Η αύξηση βάρους στην ενήλικη ζωή αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου έως και πέντε φορές, σύμφωνα με έρευνα στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 600.000 ασθενείς.

Η παχυσαρκία μπορεί να προκαλέσει 13 διαφορετικούς τύπους καρκίνου και πιστεύεται ότι συνδέεται με άλλους οκτώ. Ωστόσο, λίγα είναι γνωστά σχετικά με την επίδραση που έχει η αύξηση βάρους – και το στάδιο της ζωής κατά το οποίο συμβαίνει – στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Για να το διαπιστώσουν, ερευνητές του Πανεπιστημίου Lund στη Σουηδία ανέλυσαν δεδομένα σχετικά με το βάρος και τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου από περισσότερους από 600.000 άνδρες και γυναίκες και διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχει ασφαλής ηλικία για την αύξηση βάρους.

Η μελέτη, που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Παχυσαρκία στην Κωνσταντινούπολη, μέτρησε το βάρος περισσότερων από 250.000 ανδρών και λίγο λιγότερων από 380.000 γυναικών κατά μέσο όρο τέσσερις φορές μεταξύ των ηλικιών 17 και 60 ετών. Παρακολούθησε επίσης τις διαγνώσεις καρκίνου τους μέχρι το 2023.

Οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι ο αυξημένος κίνδυνος καρκίνου – τόσο συνολικά όσο και για πολλούς συγκεκριμένους τύπους καρκίνου – συσχετιζόταν με το υψηλότερο αρχικό βάρος στην πρώιμη ενήλικη ζωή, καθώς και με την αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής.

Ο Anton Nilsson, κύριος συγγραφέας και αναπληρωτής καθηγητής στο Lund, δήλωσε: «Όσο μεγαλύτερο ήταν το αρχικό βάρος και όσο μεγαλύτερη η αύξηση βάρους, τόσο υψηλότερος τείνει να είναι ο κίνδυνος καρκίνου.»

Τα ποσοστά κινδύνου για κάθε φύλο και κάθε είδος καρκίνου

Οι άνδρες που έγιναν παχύσαρκοι πριν από την ηλικία των 30 ετών είχαν:

• πενταπλάσιο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος,
• διπλάσιο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος και των νεφρών,
• και 58% αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με εκείνους που παρέμειναν αδύνατοι.

Οι γυναίκες που ανέπτυξαν παχυσαρκία πριν από την ηλικία των 30 ετών είχαν:

• 4,5 φορές υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου,
• 67% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος,
• διπλάσιο κίνδυνο καρκίνου των νεφρών
• και 76% αυξημένο κίνδυνο μηνιγγιώματος σε σύγκριση με εκείνες που δεν έγιναν ποτέ παχύσαρκες.

Για όσους πήραν βάρος σε μεταγενέστερη ηλικία, παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των φύλων. Για τις γυναίκες, η αύξηση βάρους μετά την ηλικία των 30 ετών συσχετίστηκε στενά με αυξημένο σχετικό κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου, καρκίνου του μαστού μετά την εμμηνόπαυση και μηνιγγιώματος – καρκίνων για τους οποίους οι ορμόνες του φύλου θεωρούνται πρωταρχικός αιτιολογικός παράγοντας. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου συσχετίστηκε επίσης στενά με τις μεταβολές βάρους στις γυναίκες.

Στους άνδρες, οι συσχετίσεις με καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία ήταν αντίθετα ισχυρότερες για την αύξηση βάρους πριν από την ηλικία των 45 ετών, πιο ξεκάθαρα για τον καρκίνο του οισοφάγου και του ήπατος. Ο Nilsson είπε ότι αυτό οφείλεται «ίσως στο γεγονός ότι η πρόωρη αύξηση βάρους δίνει περισσότερο χρόνο σε βιολογικές διεργασίες, όπως η φλεγμονή και τα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης, να δράσουν σε ευαίσθητους ιστούς».

Όσα περισσότερα κιλά, τόσο μεγαλύτερος κίνδυνος

Όσοι αύξησαν περισσότερο το βάρος τους (κατά μέσο όρο 32 κιλά) είχαν 7% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο σε σύγκριση με όσους αύξησαν λιγότερο – κατά μέσο όρο 8 κιλά. Οι άνδρες που αύξησαν περισσότερο το βάρος τους είχαν σχεδόν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του ήπατος και περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του οισοφάγου σε σύγκριση με όσους αύξησαν λιγότερο.

Επίσης, είχαν τριπλάσιο κίνδυνο όγκων της υπόφυσης και αυξημένο κατά περισσότερο από 50% κίνδυνο καρκινώματος νεφρικών κυττάρων, καρκίνου του γαστρικού καρδίου και καρκίνου του παχέος εντέρου.

Οι γυναίκες που πήραν το περισσότερο βάρος είχαν σχεδόν τετραπλάσιο κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου και διπλάσιο κίνδυνο όγκων της υπόφυσης, καθώς και σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο καρκινώματος νεφρικών κυττάρων (91%), καρκίνου του μαστού μετά την εμμηνόπαυση (42%), μηνιγγιώματος (32%) και καρκίνου του παχέος εντέρου (31%).

Ακόμη και εκείνες που πήραν λιγότερο βάρος είχαν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο, σύμφωνα με τη μελέτη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αποφεύγεται το υπερβολικό βάρος.

«Αν και τα αποτελέσματά μας δεν αναφέρονται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις ή συμπεριφορές, υπογραμμίζουν τη σημασία της διατήρησης ενός σταθερού, υγιούς βάρους καθ’ όλη τη διάρκεια της ενήλικης ζωής», πρόσθεσε ο Nilsson.

Πηγή: Guardian