Οι συνήθειες μας όσον αφορά την τουαλέτα δεν είναι μόνο ενδεικτικές της υγείας του πεπτικού συστήματος. Προσφέρουν επίσης μια ένδειξη για την καρδιαγγειακή σας υγεία.

«Οι τακτικές συνήθειες του εντέρου θεωρούνται γενικά δείκτης καλής υγείας», εξηγεί η αμερικανίδα καρδιολόγος Rojina Pant, MD, μιλώντας στο EveryDayHealth. Η τακτικότητα συνδέεται με την υγεία της καρδιάς, ενώ η δυσκοιλιότητα και η κακή υγεία του εντέρου μπορεί να αποτελούν δείκτες αυξημένου κινδύνου καρδιακών παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων, λέει η Δρ Pant.

Η δυσκοιλιότητα είναι ένας καρδιαγγειακός παράγοντας κινδύνου

Ας ξεκινήσουμε όμως από τα βασικά. Ως δυσκοιλιότητα ορίζεται η προβληματική κένωση του εντέρου που οδηγεί σε λιγότερες από τρεις κενώσεις την εβδομάδα ή σε γενική δυσκολία στην αποβολή των κοπράνων.

Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις για σύνδεση μεταξύ της δυσκοιλιότητας και του αυξημένου κινδύνου καρδιακών παθήσεων, λέει η Pant, αναφέροντας μια έκθεση που χρησιμοποιεί δεδομένα της UK Biobank, η οποία διαπίστωσε ότι τα άτομα με δυσκοιλιότητα είχαν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, καρδιακής προσβολής, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού επεισοδίου, ακόμη και μετά την προσαρμογή για κοινούς παράγοντες κινδύνου όπως η αρτηριακή πίεση, η ηλικία, το κάπνισμα και το σωματικό βάρος.

Μπορεί να υπάρχει και γενετική σύνδεση: Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ορισμένοι από τους ίδιους γενετικούς παράγοντες που κάνουν ένα άτομο επιρρεπές σε χρόνια δυσκοιλιότητα το καθιστούν επίσης πιο επιρρεπές σε σοβαρά καρδιακά προβλήματα.

Εν τω μεταξύ, μια μεγάλη ιαπωνική μελέτη διαπίστωσε ότι η δυσκοιλιότητα προμήνυε καρδιαγγειακά επεισόδια όπως καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο και κολπική μαρμαρυγή με την ίδια ένταση όπως ορισμένοι καθιερωμένοι παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της υψηλής χοληστερόλης.

Η φλεγμονή μπορεί να είναι ένα άλλο κομμάτι του παζλ. Η χρόνια δυσκοιλιότητα συνδέεται με μια διατροφή που προκαλεί υψηλή φλεγμονή, η οποία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων χρόνιων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών παθήσεων.

«Η δυσκοιλιότητα συχνά συνυπάρχει με κοινούς παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις, όπως η προχωρημένη ηλικία, η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών, η παχυσαρκία και ο καθιστικός τρόπος ζωής», λέει.

Από την άλλη πλευρά, τα άτομα με τακτικές κενώσεις είναι γενικά πιο πιθανό να έχουν πιο υγιεινή διατροφή, υψηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών και να είναι πιο σωματικά δραστήρια, όλα τα οποία συνδέονται στενά με καλύτερη καρδιακή υγεία, εξηγεί η Pant.

Ένταση και ζάλη στην τουαλέτα

Η δυσκοιλιότητα μπορεί επίσης να επηρεάσει την καρδιά πιο άμεσα αν καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια κατά την κένωση. Η προσπάθεια αυξάνει την πίεση στο στήθος και στην κοιλιά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε γρήγορες, βραχυπρόθεσμες αλλαγές στην αρτηριακή πίεση και στον καρδιακό ρυθμό, ειδικά σε ηλικιωμένους ενήλικες. Για άτομα που έχουν ήδη καρδιαγγειακή νόσο ή πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου, αυτές οι βραχύβιες αλλά σημαντικές αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης μπορεί ακόμη και να επιδεινώσουν την καρδιακή ανεπάρκεια ή να προκαλέσουν καρδιακή προσβολή.

Η ζάλη ή η αίσθηση ελαφριάς κεφαλαλγίας στην τουαλέτα μπορεί επίσης να οφείλεται σε ορθοστατική υπόταση, μια ξαφνική πτώση της αρτηριακής πίεσης. Αν έχετε δυσκοιλιότητα, μπορεί να περνάτε περισσότερο χρόνο στην τουαλέτα προσπαθώντας να ενεργηθείτε. Αν σηκωθείτε γρήγορα, μπορεί να αισθανθείτε ζάλη.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για βοήθεια αν οι επισκέψεις στην τουαλέτα συνοδεύονται επανειλημμένα από τα ακόλουθα συμπτώματα, ειδικά αν έχετε καρδιακή νόσο:

• Ζάλη
• Σχεδόν λιποθυμία
• Λιποθυμία
• Πόνος στο στήθος
• Δύσπνοια
• Αίσθημα παλμών

Όλα για τον άξονα έντερο-καρδιά

Η υγεία του εντέρου είναι στενά συνδεδεμένη με τη γενική υγεία. Το έντερο διατρέχεται από ένα δίκτυο νεύρων που επικοινωνούν συνεχώς με τον εγκέφαλο για να βοηθήσουν στη ρύθμιση της πέψης, της όρεξης, του καρδιακού ρυθμού και της λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων, εξηγεί ο Stanley Hazen, MD, PhD, ερευνητής μικροβιώματος και καρδιολόγος στην Cleveland Clinic.

