Ο καρκίνος και η ασθένεια του AIDS δεν σχετίζονται μεταξύ τους. Ο καρκίνος προκαλείται από την υπερβολική διαίρεση των κυττάρων στο σώμα και το AIDS είναι μόλυνση που προκαλείται από τον ιό HIV. Ωστόσο, υπάρχει ένα κοινό σημείο αναφοράς - το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα - που επηρεάζουν και αυτό είναι που υποστήριζει η δράση των φαρμάκων. Στην πραγματικότητα, η ιστορία πίσω από το φάρμακο αυτό είναι γεμάτη από εκπληκτικές ανατροπές.

«Ένοχος» ο PD-1 υποδοχέας πρωτεΐνης των Τ - λεμφοκυττάρων

Η αρχή φαίνεται έγινε το 1992 όταν ένας συγκεκριμένος υποδοχέας πρωτεΐνης των Τ - λεμφοκυττάρων (ένα είδος λευκών κυττάρων ) ανακαλύφθηκε από τον Ιάπωνα επιστήμονα Tasuku Honjo. Οι οδηγίες για την δημιουργία πρωτεϊνών που κωδικοποιούνται από τα γονίδια και την συγκεκριμένη πρωτεΐνη αιχμαλώτησαν την προσοχή του Honjo, σαν αποτέλεσμα της αναζήτησης που είχε ξεκινήσει γύρω από τα γονίδια που προκαλούν τον θάνατο των κυττάρων. Έτσι έδωσαν στην πρωτεΐνη αυτή το όνομα « κυτταρο για τον προγραμματισμό του κυτταρικού θανάτου ή “PD-1”. Αργότερα φάνηκε ότι μάλλον δεν είναι ταιριαστό το όνομα αυτό για τον υποδοχέα, καθώς δεν είχε καμία σχέση με τον θάνατο των Τ - κυττάρων και ότι για πολλά χρόνια, ο ρόλος του PD-1παρέμεινε μυστήριος.

Την άκρη βρήκαν οι επιστήμονες όταν πλέον κάποια ποντίκια τροποποιήθηκαν γενετικά ώστε να έχουν την έλλειψη του γονιδίου που περιλαμβάνει τις οδηγίες δημιουργίας του υποδοχέα PD-1. Χωρίς τον υποδοχέα PD-1 το ανοσοποιητικό σύστημα του ποντικιού αντέδρασε πιο δυναμικά, γεγονός που σημαίνει ότι τα ανοσοποιητικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται όταν υπάρχει το αντίστοιχο ερέθισμα. Κάποια από τα ποντίκια, ειδικά αυτά που ήταν μεγαλύτερα σε ηλικία, ανέπτυξαν μια αυτοάνοση ασθένεια.

Η διαδικασία αυτή ταιριάζει με την ιδέα ότι ο υποδοχέας PD-1 στέλνει ένα σήμα ότι «σβήνει» και λειτουργεί σαν ένα φρένο στο σύστημα. Χωρίς αυτό το ανοσοποιητικό σύστημα είναι «υπερβολικά» πιο ενεργό τόσο που η αυτοάνοση ασθένεια αρχίζει να αναπτύσσεται. Γνωρίζουμε ότι ο υποδοχέας PD-1 δουλεύει όταν πολλά είδη αυτοάνοσων κυττάρων, συμπεριλαμβανομένων των T -κυττάρων. Κλινικές μελέτες έχουν πλέον θεμελιώσει το γεγονός ότι η παρεμπόδιση του PD-1 μπορεί να είναι αποτελεσματική όσον αφορά την θεραπεία κάποιων τύπων καρκίνου σε κάποιους ασθενείς. Με άλλα λόγια, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τον καρκίνο αφου σιγουρευτούμε ότι δεν θα δημιουργηθεί πρόβλημα στο ανοσοποιητικό σύστημα. Έτσι, ο Honjo μαζί με τον Jim Allison που ανακάλυψε έναν άλλο υποδοχέα που βάζει φρένο στο ανοσοποιητικό σύστημα έδειξαν ότι το μπλοκάρισμά του στην πράξη θα μπορούσε να δουλέψει ως φάρμακο και κέρδισαν το Νόμπελ Ιατρικής για το 2018.

Πώς ελέγχθηκε ο λανθάνων HIV

Ένας παράγοντας που δυσκολεύει πολύ στην θεραπεία του AIDS είναι ότι ένα ένα πολύ μικρό ποσοστό του ιού κρύβεται στα Τ - κύτταρα σε προχωρημένο στάδιο. Τις περισσότερες φορές όταν ο HIV εισβάλει στα Τ - κύτταρα, τα χρησιμοποιεί ως εργαλείο για να αντιγράψει τον εαυτό του και να στείλει νέα σωματίδια έξω στην κυκλοφορία του αίματος. Ωστόσο, μερικά Τ - κύτταρα λιμνάζουν στα ιικά γονίδια την στιγμή που παράγουν τον ιό ή ιϊκές πρωτεΐνες και ο ιός είναι πολύ δύσκολο να ανιχνευτεί ανάμεσα σε αυτές τις πρωτεΐνες. Ο ιός παραμένει έτσι κρυφά ακόμα και σε ασθενείς που είναι ικανοί να ελέγχουν το Aids λαμβάνοντας αντιρετροϊκή αγωγή γιατί αυτού του είδους η θεραπεία μπορεί να «πιάσει» μόνο τον ενεργό ιό.

Αυτή η νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Science Translational Medicine εξέτασε 32 καρκινοπαθείς που είναι υπο θεραπεία με φάρμακα που μπλοκάρουν τον υποδοχέα PD-1, ο οποίος είναι επίσης μολυσμένος με HIV. Αυτό το οποίο είναι απίστευτο είναι ότι η λανθάνουσα κατάσταση του HIV αναστράφηκε.

Αυτή η κρυφή μορφή του ιού «ξύπνησε» στους ασθενείς αφού πήραν τα φάρμακα, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι μπόρεσαν να θεραπευτούν ξανά.Καθώς ο ιός επανεργοποιείται στα κύτταρα τα οποία ήταν κάποτε σε λανθάνουσα κατάσταση, οι ιικές πρωτεΐνες έπρεπε να ξεκινήσουν να αναπτύσσονται στο κύτταρο αυτό, το οποίο τα καθιστούσε ορατά στο ανοσοποιητικό σύστημα οδηγώντάς τα στον άμεσο θάνατο. Επίσης, μπορούσε να ελεγχθεί και με αντιρετροϊκές θεραπείες.

Η μελέτη αυτή μπορεί να έχει αρκετές νέες προεκτάσεις και να βοηθήσει και άλλους ανθρώπους με διαφορετικά προβλήματα υγείας.

Πηγή: https://theconversation.com/cancer-drug-could-help-fight-hiv-new-research-175960