Η κλιματική κρίση επιταχύνει την παγκόσμια αύξηση της αντοχής στα αντιβιοτικά, η οποία αποτελεί σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη υγεία, σύμφωνα με ειδικούς, καθώς τα στοιχεία δείχνουν αύξηση των γονιδίων αντοχής της σαλμονέλας έναντι των αντιβιοτικών.

Η αντοχή στα αντιβιοτικά ή μικροβιακή αντοχή αποτελεί μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες απειλές για την παγκόσμια υγεία. Μπορεί να επηρεάσει άτομα κάθε ηλικίας σε οποιαδήποτε χώρα και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, προκαλεί ήδη τον θάνατο περισσότερων από 1 εκατομμυρίου ανθρώπων ετησίως.

Τώρα, μια μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, την Αυστραλία, την Ελβετία και την Κίνα, αποκάλυψε τον τρόπο με τον οποίο η κλιματική αλλαγή συνδέεται με την αυξανόμενη αντοχή στα αντιβιοτικά της σαλμονέλας, μίας από τις πιο κοινές βακτηριακές ασθένειες στον κόσμο.

Η κλιματική αλλαγή συνδέεται με μια παγκόσμια αύξηση κατά 10% στα γονίδια αντοχής στα αντιβιοτικά της σαλμονέλας μεταξύ 1940 και 2023, σύμφωνα με την πρώτη στο είδος της μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Lancet Planetary Health.

Οι κύριοι παράγοντες της αντοχής στα αντιβιοτικά εξακολουθούν να είναι η κακή και υπερβολική χρήση των φαρμάκων αυτών, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία λοιμώξεων. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι το πρόβλημα επιδεινώνεται από την κλιματική αλλαγή.

«Τα συσσωρευμένα στοιχεία δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια επιταχυντική δύναμη πίσω από την παγκόσμια εξάπλωση της αντοχής στα αντιμικροβιακά», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.

Θερμοκρασία και βροχοπτώσεις

«Τα ευρήματά μας παρέχουν στοιχεία που υποστηρίζουν ότι η άνοδος των θερμοκρασιών και τα μεταβαλλόμενα πρότυπα βροχοπτώσεων ενισχύουν μη γραμμικά την αφθονία και τη διάδοση των γονιδίων αντοχής στα αντιμικροβιακά σε βακτηριακά παθογόνα όπως η σαλμονέλα.

«Αυτά τα ευρήματα ενισχύουν την ιδέα ότι η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει τη μικροβιακή οικολογική σταθερότητα και επιταχύνει την εξέλιξη της αντοχής σε ανθρώπινους, ζωικούς και περιβαλλοντικούς αποθέτες.

«Η επείγουσα ενσωμάτωση πολιτικών μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, ιδίως εκείνων που ευθυγραμμίζονται με τη Συμφωνία του Παρισιού – με ενισχυμένη διαχείριση των αντιμικροβιακών φαρμάκων και επιτήρηση στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας One Health – είναι απαραίτητη για τον περιορισμό του μελλοντικού βάρους της αντοχής στα αντιμικροβιακά φάρμακα.»

Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει τις υψηλότερες θερμοκρασίες με υψηλότερα επίπεδα ανθεκτικών βακτηρίων, αλλά μέχρι τώρα οι παγκόσμιες ποσοτικές μελέτες σχετικά με τη σύνδεση αυτή ήταν περιορισμένες.

Η νέα μελέτη ανέλυσε τα γονιδιώματα περισσότερων από 480.000 δειγμάτων σαλμονέλας από 139 χώρες που συλλέχθηκαν μεταξύ 1940 και 2023. Τα επίπεδα των γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά συγκρίθηκαν με τις μεταβολές της μέσης θερμοκρασίας και των βροχοπτώσεων με την πάροδο του χρόνου.

Χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο για τη μελέτη της σχέσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αντοχή στα αντιβιοτικά δεν αυξάνεται απλώς σταθερά καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες, αλλά ότι ο αριθμός των γονιδίων αντοχής μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου με πιο περίπλοκο τρόπο, ανάλογα τόσο με τη θερμοκρασία όσο και με τις βροχοπτώσεις.

Αυτό υποδηλώνει ότι οι περιβαλλοντικές αλλαγές μπορούν να επιταχύνουν τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια προσαρμόζονται στα αντιβιοτικά, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Η γεωγραφική κατανομή του φαινομένου

Η μελέτη έδειξε μια σύνδεση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και των γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά στη σαλμονέλα, αλλά δεν απέδειξε ότι η κλιματική αλλαγή προκαλούσε άμεσα την αύξηση. Ωστόσο, οι συγγραφείς δήλωσαν ότι τα ευρήματά τους υπογραμμίζουν την ανάγκη να ληφθεί υπόψη η κλιματική αλλαγή όσον αφορά τις παγκόσμιες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της αντοχής στα αντιβιοτικά.

Η επείγουσα δράση, παράλληλα με την υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών και τη βελτιωμένη επιτήρηση των ασθενειών, θα είναι καθοριστική για τον περιορισμό της μελλοντικής εξάπλωσης της αντοχής στα αντιβιοτικά, πρόσθεσαν.

Η μελέτη τους παρείχε «ισχυρές ενδείξεις» ότι η κλιματική αλλαγή συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αντοχής στα αντιβιοτικά, ανέφεραν.

«Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι ο συνδυασμός των προσπαθειών μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της ορθής διαχείρισης των αντιβιοτικών, όπως η τήρηση των σεναρίων χαμηλών εκπομπών, θα μπορούσε να περιορίσει αποτελεσματικά τη διάδοση των γονιδίων αντοχής στα αντιμικροβιακά και την αύξηση της παγκόσμιας αντοχής στα αντιμικροβιακά.»

Πηγή: Guardian