Διπλό στόχο επιτυγχάνει η θεραπευτική διαχείριση της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία.
Αφενός, οι επιστημονικές εξελίξεις στο πεδίο της θεραπείας της λοίμωξης συμβάλλουν στον έλεγχο της λοίμωξης και στην ταχεία διαχείριση των επιπτώσεων της, αλλάζοντας τις ζωές των ανθρώπων που ζουν με τον HIV.
Καθιστούν τον ιό κατ’ ουσίαν μη ανιχνεύσιμό, που στην πράξη σημαίνει πως ένας άνθρωπος που ζει με τον HIV και λαμβάνει αντιρετροϊκή θεραπεία και έχει μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο στο αίμα του για περίοδο τουλάχιστον 6 μηνών, δεν μπορεί και να μεταδώσει τον ιό.
Αφετέρου, η θεραπευτική διαχείριση της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία είναι και οικονομικά αποδοτική για το σύστημα υγείας.
Τα δεδομένα από ειδική μελέτη αποτίμησης της οικονομικής αποδοτικότητας της θεραπευτικής διαχείρισης του HIV στην Ελλάδα την περίοδο 2010-2019 ανέδειξαν αυτό το διπλό της όφελος.
Μάλιστα, ενώ η λοίμωξη HIV παραμένει σημαντική πρόκληση για τα συστήματα υγείας διεθνώς, στη χώρα μας, η θεραπευτική προσέγγιση όχι απλά καθιστά βιώσιμη τη διαχείριση της νόσου στο σύστημα υγείας, αλλά σύμφωνα με τη μελέτη που διεξήχθη από το Ινστιτούτο των Οικονομικών της Υγεία, τόσο το μέσο κόστος αντιρετροϊκής θεραπείας σε ονομαστικές τιμές όσο και το συνολικό φαρμακευτικό κόστος του HIV, στο πλαίσιο της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης, μειώνονται!
Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν αρχικά σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την 1 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για το HIV/AIDS, οργανώθηκε από το Ινστιτούτο Οικονομικών της Υγείας και το Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδας "Θετική Φωνή” με την υποστήριξη της Gilead Sciences, αλλά αναλύθηκαν και συζητήθηκαν εις βάθος και στο πρόσφατο Πανελλήνιου Συνεδρίου για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας.
Photo: Eurokinissi
Τα δεδομένα
Η μελέτη καταφέρνει να αποτυπώσει σε αριθμούς την αποδοτική σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας της θεραπευτικής διαχείρισης του HIV στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα δεδομένα, λοιπόν, το μέσο κόστος αντιρετροϊκής θεραπείας σε ονομαστικές τιμές μειώνεται την περίοδο της μελέτης κατά -6.7%. Μάλιστα, η μείωση σημειώνεται παρότι το ίδιο διάστημα κυκλοφόρησαν 10 νέες θεραπείες.
Δεν είναι όμως μόνο η μείωση των τιμών. Η αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής διαχείρισης των ατόμων με HIV οδηγεί στην πράξη σε εξοικονόμηση πόρων από άλλες μορφές φροντίδας. Έτσι, το μέσο συνολικό κόστος διαχείρισης του HIV ανά άτομο να βαίνει μειούμενο κατά 25%, από 10.622€ το 2010 σε 8.003€ το 2019!
Αξίζει να σημειώσουμε πως στο επίκεντρο της θεραπευτικής στρατηγικής κατά της λοίμωξης βρίσκεται η καινοτομία και η εξατομικευμένη φαρμακευτική προσέγγιση. Με το κόστος, λοιπόν, ανά κερδισμένο έτος ζωής για το 2019 να εκτιμάται αρνητικό, η θεραπεία αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική και πιο φθηνή ακόμη και σε σχέση με εκείνη του 2010.
