Για να βρουν την αιτία της διαβόητης λιγούρας για γλυκό, οι ερευνητές μελέτησαν την αντίδραση των ποντικιών στη ζάχαρη και διαπίστωσαν ότι ακόμα και εντελώς χορτάτα ποντίκια εξακολουθούσαν να τρώνε γλυκά.
Οι έρευνες στον εγκέφαλο έδειξαν ότι μια ομάδα νευρικών κυττάρων, οι λεγόμενοι νευρώνες POMC, είναι υπεύθυνοι γι' αυτό. Αυτοί οι νευρώνες ενεργοποιούνται μόλις δόθηκε στα ποντίκια πρόσβαση στη ζάχαρη, η οποία ήρθε να καλύψει την σχετική όρεξή τους.
Όταν τα ποντίκια χορταίνουν και τρώνε ζάχαρη, αυτά τα νευρικά κύτταρα όχι μόνο απελευθερώνουν σηματοδοτικά μόρια που διεγείρουν τον κορεσμό, αλλά και ένα από τα οπιούχα του οργανισμού: ß-ενδορφίνη.
Αυτή δρα σε άλλα νευρικά κύτταρα με υποδοχείς οπιοειδών και προκαλεί ένα αίσθημα ανταμοιβής, που κάνει τα ποντίκια να τρώνε ζάχαρη ακόμη και μετά το κορεσμό. Αυτή η οδός στον εγκέφαλο ενεργοποιήθηκε ειδικά όταν τα ποντίκια έτρωγαν επιπλέον ζάχαρη, αλλά όχι όταν έτρωγαν κανονική ή λιπαρή τροφή. Όταν οι ερευνητές μπλόκαραν αυτό το μονοπάτι, τα ποντίκια απέφευγαν να τρώνε επιπλέον ζάχαρη.
Το αποτέλεσμα αυτό παρατηρήθηκε μόνο σε χορτάτα ζώα. Στα πεινασμένα ποντίκια, η αναστολή της απελευθέρωσης της ß-ενδορφίνης δεν είχε καμία επίδραση.
Είναι ενδιαφέρον ότι ο μηχανισμός αυτός είχε ήδη ενεργοποιηθεί όταν τα ποντίκια αντιλαμβάνονταν τη ζάχαρη πριν την καταναλώσουν. Επιπλέον, το οπιοειδές απελευθερώθηκε και στους εγκεφάλους των ποντικών που δεν είχαν φάει ποτέ πριν ζάχαρη. Μόλις το πρώτο διάλυμα ζάχαρης εισήλθε στο στόμα των ποντικών, απελευθερώθηκε ß-ενδορφίνη της "λιγούρας για γλυκό», η οποία ενισχύθηκε περαιτέρω με την πρόσθετη κατανάλωση ζάχαρης.
Τι συμβαίνει στους ανθρώπους;
Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν επίσης εγκεφαλικές σαρώσεις σε εθελοντές που έλαβαν διάλυμα ζάχαρης μέσω ενός σωλήνα. Διαπίστωσαν ότι η ίδια περιοχή του εγκεφάλου αντέδρασε στη ζάχαρη στους ανθρώπους. Στην περιοχή αυτή, όπως και στα ποντίκια, υπάρχουν πολλοί υποδοχείς οπιοειδών κοντά στους νευρώνες κορεσμού.
«Από εξελικτική άποψη, αυτό είναι λογικό: η ζάχαρη είναι σπάνια στη φύση, αλλά παρέχει γρήγορη ενέργεια. Ο εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να ελέγχει την πρόσληψη ζάχαρης όποτε αυτή είναι διαθέσιμη», εξηγεί ο Henning Fenselau, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στο Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Μεταβολισμού και επικεφαλής της μελέτης.
Σημασία για τη θεραπεία της παχυσαρκίας
Τα ευρήματα της ερευνητικής ομάδας θα μπορούσαν επίσης να είναι σημαντικά για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. «Υπάρχουν ήδη φάρμακα που μπλοκάρουν τους υποδοχείς οπιοειδών στον εγκέφαλο, αλλά η απώλεια βάρους είναι μικρότερη από ό,τι με τις ενέσεις καταστολής της όρεξης. Πιστεύουμε ότι ένας συνδυασμός με αυτά ή με άλλες θεραπείες θα μπορούσε να είναι πολύ χρήσιμος. Ωστόσο, πρέπει να το διερευνήσουμε περαιτέρω», λέει ο ερευνητής.
