Ένας συνδυασμός ανοσοθεραπείας θα μπορούσε να λειτουργήσει καλύτερα από το τυπικό σχήμα χημειοθεραπείας ως θεραπεία πρώτης γραμμής για ορισμένους ασθενείς με υποτροπιάζων ή μεταστατικό καρκίνο της κεφαλής/τραχήλου (στόμα, λαιμό, φάρυγγα), σύμφωνα με της μελέτη φάσης ΙΙΙ, CheckMate 651. «Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει το ρόλο της ανοσοθεραπείας στο καρκίνο του κεφαλιού και τραχήλου» μας σχολίασε ο κ. Αργύρης, , Διευθυντής της 1ης Παθολογικής-Ογκολογικής Κλινικής στο Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ.
Σύμφωνα με ερευνητές του Ινστιτούτου Ερευνών για τον Καρκίνο (ICR), στο Λονδίνο και το Royal Marsden NHS Foundation Trust, η θεραπεία προκάλεσε «μια θετική τάση επιβίωσης».
Συγκεκριμένα, αυτό που φάνηκε είναι πως ο εν λόγω συνδυασμός ανοσοθεραπειών είχε θετική τάση επιβίωσης σε μια συγκεκριμένη ομάδα ασθενών - αυτούς που παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα του ανοσολογικού δείκτη PD-L1, όπως αναφέρει το Ινστιτούτο.
Έναντι της κλασσικής χημειοθεραπείας, το ανοσοθεραπευτικό σχήμα έχει θετικότερα αποτελέσματα, λιγότερες παρενέργειες ενώ βελτιώνει και την ποιότητα ζωής. «Έχουμε μία θεραπεία που είναι λιγότερο τοξική και οδηγεί στα καλύτερα αποτελέσματα επιβίωσης που έχουμε δει μέχρι σήμερα στον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Αργύρης, ο οποίος παρουσίασε τα αποτελέσματα της μελέτης τον περασμένο μήνα στο European Society for Medical Oncology Virtual Congress (ESMO).
Τα αποτελέσματα από τη κλινική μελέτη φάσης ΙΙΙ, η οποία συμπεριλάμβανε σχεδόν χίλιους ασθενείς που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της νόσου με καρκίνο στο κεφάλι ή στο τράχηλο, δεν ήταν στατιστικά σημαντικά αλλά υπήρχε «κλινικό όφελος», όπως μας τόνισε ο κ. Αργύρης. Ενδεικτικό είναι ότι ορισμένοι ασθενείς έζησαν μήνες ή χρόνια περισσότερα από το αναμενόμενο και αντιμετώπισαν λιγότερες παρενέργειες.
Γιατί, όμως, τελικά τα αποτελέσματα της μελέτης κρίθηκε ότι δεν είχαν στατιστικά σημαντικό όφελος;
«Αυτό οφείλεται στα πολύ αυστηρά κριτήρια που είχε η στατιστική εκτίμηση των αποτελεσμάτων της επιβίωσης. Επίσης, οφείλεται στο γεγονός ότι οι ασθενείς στο στάνταρ σκέλος έλαβαν και αυτοί ανοσοθεραπεία και την έλαβαν μετά τη λήψη της καθιερωμένης θεραπείας. Οι ασθενείς του σκέλους, δηλαδή, με το οποίο συγκρίθηκε αυτή η ανοσοθεραπεία πήγαν πολύ καλύτερα από ότι αναμενόταν. Έτσι, ήταν πολύ δύσκολο να αποδειχθεί στατιστικό όφελος» εξήγησε ο παθολόγος-ογκολόγος.
Το καλοκαίρι με ανακοίνωση της, η φαρμακευτική εταιρεία που αναπτύσσει τις ανοσοθεραπείες, σχολίασε τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης, σημειώνοντας πως παρότι ο συνδυασμός των 2 ανοσοθεραπευτικών φαρμάκων παρουσίασε «σαφή, θετική τάση προς τη συνολική επιβίωση» σε ασθενείς των οποίων οι όγκοι εκφράζουν PD- L1 με συνδυασμένη θετική βαθμολογία (CPS) ≥ 20, η μελέτη «δεν ανταποκρίθηκε στα κύρια καταληκτικά σημεία της». Ωστόσο, η εταιρεία «τρέχει» πολλές μελέτες για τη χρήση των εν λόγω ανοσοθεραπειών (σε συνδυασμούς) για διάφορες μορφές καρκίνου, ενώ επεξεργάζεται και τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης για περαιτέρω αξιοποίηση τους.
Ποιους και πώς θα μπορούσε να βοηθήσει η θεραπεία
Σύμφωνα με τον κ. Αργύρη, μπορούν να γίνουν νέες μελέτες για να προσδιοριστεί καλύτερα ποιοι μπορούν να επωφεληθούν από την ανοσοθεραπεία
«Ο συνδυασμός αυτών των φαρμάκων έχει θεραπευτικό ενδιαφέρον. Κάνουμε προσπάθειες να βρούμε ασθενείς που ωφελούνται περισσότερο μελετώντας το μοριακό προφίλ του όγκου. Αυτό δηλαδή, που αναμένεται είναι μία ανάλυση του μοριακού προφίλ που μπορεί να δείξει ότι σε επιλεγμένους ασθενείς η συνδυαστική ανοσοθεραπεία υπερτερεί » είπε ο κ. Αργύρης.
Ερωτηθείς αν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αυτή η ανοσoθεραπεία «off label», ο κ. Αργύρης μας απάντησε το εξής:.
«Οι παθολόγοι ογκολόγοι πρέπει να αξιολογήσουν προσεκτικά τα αποτελέσματα της μελέτης. Τα 2 φάρμακα είναι εγκεκριμένα για άλλους καρκίνους ως συνδυαστική θεραπεία, όπως το μελάνωμα, ο καρκίνος του πνεύμονα και όχι μόνο. Άρα θεωρητικά κάποιος ογκολόγος θα μπορούσε να τα χορηγήσει και off label».
