Ήδη πολλές έρευνες έχουν εντοπίσει σύνδεση της ασθένειας με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης και άλλων προβλημάτων υγείας όπως δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού, αγχώδεις διαταραχές, χρόνιο πόνο, άσθμα και ορισμένους τύπους καρκίνου.

Μια νέα μελέτη διαπίστωσε τώρα ότι διαφορετικοί τύποι κατάθλιψης συσχετίζονται, με διαφορετικό τρόπο ο καθένας, με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων καρδιομεταβολικών νοσημάτων όπως ο διαβήτης τύπου 2, η καρδιακή προσβολή ή το εγκεφαλικό επεισόδιο.

«Η κατάθλιψη επιβαρύνει σημαντικά την κοινωνία και την υγειονομική περίθαλψη», επισημαίνει ο Yuri Milaneschi, PhD, αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής και επιδημιολογίας στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ (UMC) και συμπληρώνει με έμφαση πως «Ο ΠΟΥ προβλέπει ότι θα είναι η κύρια αιτία αναπηρίας έως το 2030. Αυτό συμβαίνει επειδή ο αντίκτυπος της κατάθλιψης υπερβαίνει την ψυχική υγεία - μπορεί επίσης να επηρεάσει την ανάπτυξη και την επιδείνωση σωματικών ασθενειών. Πρέπει να κατανοήσουμε πώς η κατάθλιψη επηρεάζει τη συνολική υγεία, ώστε να μπορέσουμε να βελτιώσουμε την πρόληψη και τη θεραπεία».

Στη νέα μελέτη, μέρος της οποίας παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Συνέδριο ECNP του 2025, η ερευνητική ομάδα του Milaneschi διαπίστωσε ότι οι διαφορετικοί τύποι κατάθλιψης επηρεάζουν σε άλλα ποσοστά τις επιμέρους νόσους που αφορούν σε καρδιομεταβολικές διαταραχές.

Τα δύο προφίλ κατάθλιψης που εξετάστηκαν

Για τη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 5.700 ενήλικες που συμμετείχαν για μια περίοδο 7 ετών σε επιδημιολογική μελέτη για την παχυσαρκία. Στην έναρξη της έρευνας, κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε διαγνωσθεί με διαβήτη ή κάποια καρδιαγγειακή νόσο.

Όσοι συμμετείχαν στην μελέτη, κλήθηκαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο προκειμένου οι επιστήμονες να τους ταξινομήσουν αντίστοιχα, ταυτοποιώντας το προφίλ κατάθλιψης από την οποία ενδεχομένως έπασχαν.

Η μια περίπτωση αφορούσε σε άτυπη κατάθλιψη τα συμπτώματα της οποίας περιελάμβαναν κόπωση, αυξημένες ώρες ύπνου, αυξημένη όρεξη και αύξηση βάρους.

Το δεύτερο προφίλη ήταν εκείνο της μείζονος κατάθλιψης με χαρακτηριστικά μελαγχολίας -εδώ τα συμπτώματα αφορούσαν σε μειωμένη όρεξη, αισθήματα υπερβολικής ενοχής, απώλεια βάρους και κακή διάθεση το πρωί.

«Η κατάθλιψη εμφανίζεται συχνά παράλληλα με παθήσεις όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις, καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο, οι οποίες αποτελούν κύριες αιτίες θανάτου σε άτομα με κατάθλιψη», εξηγεί ο Milaneschi και συμπληρώνει: «Θέλαμε να μάθουμε εάν διαφορετικοί τύποι καταθλιπτικών συμπτωμάτων θα μπορούσαν να προβλέψουν τη μελλοντική εξέλιξη αυτών των ασθενειών».

Ο Milaneschi και η ομάδα του διαπίστωσαν τελικά ότι οι συμμετέχοντες στη μελέτη με συμπτώματα σχετιζόμενα με άτυπη κατάθλιψη είχαν 2,7 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με εκείνους που δεν παρουσιάζαν τέτοιες ενδείξεις.

«Τα άτομα που εμφάνισαν αυτό το συγκεκριμένο προφίλ συμπτωμάτων - που χαρακτηρίζεται από κόπωση, αυξημένη όρεξη και περισσότερο ύπνο - είχαν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη στα επόμενα επτά χρόνια», τονίζει ο επικεφαλής της έρευνας.

Ωστόσο, όπως λέει, αυτή η ομάδα δεν εμφάνισε σημαντική αύξηση ποσοστών εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, γεγονός που υποδεικνύει ότι υφίσταται ένας βαθμός εξειδίκευσης στον τρόπο με τον οποίο ορισμένες μορφές κατάθλιψης σχετίζονται με συγκεκριμένες καρδιομεταβολικές καταστάσεις.

