Τραυματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μπορούν να διαταράξουν την ικανότητα ενός ανθρώπου να διαχειριστεί αγχωτικά γεγονότα αργότερα στη ζωή του. Ως ενήλικες, μπορεί να στραφούν σε ανθυγιεινές συνήθειες, όπως το κάπνισμα και η υπερφαγία. Πρόκειται για μηχανισμούς αντιμετώπισης του στρες στους οποίους στρέφονται, καθώς έχουν την τάση να αναπτύσσουν πιο επιβλαβείς συνήθειες.
Η έρευνα υποστηρίζει ότι τα άτομα που έπεσαν θύμα κακομεταχείρισης και παραμελήθηκαν στην παιδική ηλικία τους είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν διαβήτη, υψηλή αρτηριακή πίεση, φλεγμονή και υψηλότερα επίπεδα της ορμόνης της κορτιζόλης ως αποτέλεσμα του άγχους τους.
Είναι γεγονός, βέβαια, ότι λίγες μελέτες έχουν ακολουθήσει μέχρι και την ενήλικη ζωή τους άτομα που έζησαν τέτοιες αντιξοότητες στην παιδική τους ηλικία, ώστε να μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα. Ωστόσο, αυτή είναι η μεγαλύτερη έρευνα τέτοιου είδους που έχει διεξαχθεί και εξετάζει ανθρώπους που αντιμετώπισαν τραύματα, παραμέληση και οικογενειακές δυσλειτουργίες ως παιδιά. Τα ευρήματά της υποστηρίζουν ότι είναι πολύ πιθανότερο σε σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους να εκδηλώσουν καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό στη μέση ηλικία. Παράλληλα, εντοπίστηκαν και υψηλότεροι δείκτες θνησιμότητες σε τέτοιες περιπτώσεις,
Η μελέτη εκπονήθηκε από τον Τζέικομπ Πίρς σε Πανεπιστήμιο Ιατρικής στο Σικάγο και δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Heart Association.
Η έρευνα
H έρευνα χρησιμοποίησε δεδομένα από μία μελέτη (CARDIA) για τα ρίσκα ανάπτυξης καρδιακών νόσων σε νέους ενήλικες, η οποία την περίοδο 1985-1986 είχε στρατολογήσει ένα γκρούπ ατόμων 18-30 ετών με διαφορετικά φυλετικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά. Η μελέτη CARDIA έλαβε χώρα σε 4 πόλεις των ΗΠΑ. Στο Μπέρμιχαμ, στη Μινεάπολη, στο Σικάγο και στο Όκλαντ.
Κατά τις 3 δεκαετίες της μελέτη μέχρι το 2018, οι επιστήμονες συχνά μελετούσαν τη ψυχική και φυσική υγεία των συμμετεχόντων. Το 2000-2001, περισσότεροι από 3600 συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο για να καταγράψουν την εμπειρία τους με 7 χαρακτηριστικά του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
- οικογενειακή αγάπη και στήριξη
- λεκτική κακοποίηση
- σωματική κακοποίηση
- σωματική επιρροή
- παρουσία κάποιου που κάνει κατάχρηση ναρκωτικών ή αλκόολ στο σπίτι
- οργάνωση και διαχείριση του νοικοκυριού
- την έκταση στην οποία οι γονείς γνώριζαν πραγματικά το παιδί τους
Το ερωτηματολόγιο περιείχε ερωτήσεις όπως «Πόσο συχνά ένιωθες την αγάπη των γονιών σου»; ή «Πόσο συχνά κάποιος στην οικογένεια σε μείωνε, σε έβριζε ή σε έκανε να νιώθεις ότι απειλείσαι»;
Επίπεδα αντιξοότητας που συνδέονται με καρδιαγγειακά νοσήματα
Ανάλογα με τις απαντήσεις των συμμετεχόντων, αυτοί χωρίστηκαν σε γκρουπ χαμηλής, μεσαίας και υψηλής έκθεσης σε αντιξοότητες κατά την παιδική ηλικία.
Ανακάλυψαν ότι μετά από 30 χρόνια, τα παιδιά που είχαν εκτεθεί σε υψηλά επίπεδα κακουχιών και αντιθέσεων είχαν 50% παραπάνω πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιαγγειακά νοσήματα σε σχέση με το γκρουπ χαμηλής έκθεσης.
Ακόμα και η μεσαία έκθεση σε τέτοιες αντίξοες συνθήκες σχετίστηκε με 50% αυξημένο ρίσκο θνησιμότητας από τέτοιες αιτίες σε σύγκριση με το γκρουπ χαμηλής έκθεσης.
Άλλοι παράγοντες
Όταν οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ένα πλήρως προσαρμοσμένο μοντέλο των δεδομένων για να υπολογίσει την επιρροή και άλλων παραγόντων, όπως το κάπνισμα, η αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα εκπαίδευσης την εποχή που ξεκινούσε η μελέτη CARDIΑ, εντοπίστηκε ότι η σχέση ανάμεσα στις παιδικές κακουχίες και τις καρδιαγγειακές παθήσεις δεν ήταν πια σημαντικές από στατιστικής πλευράς.
Θεωρούν ότι αυτό σημαίνει πως πολλαπλοί κοινωνικοοικονομικοί, κλινικοί, δημογραφικού και ψυχολογικοί παράγοντες μεσολαβούν στη σύνδεση ανάμεσα στις αντιξοότητες της παιδικής ηλικίας και στα καρδιαγγειακά νοσήματα στη μέση ηλικία.
Επιπρόσθετα στις φυσιολογικές αλλαγές, όπως η υψηλή πίεση, η υψηλότερη κορτιζόλη και οι περισσότερες φλεγμονές, τα παιδικά τραύματα μπορούν να οδηγήσουν σε ανθυγιεινούς τρόπους αντιμετώπισης τους στρες.
Έτσι, οι συγγραφείς της μελέτης καταλήγουν στο εξής συμπέρασμα: «Οι αντιξοότητες στην παιδική ηλικία προκαλούν συμπεριφορές που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο νόσου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Για παράδειγμα τα παιδιά δε μπορούν να ανταπεξέλθουν με τα παιδικά τους τραύματα και απαντάνε με συναισθηματικά στρεσογόνες εμπειρίες. Ως εκ τούτου, καταναλώνουν παχυντικά φαγητά για να αντιμετωπίσουν το στρες, κάτι που συμβάλει στην παχυσαρκία».
