Καμπανάκι κινδύνου κρούουν οι ειδικοί για τις επιπτώσεις του ατμίσματος στους ανήλικους.
Το NHS της Βρετανίας εκτιμά ότι το άτμισμα ή τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι λιγότερο επιβλαβείς συνήθειες σε σύγκριση με το κάπνισμα και ένα αποτελεσματικό εργαλείο στην προσπάθεια διακοπής του καπνίσματος.
Ξεκαθαρίζουν, όμως , ότιαυτό ισχύει μόνο για τους ενήλικες και οι πιθανοί κίνδυνοι για τους νέους είναι άγνωστοι, ιδίως όταν ο ατμός περιλαμβάνει νικοτίνη. Οι αναπτυσσόμενοι πνεύμονες και ο εγκέφαλος των παιδιών και των νέων είναι πιο ευαίσθητοι στις επιδράσεις της, οπότε μπορεί να ενέχει πρόσθετους κινδύνους για την υγεία, προειδοποιεί το NHS.
Ένα 12χρονο κορίτσι γνωρίζει πλέον πολύ καλά αυτούς τους κινδύνους. Η Sarah Griffin, από το Μπέλφαστ, η οποία πάσχει από άσθμα και ήταν φανατική ατμίστρια, υπέστη κατάρρευση των πνευμόνων της και πέρασε τέσσερις ημέρες σε τεχνητό κώμα προκειμένου να επανέλθει.
Η ίδια και η μητέρα της, Mary Griffin, δημοσιοποίησαν πρόσφατα την ιστορία τους. «Ο γιατρός μου έδειξε μια ακτινογραφία των πνευμόνων της και μου εξήγησε ότι ο ένας είχε τραυματιστεί σοβαρά», δήλωσε η Mary και πρόσθεσε: «Ο άλλος δούλευε... υπερωρίες και επιδείνωνε το άσθμα της. Η Sarah είχε επίσης μια λοίμωξη, οπότε όλα μαζί είχαν τεράστιο αντίκτυπο στο σώμα της, εξαιρετικά γρήγορα. Οι γιατροί εξήγησαν ότι αν η Sarah δεν άτμιζε, θα ήταν σε καλύτερη θέση να καταπολεμήσει τη μόλυνση. Το άτμισμα είχε αφήσει τους πνεύμονές της πολύ αδύναμους».
Παρόλο που η Sarah έχει βγει από το νοσοκομείο, έχει μείνει με μόνιμη βλάβη στους πνεύμονες. Μοιράστηκε με το BBC News τη συμβουλή της προς τους συνομήλικούς της σχετικά με το άτμισμα: «Μην το αρχίσετε γιατί δεν θα σταματάτε να το κάνετε». Η Sarah και η μητέρα της υποστηρίζουν την εκστρατεία του Northern Ireland Chest Heart and Stroke (NICHS) για να τονίσουν τους κινδύνους που σχετίζονται με το άτμισμα.
Η Φιντέλμα Κάρτερ, επικεφαλής του τμήματος δημόσιας υγείας στο NICHS, δήλωσε: «Η εκστρατεία αυτή έχει ως στόχο την καταπολέμηση του ατμίσματος: " Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία είναι άγνωστες - όπως ακριβώς συνέβαινε κάποτε με τον καπνό. Οι ατμοί έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν εξατμιζόμενα υγρά στους πνεύμονές σας όταν αναπνέετε. Αυτό το εξατμιζόμενο υγρό δεν είναι νερό και σχεδόν πάντα περιέχει νικοτίνη, αρώματα και πολλές φορές έναν συνδυασμό υγραντικών όπως προπυλενογλυκόλη, φυτική γλυκερίνη ή γλυκερόλη. Πολλές γεύσεις και υγραντικές ουσίες έχουν εγκριθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο για λήψη από το στόμα, αλλά όχι για εισπνοή. Επομένως, ο κίνδυνος για την υγεία δεν είναι γνωστός, όταν καταναλώνονται με αυτόν τον τρόπο».
Η ίδια συνέχισε λέγοντας και τα εξής: «Υπάρχουν επίσης νέα στοιχεία και αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις του ατμίσματος στους πνεύμονες, την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία μας, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μελλοντικές καρδιαγγειακές και αναπνευστικές ασθένειες. Οι άνθρωποι θα μπορούσαν να συνεχίσουν να αναπτύσσουν σοβαρές παθήσεις ως αποτέλεσμα του ατμίσματος, το οποίο μπορεί επίσης να επιδεινώσει υπάρχουσες παθήσεις όπως το άσθμα».
Ο συμβουλευτικός ρόλος του γιατρού
Είναι σπάνιο να έχουμε μια κλινική έκβαση όπως αυτή της Sarah Griffin. Τα στοιχεία για το 2022 που ελήφθησαν από το ψηφιακό σύστημα του NHS δείχνουν ότι σε 32 ασθενείς κάτω των 18 ετών που εισήχθησαν σε νοσοκομείο στην Αγγλία καταγράφηκε διαταραχή που σχετίζεται με το άτμισμα. Το 2021 υπήρχαν οκτώ εισαγωγές. Συνολικά πέρυσι, σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, υπήρξαν 344 τέτοιες εισαγωγές.
Ο Δρ Mike McKean, σύμβουλος αναπνευστικής παιδιατρικής, δήλωσε στο Medscape News UK: «Ευτυχώς δεν βλέπω παιδιά με σοβαρές αντιδράσεις. Γνωρίζω μικρούς αριθμούς που έχουν αρρωστήσει, αλλά αυτοί παραμένουν μικροί αριθμοί». Πάντως, ο ίδιος θεωρεί ότι είναι εύκολο για τους επαγγελματίες υγείας να δίνουν συμβουλές, αλλά παραδέχεται ότι «είναι μάλλον αρκετά δύσκολο για τους γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους που εθίζονται στη νικοτίνη των ατμών να σταματήσουν».