«Η υγεία του εντέρου επηρεάζει την υγεία της καρδιάς με πολλούς τρόπους», επισημαίνει ο Δρ Hazen. Τα μικρόβια του εντέρου, τα τρισεκατομμύρια βακτήρια που ζουν στο πεπτικό σύστημα, παράγουν ενώσεις που απορροφώνται από τον οργανισμό και επηρεάζουν την ευπάθεια ενός ατόμου να αναπτύξει καρδιακή νόσο, λέει.

Σε γενικές γραμμές, η κατανάλωση περισσότερων τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες — οι ίδιες τροφές που συνήθως διευκολύνουν την αποβολή των κοπράνων — έχει θετική επίδραση στο περιβάλλον του εντέρου, λέει η Pant.

Η έρευνα δείχνει ότι ορισμένες ενώσεις που παράγονται στο έντερο μπορεί να αυξήσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ενώ άλλες φαίνεται να έχουν προστατευτική δράση, προσθέτει ο Hazen. Για παράδειγμα, ορισμένα βακτήρια παράγουν τη χημική ουσία τριμεθυλαμίνη-Ν-οξείδιο, που, σύμφωνα με μελέτες, συνδέεται με αυξημένη φλεγμονή στα αιμοφόρα αγγεία, συσσώρευση αρτηριακής πλάκας, μεγαλύτερη τάση πήξης και υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου. Άλλες ενώσεις που παράγονται στο έντερο μπορούν να έχουν θετική επίδραση στην καρδιά, όπως τα λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, τα οποία συνδέονται με χαμηλότερη αρτηριακή πίεση και λιγότερη φλεγμονή.

Θεραπεία της δυσκοιλιότητας για την υγεία της καρδιάς

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι συχνά η πρώτη γραμμή θεραπείας για τη δυσκοιλιότητα.

«Η ποιότητα της διατροφής παίζει κεντρικό ρόλο», υπογραφμμίζει η διαιτολόγος Margaret O’Brien. Συνιστά τον περιορισμό των επεξεργασμένων τροφίμων και την κατανάλωση μιας μεσογειακής διατροφής πλούσιας σε ολόκληρα τρόφιμα, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και όσπρια.

Άλλοι τρόποι για τη βελτίωση της δυσκοιλιότητας περιλαμβάνουν:

• Αυξημένη πρόσληψη υγρών Πίνετε δύο έως τέσσερα επιπλέον ποτήρια νερό την ημέρα και περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ και υπερβολικής καφεΐνης (πάνω από 400 ml).
• Τακτική σωματική δραστηριότητα Η κίνηση διεγείρει την κινητικότητα του εντέρου και βελτιώνει την αρτηριακή πίεση, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και την υγεία των αγγείων.
• Καλές συνήθειες στο μπάνιο Το να μην αγνοείτε την ανάγκη να πάτε στην τουαλέτα, να αποφεύγετε περισπασμούς όπως τα τηλέφωνα στην τουαλέτα και να χρησιμοποιείτε ανύψωση ποδιών ή στάση οκλαδόν μπορεί να διευκολύνει την κίνηση του εντέρου.
• Συμπληρώματα ινών ή φάρμακα Τα συμπληρώματα ινών ή τα καθαρτικά που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή μπορεί να βοηθήσουν βραχυπρόθεσμα, αλλά ενημερώστε το γιατρό σας εάν χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε αυτά τα προϊόντα τακτικά.

Η άσκηση και μια πιο υγιεινή διατροφή όχι μόνο βελτιώνουν την υγεία του εντέρου και τη δυσκοιλιότητα, αλλά προσφέρουν επίσης οφέλη για την υγεία της καρδιάς, υπογραμμίζει η Pant.

«Η αύξηση των διατροφικών ινών μέσω των δημητριακών ολικής αλέσεως, των φασολιών, των φρούτων και των λαχανικών βελτιώνει τον όγκο των κοπράνων και τον χρόνο που χρειάζεται για να μετακινηθούν τα υπολείμματα τροφής μέσω του παχέος εντέρου (κόλον), κάτι που βοηθά στη δυσκοιλιότητα», λέει. «Η ίδια διατροφή πλούσια σε ίνες συνδέεται με χαμηλότερη LDL χοληστερόλη, βελτιωμένο γλυκαιμικό έλεγχο και μειωμένο καρδιαγγειακό κίνδυνο».

Εν τω μεταξύ, η τακτική σωματική δραστηριότητα βοηθά τα τρόφιμα να μετακινηθούν μέσω του πεπτικού σας συστήματος και προσφέρει επίσης καλά τεκμηριωμένα καρδιαγγειακά οφέλη, όπως βελτίωση της αρτηριακής πίεσης, ευαισθησία στην ινσουλίνη και ενδοθηλιακή λειτουργία, η οποία είναι σημαντική για την υγεία των αιμοφόρων αγγείων.