Η αμερικανική ομοσπονδιακή επιτροπή εμβολιασμών, η οποία αναδιοργανώθηκε πρόσφατα από τον υπουργό Υγείας των ΗΠΑ Robert F. Kennedy Jr., ψήφισε κατά της χρήσης εμβολίων κατά της γρίπης που περιέχουν θειομερσάλη, ένα συντηρητικό με βάση τον υδράργυρο. Η απόφαση σηματοδοτεί μια δραματική αλλαγή στην πολιτική για τα εμβόλια, καθώς η θειομερσάλη θεωρείται από καιρό ασφαλής από τις υγειονομικές αρχές σε όλο τον κόσμο, με τη χρήση της να περιορίζεται ήδη σε λίγα εμβόλια κατά της γρίπης πολλαπλών δόσεων.
Ο RFK Jr. εδώ και χρόνια στοχοποιεί αυτό το συστατικό των εμβολίων συνδέοντάς το με τον αυτισμό, μια σχέση που έχει ευρέως διαψευσθεί από εκτεταμένες επιστημονικές έρευνες.
Ο , λέκτορας Φαρμακολογίας στο Sheffield Hallam University, εξηγεί τι είναι αυτό που παρανοούν όσοι σπεύδουν να δαιμοποιήσουν την θειομερσάλη στα παιδικά εμβόλια.
Η θειομερσάλη είναι μια οργανική χημική ουσία που περιέχει υδράργυρο και χρησιμοποιείται ως συντηρητικό σε εμβόλια από τη δεκαετία του 1930. Η δράση του προέρχεται από τον υδράργυρο, ο οποίος διαταράσσει τη λειτουργία ενζύμων που βρίσκονται σε μικροοργανισμούς όπως τα βακτήρια και οι μύκητες. Αυτό αποτρέπει τη μόλυνση των εμβολίων κατά την αποθήκευση σε φιαλίδια. Ωστόσο, ο υδράργυρος είναι επίσης γνωστός ως ισχυρή τοξίνη που επηρεάζει τα εγκεφαλικά κύτταρα.
Η τοξικότητα του υδραργύρου στα εγκεφαλικά κύτταρα προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τις ίδιες ιδιότητες που κάνουν τη θειομερσάλη ένα τόσο χρήσιμο συντηρητικό. Διαταράσσει τις θεμελιώδεις βιολογικές λειτουργίες των κυττάρων, αλλοιώνοντας τη δομή των πρωτεϊνών και των ενζύμων.
Στον εγκέφαλο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική δραστηριότητα των νευρώνων, να αλλοιώσει τη χρήση της ενέργειας τους, να αυξήσει τη φλεγμονή και να προκαλέσει νέκρωση των νευρώνων. Ενώ η δηλητηρίαση από υδράργυρο μπορεί να βλάψει τη λειτουργία του εγκεφάλου στους ενήλικες, τα μωρά είναι ακόμη πιο ευάλωτα.
Ο υδράργυρος είναι από καιρό γνωστός ως τοξικός. Κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ο βιομηχανικός υδράργυρος απελευθερωνόταν σε ποτάμια και θάλασσες, συσσωρεύοντας στους ιστούς των ψαριών και των οστρακοειδών. Οι νευρολογικές συνέπειες της υπερβολικής κατανάλωσης μολυσμένων θαλασσινών μπορεί να είναι σοβαρές. Αυτό οδήγησε τους περιβαλλοντολόγους να καθορίσουν τα ασφαλή επίπεδα έκθεσης στον υδράργυρο.
Οι ανησυχίες για τον υδράργυρο στα εμβόλια εντάθηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι ορισμένα παιδιά που έλαβαν πολλαπλά εμβόλια μπορούσαν να υπερβούν τα όρια ασφαλείας για την έκθεση στον υδράργυρο. Τα όρια αυτά βασίστηκαν σε μελέτες περιβαλλοντικής τοξικότητας. Ωστόσο, οι επιδράσεις του υδραργύρου στον εγκέφαλο εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη χημική μορφή με την οποία προσλαμβάνεται
Μεθυλυδράργυρος και αιθυλικός υδράργυρος
Η μορφή του υδραργύρου που μολύνει το περιβάλλον ως αποτέλεσμα βιομηχανικών διεργασιών είναι ο μεθυλυδράργυρος. Η μορφή που χρησιμοποιείται στο θειομερσάλη είναι ο αιθυλικός υδράργυρος.