Επιπλέον, Δρ. McKean, ο οποίος είναι και αντιπρόεδρος πολιτικής στο Βασιλικό Κολέγιο Παιδιατρικής και Υγείας του Παιδιού, επισήμανε: «Κάθε παιδίατρος και παιδονοσηλευτής με τον οποίο έχω μιλήσει για τα ατμίσματα - και είναι πολλοί - αισθάνεται έντονα ότι πρόκειται για μια δυνητικά επικίνδυνη δραστηριότητα. Είναι πολύ απλό: οι ατμοί δεν έχουν άδεια πώλησης σε παιδιά, τα παιδιά δεν πρέπει να ατμίζουν. Ωστόσο, θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι πρέπει να έχουμε κάποια αξιόπιστα μακροπρόθεσμα δεδομένα για να κατανοήσουμε πλήρως τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του ατμίσματος. Προσβλέπω στους ερευνητικούς μας φορείς να χρηματοδοτήσουν κάποιες μελέτες που μπορούν να το κάνουν αυτό».
Η Harriet Edwards, επικεφαλής πολιτικής και εξωτερικών υποθέσεων στο Asthma + Lung UK, δήλωσε στο Medscape News UK ότι τα παιδιά και οι ενήλικες που δεν καπνίζουν δεν πρέπει να αρχίσουν να ατμίζουν, είτε έχουν πάθηση των πνευμόνων είτε όχι. «Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν είναι ακίνδυνα και δεν θα συνηγορούσαμε ποτέ σε όσους δεν καπνίζουν ήδη να αρχίσουν να ατμίζουν. Συμβουλεύουμε πάντα τους επαγγελματίες υγείας να ρωτούν τα παιδιά και τους γονείς αν καπνίζουν και αν χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα, ώστε να μπορεί να παρέχεται υποστήριξη για τη διακοπή του καπνίσματος, αν χρειαστεί. Προς το παρόν δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να δείξουμε αν κάποιοι άνθρωποι κινδυνεύουν περισσότερο από άλλους να νοσηλευτούν από το άτμισμα. Γνωρίζουμε όμως ότι η νικοτίνη επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, γεγονός που επηρεάζει τα παιδιά και τους νέους περισσότερο από τους ενήλικες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να δράσουμε επειγόντως για να σταματήσουμε την πρόσβαση των παιδιών σε ατμούς».
Τι προβλέπει ο νόμος
Παρόλο που είναι παράνομη η πώληση ηλεκτρονικών τσιγάρων σε άτομα κάτω των 18 ετών, είναι σαφές ότι οι νέοι παίρνουν στα χέρια τους ατμούς μιας χρήσης. Ένα στα πέντε παιδιά (20,5%) το 2023 είχε δοκιμάσει το άτμισμα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε πρόσφατα η Action on Smoking and Health (ASH), η οποία ανέφερε ότι αυτό ήταν αυξημένο από το περσινό ποσοστό του 15,8%.
Μεγάλη ανησυχία έχει επικεντρωθεί στον τρόπο με τον οποίο οι κατασκευαστές ηλεκτρονικών τσιγάρων μίας χρήσης προωθούν τα προϊόντα τους στη νεανική αγορά. Το μήλο, το ροδάκινο και το βατόμουρο είναι σε μια σειρά που καθιστά τα ατμίδια νικοτίνης με γεύση φρούτων την πιο δημοφιλή μεταξύ των προϊόντων ατμίσματος νικοτίνης, αντιπροσωπεύοντας το 60% των επιχειρήσεων, σύμφωνα με την ASH.
Ο καθηγητής Chris Whitty, ο επικεφαλής ιατρός της Αγγλίας, χαρακτήρισε το να γίνονται τα ατμίσματα ελκυστικά στα παιδιά «εντελώς απαράδεκτο».
Η κυβέρνηση ξεκίνησε διαβούλευση την περασμένη εβδομάδα, η οποία περιελάμβανε σχέδια για να γίνει πιο δύσκολο για τα παιδιά να αγοράζουν ατμούς, να περιοριστούν οι γεύσεις που προσφέρονται και να αυστηροποιηθούν οι κανόνες για τις διαφημιστικές συσκευασίες.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει για οκτώ εβδομάδες, αλλά ο Δρ. McKean πιστεύει ότι δεν υπάρχει λόγος να καθυστερήσει η δράση για τον περιορισμό των πωλήσεων ατμών σε παιδιά. «Πρέπει να είμαι ειλικρινής και να πω ότι απογοητεύτηκα, καθώς πιστεύω ότι είναι σαφές ότι απαιτείται δράση τώρα. Ο Υπουργός Υγείας έχει ήδη λάβει στοιχεία από ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων φορέων και γνωρίζω πολλές απόψεις που βασίζονται σε βάσιμα στοιχεία ότι υπάρχει ανάγκη για πολύ ισχυρότερη ρύθμιση των ατμών. Είναι επίσης απολύτως σαφές ότι τα παιδιά υφίστανται αδίστακτη εκμετάλλευση από το μάρκετινγκ που περιλαμβάνει φωτεινά χρώματα, γλυκές γεύσεις και διαθεσιμότητα σε πολλά καταστήματα δίπλα σε πάγκους με γλυκά και σοκολάτες. Αν η κυβέρνησή μας νοιαζόταν πραγματικά για την ευημερία των παιδιών μας, θα ενεργούσε τώρα για αυτά τα ζητήματα», λέει χαρακτηριστικά ο Δρ. McKean.
Πηγή: Univadis