Ακόμη, ενώ η ζήτηση για φαρμακευτική θεραπεία για το HIV αυξάνεται αναλόγως του αριθμού των ατόμων που διαγιγνώσκονται με τη λοίμωξη, το συνολικό φαρμακευτικό κόστος του HIV ως ποσοστό της συνολικής νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης μειώνεται.
Εν ολίγοις, η δαπάνη για τη φαρμακευτική διαχείριση της HIV λοίμωξης δεν συμβάλλει στην αύξηση της νοσοκομειακής δαπάνης, όπως αυτή καταγράφεται την τελευταία δεκαετία.
Σε σύγκριση, δε, με τη φαρμακευτική διαχείριση ενός άλλου χρόνιου νοσήματος, για το οποίο υπάρχουν δημοσιευμένα δεδομένα για την αντίστοιχη περίοδο, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, προκύπτει ότι στην περίπτωση της διαχείρισης του HIV ο ρυθμός αύξησης της φαρμακευτικής δαπάνης υπολείπεται του ρυθμού αύξησης του αριθμού των ατόμων σε θεραπεία.
Αυτό σημαίνει ότι, ο ρυθμός αύξησης των ατόμων με HIV που βρίσκονται σε θεραπεία είναι μεγαλύτερος από τον ρυθμό αύξησης της δαπάνης για τη θεραπεία τους. Αυτό δεν έχει μέχρι τώρα επιβεβαιωθεί σε άλλες θεραπευτικές κατηγορίες.
Κλειδί στην αποτελεσματική διαχείριση του HIV πάντως αποτελεί και η λειτουργία εξ αρχής του μητρώου ασθενών και θεραπειών. Το εν λόγω εργαλείο, που για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν και το μοναδικό μητρώο, συνέβαλλε στην πλήρη καταγραφή της λοίμωξης και στη διαχρονική παρακολούθηση της διαχείρισής της.
Photo: Pexels
Το μέλλον
Η διατήρηση όμως αυτού του βιώσιμου μοντέλου, που ωφελεί ασθενείς και σύστημα υγείας ταυτοχρόνως, δεν είναι αυτονόητη. Αγκάθια πρέπει να απομακρυνθούν, οι αποτελεσματικές παρεμβάσεις να ενισχυθούν και να διευρυνθούν, όπως κατέστη σαφές τόσο στην παρουσίαση της μελέτης την Παγκόσμια Ημέρα AIDS όσο και στη συζήτηση στο πλαίσιο του Συνεδρίου για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας.
Η ψηφιοποίηση της φροντίδας είναι συνολικό ζητούμενο. Αλλά αυτό που υπογραμμίστηκε και στις δύο συζητήσεις, είναι η ανάγκη συμφωνίας όλων των εμπλεκομένων στη δημιουργία ενός συγκεκριμένου οδικού χάρτη για επόμενα βήματα, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Πρέπει δε, το πλαίσιο της διαχείρισης της λοίμωξης να διευρυνθεί με διεθνείς καλές πρακτικές και επιστημονική γνώση, με κυριότερη την ενσωμάτωση προγράμματος για παροχή προ έκθεσης προφυλακτικής θεραπείας PreP σε ομάδες πληθυσμού σε αυξημένο κίνδυνο έκθεσης.
Απαραίτητο όμως είναι να επανεξεταστεί και το κομμάτι της φαρμακευτικής πολιτικής που αφορά στη διαχείριση της HIV λοίμωξης, καθώς παρότι η φαρμακευτική θεραπεία αποτελεί βιώσιμη προσέγγιση, επιβαρύνεται δυσανάλογα από τις υποχρεωτικές επιστροφές λόγω της αύξησης της συνολικής νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης.
Η σταθερότητα του πλαισίου διαχείρισης της λοίμωξης HIV, που θα διατηρήσει τη βιωσιμότητα της και θα διασφαλίσει την αποτελεσματική ανάπτυξη της, είναι κατά τους ερευνητές ο ορισμός ενός κλειστού, δυναμικού προϋπολογισμού για τη θεραπευτική διαχείριση της HIV λοίμωξης.
Photo: Pexels
