Ηλικιωμένοι ενήλικες με διαβήτη που λαμβάνουν οποιοδήποτε τύπο φαρμάκου GLP-1 μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν νεοαγγειακή ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (nAMD), λέει τώρα πρόσφατη έρευνα. Τα συγκεκριμένα σκευάσματα έχουν γίνει δημοφιλή τα τελευταία χρόνια και για τα εντυπωσιακά αποτελέσματα που προσφέρουν στην απώλεια βάρους.
Μία πιθανή επιπλοκή τους είχε ήδη αναφερθεί τον Ιούλιο του 2024, όταν μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που χρησιμοποιούσαν σεμαγλουτίδη διέτρεχαν τέσσερις φορές υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης μη αρτηριακής πρόσθιας ισχαιμικής οπτικής νευροπάθειας (NAION). Ακολούθησε έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2025 και ανακάλυψε ότι όσοι λαμβάνουν σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη, μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση σοβαρών προβλημάτων όρασης.
Στη νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό JAMA Ophthalmology, προέκυψε και η σύνδεση με αυξημένο κίνδυνο εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, για συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα.
Εστιάζοντας στη σεμαγλουτίδη
Για αυτήν τη μελέτη οι ερευνητές ανέλυσαν αρχεία υγείας από το 2020 έως το 2023 περισσότερων των 139.000 ανθρώπων, κατοίκων του Οντάριο του Καναδά. Όλοι τους είχαν ήδη διαγνωσθεί με διαβήτη ενώ η μέση ηλικία τους ήταν τα 66 έτη.
«Η μελέτη μας περιελάμβανε οποιονδήποτε σκεύασμα-αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1 που συνταγογραφήθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου της μελέτης. Δεν αποκλείσαμε κανένα συγκεκριμένο τύπο αυτών των φαρμάκων», εξηγεί ο Rajeev H. Muni, MD MSc FRCSC, αναπληρωτής καθηγητής και αντιπρόεδρος Κλινικής Έρευνας στο Department of Ophthalmology and Vision Sciences στο University of Sciences. «Ωστόσο, η σεμαγλουτίδη αντιπροσώπευε τη συντριπτική πλειοψηφία της χρήσης σε ποσοστό 97,5% όλων των συνταγών», επισημαίνει.
Μετά από ανάλυση, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες με διαβήτη που λάμβαναν φάρμακο τέτοιου τύπου, είχαν διπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν μια μορφή εκφύλισης στην ωχρά κηλίδα του ματιού, μια παθολογική κατάσταση για την οποία επί του παρόντος δεν υπάρχει θεραπεία και μπορεί να προκαλέσει τύφλωση.
«Βρήκαμε ότι μεταξύ ασθενών με διαβήτη ηλικίας 66 ετών και άνω, η συχνότητα εμφάνισης της πάθησης ήταν περίπου 1 στα 1.000 για όσους δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ αγωνιστές υποδοχέα GLP-1, σε σύγκριση με περίπου 2 στους 1.000 μεταξύ εκείνων που είχαν εκτεθεί σε αυτά τα φάρμακα για τουλάχιστον έξι μήνες», είπε ο Δρ Muni. «Ενώ ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει χαμηλός, αυτό αντιπροσωπεύει σχετικό διπλασιασμό του κινδύνου» κατέληξε.
Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα που επεξεργάστηκε τα δεδομένα, αν και τα ευρήματά τους δεν πρέπει να προκαλέσουν όπως λένε συναγερμό, δικαιολογούν αυξημένη κλινική ευαισθητοποίηση.
Τα συγκεκριμένα σκευάσματα, διευκρινίζουν οι μελετητές, έχουν αποδεδειγμένα οφέλη για την καρδιαγγειακή, τη νεφρική και τη μεταβολική υγεία. Ωστόσο, οι ασθενείς που ενδέχεται να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για την εν λόγω οφθαλμολογική πάθηση όπως οι ηλικιωμένοι, θα πρέπει να είναι ενήμεροι για τον πιθανό κίνδυνο και να αξιολογούν εγκαίρως πιθανές αλλαγές που θα προκύψουν στην όραση τους.
Ο κίνδυνος οφθαλμικής νόσου είναι υψηλότερος σε όσους χρησιμοποιούν GLP-1 για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα
Επιπλέον, ο Δρ Muni και η ομάδα του παρατήρησαν ότι ο υψηλότερος κίνδυνος συσχετίστηκε με συμμετέχοντες που είχαν χρησιμοποιήσει φάρμακα GLP-1 για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Παρατηρήσαμε μια σαφή σχέση δόσης-απόκρισης στην ανάλυσή μας, με τον κίνδυνο να αυξάνεται καθώς μεγάλωνε η διάρκεια της έκθεσης στον αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1», αναφέρουν οι μελετητές. «Αυτό το εύρημα είναι κλινικά σημαντικό γιατί υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος μπορεί να κλιμακώνεται με την πάροδο του χρόνου».
Δεδομένου ότι πολλά άτομα χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα χρόνια, είτε για τον έλεγχο του σακχάρου είτε για την απώλεια βάρους, η μακροπρόθεσμη οφθαλμική ασφάλεια των GLP-1 σκευασμάτων απαιτεί περαιτέρω έρευνα, καταλήγουν οι ερευνητές.
Σημαντική η παρακολούθηση της υγείας των ματιών
Ο David I. Geffen, OD, FAAO, διευθυντής οπτομετρικών και διαθλαστικών υπηρεσιών στο Gordon Schanzlin New Vision σημειώνει ότι καθώς τα φάρμακα GLP-1 συνταγογραφούνται σε έναν τεράστιο αριθμό ασθενών, οι γιατροί πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί για να διασφαλίσουν ότι η οφθαλμική υγεία των ασθενών τους δεν διακυβεύεται με τη χρήση αυτών των σκευασμάτων.
«Είναι σημαντικό να βεβαιωθούμε ότι αρχικώς γνωρίζουμε όταν οι ασθενείς μας παίρνουν αυτά τα φάρμακα», τονίζει. «Αυτή η μελέτη δείχνει ότι καθώς νέα φάρμακα λαμβάνουν έγκριση, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί καθώς μπορεί να παρατηρηθούν μακροπρόθεσμες παρενέργειες που ακόμα δεν ξέρουμε».
Η γνώση της κατάστασης του αμφιβληστροειδούς των ασθενών πριν ξεκινήσουν να λαμβάνουν τέτοια φαρμακευτική αγωγή θα ήταν χρήσιμη για τον προσδιορισμό ενός προφίλ ασφαλέστερης χορήγησης, καταλήγει χαρακτηριστικά.
Πηγή: medicalnewstoday.com & jamanetwork.com
