Οι καθημερινές στιγμές που οι γονείς διαβάζουν βιβλία, λύνουν παζλ ή παίζουν με τα μικρά παιδιά τους μπορεί να έχουν σημαντικά οφέλη για την ανάπτυξή τους. Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Northwestern δείχνει ότι αυτές οι διαδραστικές δραστηριότητες συνδέονται με αυξημένη εγκεφαλική δραστηριότητα που σχετίζεται με την προσοχή, τη μάθηση και την κοινωνική επεξεργασία, σε σύγκριση με την παρακολούθηση μιας ταινίας.
Για πρώτη φορά, οι ερευνητές κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητα των νηπίων κατά τη διάρκεια φυσικών στιγμών παιχνιδιού με τον γονέα ή τον φροντιστή τους, χρησιμοποιώντας ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) προσαρμοσμένο στις ανάγκες των μικρών παιδιών.
«Γνωρίζουμε ότι οι αλληλεπιδράσεις γονέα-παιδιού είναι καθοριστικές για την ανάπτυξη. Η έρευνα αναδεικνύει πόσο ουσιαστικά η σύνδεση με το παιδί μέσα από το παιχνίδι και το διάβασμα τού επιτρέπει να εισέλθει σε μια κατάσταση μάθησης», ανέφερε η Elizabeth Norton, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και διευθύντρια του εργαστηρίου LEARN του Πανεπιστημίου Northwestern.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain and Language.
Η νευροεπιστήμη στην καθημερινότητα
Ενώ κατά κανόνα οι μελέτες για την ανάπτυξη του εγκεφάλου πραγματοποιούνται σε ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες, η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε μια μέθοδο που επιτρέπει την καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια φυσικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ γονέων και παιδιών.
Στην έρευνα συμμετείχαν 49 παιδιά ηλικίας 24 έως 44 μηνών, με διαφορετικές γλωσσικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένων παιδιών με και χωρίς αυτισμό. Τα παιδιά και οι φροντιστές τους φορούσαν ειδικά υφασμάτινα καλύμματα με ηλεκτρόδια, τα οποία κατέγραφαν την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές εξέτασαν στιγμές κατά τις οποίες γονείς και παιδιά διάβαζαν διαδραστικά βιβλία ή έλυναν παζλ μαζί, συγκρίνοντάς τες με περιόδους παρακολούθησης ταινίας.
Κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης με τους γονείς, τα παιδιά εμφάνιζαν χαμηλότερη δραστηριότητα των εγκεφαλικών κυμάτων άλφα και υψηλότερη δραστηριότητα των κυμάτων θήτα, ένα μοτίβο που συνδέεται με την εγρήγορση, την προσοχή και την κοινωνική εμπλοκή.
Αντίθετα, η παρακολούθηση μιας ταινίας δεν συνδεόταν με το ίδιο μοτίβο εγκεφαλικής δραστηριότητας, ακόμη και όταν τα παιδιά έδειχναν απορροφημένα από την οθόνη.
Παρόμοια εγκεφαλική ανταπόκριση σε παιδιά με ή χωρίς αυτισμό
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν ότι παρόμοια μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας καταγράφηκαν σε παιδιά με διαφορετικές γλωσσικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με αυτισμό ή γλωσσική καθυστέρηση.
Παρά το γεγονός ότι τα παιδιά αυτά εμφάνιζαν λιγότερο συχνά στιγμές κοινωνικής αλληλεπίδρασης με τους γονείς τους, όταν αυτές συνέβαιναν, η εγκεφαλική τους δραστηριότητα ήταν αντίστοιχη με εκείνη των υπόλοιπων παιδιών.
Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα εάν η εγκεφαλική δραστηριότητα γονέων και παιδιών συγχρονίζεται κατά τη διάρκεια κοινών δραστηριοτήτων και εάν αυτός ο συγχρονισμός συνδέεται με τη γλωσσική ανάπτυξη και την ψυχική υγεία.
Στόχος είναι να διερευνηθεί κατά πόσο τέτοιοι δείκτες θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό παιδιών που ενδέχεται να ωφεληθούν από υποστήριξη και πρώιμη παρέμβαση.
