής συνδέθηκε με την αποφυγή σχεδόν 3.850 θανάτων και μείωση της εμφάνισης μεταστατικής νόσου σε 3.811 ασθενείς.

Ποιότητα ζωής

Σε όρους συνολικής επιβίωσης, η μελέτη υπολογίζει ότι προστέθηκαν περισσότερα από 56.000 έτη ζωής και σχεδόν 48.000 ποιοτικά σταθμισμένα έτη ζωής (QALYs), δείκτες που χρησιμοποιούνται διεθνώς για την αποτίμηση της πραγματικής αξίας των σύγχρονων θεραπειών. Επιπλέον η χρήση της πεμπρολιζουμάμπης συνέβαλε σε σχεδόν 40.000 επιπρόσθετα έτη ζωής χωρίς υποτροπή της νόσου. Η αποφυγή της υποτροπής αποτελεί προτεραιότητα για τους ασθενείς -και τις οικογένειες τους- καθώς συνδέεται με καλύτερες εκβάσεις υγείας και βελτιωμένη ποιότητα ζωής.

Όπως εξήγησαν οι συντάκτες της μελέτης κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων, η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από κλινικές μελέτες, επίσημες τιμές φαρμάκων και δημοσιευμένα κόστη διαχείρισης της νόσου, χωρίς να συνυπολογιστούν εκπτώσεις ή μηχανισμοί επιστροφών. «Ο στόχος της μελέτης δεν ήταν η αποτύπωση δημοσιονομικών εξοικονομήσεων, αλλά η συνολική εκτίμηση της θεραπευτικής αξίας σε πραγματικές συνθήκες», υπογράμμισαν.

Σε μια περίοδο όπου η συζήτηση γύρω από την καινοτομία στην ογκολογία, τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και την πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες βρίσκεται στο προσκήνιο, τα ευρήματα αυτά προσθέτουν ένα ακόμη επιστημονικό δεδομένο στον δημόσιο διάλογο. Η μελέτη αναδεικνύει ότι η αξιολόγηση των σύγχρονων θεραπειών οφείλει να γίνεται με βάση το συνολικό όφελος για τους ασθενείς και την κοινωνία, μέσα από τεκμηριωμένες αναλύσεις και με σεβασμό στη σύνθετη πραγματικότητα της ογκολογικής φροντίδας.