Η δομή αυτών των μορίων διαφέρει με λεπτές αλλά σημαντικές διαφορές. Ο μεθυλυδράργυρος έχει ένα άτομο άνθρακα και δύο άτομα υδρογόνου περισσότερα από τον αιθυλικό υδράργυρο. Αυτές οι μικρές διαφορές έχουν σημαντική επίδραση στον τρόπο με τον οποίο κάθε ένωση συμπεριφέρεται στον οργανισμό, ιδιαίτερα στον βαθμό με τον οποίο διαλύεται στο λίπος.
Η λιποδιαλυτότητα είναι ένας βασικός παράγοντας στη φαρμακοκινητική, την επιστήμη που μελετά τον τρόπο με τον οποίο τα φάρμακα και άλλα μόρια μετακινούνται στον οργανισμό. Εν ολίγοις, επειδή οι κυτταρικές μεμβράνες αποτελούνται από λιπαρές ουσίες, η ικανότητα ενός μορίου να διαλύεται στο λίπος επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο διαπερνά αυτές τις μεμβράνες και μετακινείται στον οργανισμό.
Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ένα μόριο απορροφάται στο αίμα, κατανέμεται σε διάφορους ιστούς, διασπάται από τον οργανισμό σε άλλες χημικές ουσίες και αποβάλλεται.
Ο μεθυλυδράργυρος από την περιβαλλοντική ρύπανση είναι πιο λιποδιαλυτός από τον αιθυλυδράργυρο από το θειμερόσαλη. Αυτό σημαίνει ότι συσσωρεύεται πιο εύκολα στους ιστούς και αποβάλλεται πιο αργά από τον οργανισμό.
Σημαίνει επίσης ότι μπορεί να διαπεράσει πιο εύκολα τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να συσσωρευτεί σε υψηλότερες συγκεντρώσεις για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Για το λόγο αυτό, οι οδηγίες ασφαλείας που θεσπίστηκαν για τον μεθυλικό υδράργυρο δεν ήταν πιθανό να προβλέψουν με ακρίβεια την ασφάλεια του αιθυλυδράργυρου.
Παγκόσμια αλλαγή πολιτικής ενόψει της καχυποψίας του γενικού πληθυσμού
Ωστόσο, οι ανησυχίες σχετικά με την επιφυλακτικότητα απέναντι στα εμβόλια, την αύξηση των διαγνώσεων αυτισμού και τους φόβους για πιθανή σύνδεση με τα παιδικά εμβόλια οδήγησαν στην σχεδόν πλήρη κατάργηση του θειομερσάλης από τα παιδικά εμβόλια στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2001και στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ 2003 και 2005.
Πέρα από τις βιολογικές εκτιμήσεις, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ανταποκρίθηκαν επίσης στις ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο φόβος για τα εμβόλια θα μπορούσε να υπονομεύσει τις προσπάθειες εμβολιασμού και να προωθήσει την εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών.
Η Δανία, η οποία αφαίρεσε τη θειομερσάλη από τα παιδικά εμβόλια το 1992, ήταν μία από τις πρώτες χώρες που μελέτησε το ζήτημα. Οι ερευνητές συνέκριναν τα ποσοστά αυτισμού πριν και μετά την αφαίρεσή της καθώς και με τα ποσοστά σε παρόμοιες χώρες που συνέχισαν να το χρησιμοποιούν. Αρκετές μελέτες μεγάλης κλίμακας έχουν αποδείξει με βεβαιότητα ότι η θειομερσάλη δεν ευθύνεται για τον αυτισμό ή τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές.
Παρά τις συντριπτικές αποδείξεις ότι το θειομερσάλη είναι ασφαλής, δεν χρησιμοποιείται πλέον ευρέως στα εμβόλια για παιδιά σε χώρες με υψηλό εισόδημα, όπου έχει αντικατασταθεί από εμβόλια χωρίς συντηρητικά που πρέπει να φυλάσσονται σε φιαλίδια μίας δόσης.
Ωστόσο, η αποθήκευση πολλαπλών δόσεων ενός εμβολίου στο ίδιο φιαλίδιο παραμένει μια εξαιρετικά χρήσιμη προσέγγιση σε περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους, κατά τη διάρκεια πανδημιών και όταν οι ασθένειες απαιτούν γρήγορες, μεγάλης κλίμακας εκστρατείες εμβολιασμού, όπως συμβαίνει συχνά με τη γρίπη.
Διεθνείς οργανισμοί υγείας, συμπεριλαμβανομένου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, συνεχίζουν να υποστηρίζουν τη χρήση της θειομερσάλης. Τονίζουν ότι τα οφέλη του εμβολιασμού υπερτερούν κατά πολύ των θεωρητικών κινδύνων που συνδέονται με την έκθεση σε χαμηλές δόσεις υδραργύρου.