Επιπλέον, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι συμμετέχοντες στη μελέτη που εμφάνισαν συμπτώματα κατάθλιψης με χαρακτηριστικά μελαγχολίας, διέτρεχαν περίπου 1,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.

«Τα άτομα με συμπτώματα μελαγχολίας — όπως μειωμένη όρεξη και αϋπνία, τα οποία είναι κάπως αντίθετα σε σχέση με την προηγούμενη ομάδα — είχαν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, αλλά όχι διαβήτη. Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι διαφορετικές μορφές κατάθλιψης συνδέονται με συγκεκριμένους κινδύνους για τη σωματική υγεία», υποστηρίζει ο Δρ. Milaneschi.

Ο πιθανός μηχανισμός της σύνδεσης

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορούν να εξηγήσουν τον αντίκτυπο της κατάθλιψης στο σώμα, λένε οι ειδικοί, σχετιζόμενοι με ανθυγιεινές συνήθειες του τρόπου ζωής όπως η αδράνεια, η κακή διατροφή, το κάπνισμα και η χρήση αλκοόλ ή ορισμένων φαρμάκων.

Ωστόσο, αυτοί οι παράγοντες δεν εξηγούν πλήρως τη σύνδεση μεταξύ κατάθλιψης και καρδιομεταβολικών παθήσεων σύμφωνα με τους επιστήμονες που εκπόνησαν τη μελέτη.

«Η ομάδα μας διερευνά την ιδέα ότι η κατάθλιψη και η καρδιομεταβολική νόσος μπορεί να μοιράζονται υποκείμενους βιολογικούς μηχανισμούς, όπως φλεγμονή ή μεταβολικές αλλοιώσεις. Αυτοί οι μηχανισμοί θα μπορούσαν να αποτελέσουν πολλά υποσχόμενους στόχους για τη βελτίωση των επιπτωσεων της κατάθλιψης και τη διάσπαση του φαύλου κύκλου που την συνδέει με κάποια σωματική ασθένεια», εξηγεί ο Milaneschi.

Η κατάθλιψη ως διαταραχή ολόκληρου του σώματος

«Γνωρίζουμε εδώ και καιρό ότι η κατάθλιψη, ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία και οι καρδιαγγειακές παθήσεις είναι αλληλένδετες, αλλά αυτή η μελέτη πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Δείχνει ότι διαφορετικοί υποτύποι κατάθλιψης - αυτοί που χαρακτηρίζονται από αυξημένη όρεξη και κόπωση έναντι εκείνων που χαρακτηρίζονται από αϋπνία και απώλεια όρεξης - ενέχουν διαφορετικούς κινδύνους για μεταβολικές ασθένειες», σχολιάζει ο Christopher Palmer, MD, διευθυντής του Προγράμματος Μεταβολικής και Ψυχικής Υγείας στο Νοσοκομείο McLean και επίκουρος καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.

Η στενή σύνδεση νου και σώματος

Κατά τον επεμβατικό καρδιολόγο Cheng-Han Chen το γεγονός ότι η μελέτη εντόπισε την συσχέτιση μεταξύ διαφορετικών υποτύπων κατάθλιψης με επίσης διαφορετικά καρδιομεταβολικά νοσήματα, είναι μια ξεκάθαρη απόδειξη της στενής σύνδεσης μεταξύ «νου» και «σώματος» και υποδηλώνει διαφορετικές βιοχημικές βάσεις.

«Περίπου το ένα τέταρτο των ανθρώπων με καρδιαγγειακές παθήσεις βιώνουν κατάθλιψη και πολλά άτομα με κατάθλιψη αναπτύσσουν καρδιακές παθήσεις. Η ικανότητά μας να θεραπεύσουμε οποιαδήποτε από τις δύο παθήσεις θα βοηθηθεί σημαντικά την καλύτερη κατανόηση της στενής σύνδεσης μεταξύ των δύο ασθενειών» καταλήγει.

Μελλοντικός ερευνητικός στόχος σύμφωνα με τους ειδικούς είναι να διερευνηθεί περαιτέρω αν και άλλες ψυχιατρικές παθήσεις συνδέονται επίσης με ξεχωριστές βιοχημικές «υπογραφές», αποκαλύπτοντας έτσι ποιοι μπορεί να έχουν προδιάθεση να αναπτύξουν επιπλέον και συγκεκριμένα καρδιομεταβολικά νοσήματα.

Πηγή: Medicalnewstoday.com