Η άσκηση μπορεί να μειώσει κατά ένα τρίτο τον κίνδυνο θανάτου των ασθενών με καρκίνο, να εμποδίσει την επανεμφάνιση των όγκων και είναι ακόμη πιο αποτελεσματική από τα φάρμακα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας ιστορικής μελέτης που θα μπορούσε να φέρει επανάσταση τις κατευθυντήριες οδηγίες για την υγεία σε όλο τον κόσμο.
Για δεκαετίες, οι γιατροί συνιστούσαν την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου. Ωστόσο, μέχρι τώρα δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει μετά τη διάγνωση, με ελάχιστη υποστήριξη για την ενσωμάτωση της άσκησης στην καθημερινότητα των ασθενών.
Τώρα, μια παγκόσμια πρωτοποριακή μελέτη στην οποία συμμετείχαν ασθενείς από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία, τη Γαλλία, τον Καναδά και το Ισραήλ διαπίστωσε ότι ένα δομημένο πρόγραμμα άσκησης μετά τη θεραπεία μπορεί να μειώσει εντυπωσιακά τον κίνδυνο θανάτου, την επανεμφάνιση της νόσου ή την εμφάνιση νέου καρκίνου.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Σικάγο, στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (Asco), το μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο στον κόσμο, και δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της ιατρικής, υπήρξαν σαφείς ενδείξεις ότι η άσκηση ήταν ακόμη πιο αποτελεσματική στην πρόληψη της υποτροπής του καρκίνου και του θανάτου από πολλά από τα φάρμακα που συνταγογραφούνται σήμερα στους ασθενείς, σύμφωνα με έναν από τους κορυφαίους ογκολόγους στον κόσμο.
Οι ασθενείς που ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα οργανωμένης άσκησης με τη βοήθεια προσωπικού γυμναστή ή προπονητή υγείας μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας είχαν 37% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου και 28% χαμηλότερο κίνδυνο επανεμφάνισης ή ανάπτυξης νέων καρκίνων, σε σύγκριση με τους ασθενείς που έλαβαν μόνο συμβουλές για την υγεία, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης.
Καλύτερη και από φάρμακο ελλείψει παρενεργειών
Όταν της ζητήθηκε να τοποθετήσει το αποτέλεσμα της άσκησης στα αποτελέσματα των ασθενών με καρκίνο σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η δρ. Julie Gralow, επικεφαλής ιατρική σύμβουλος της Ascο δήλωσε: «Ονομάσαμε [τη συνεδρία στην οποία παρουσιάστηκε] As Good as a Drug (Καλό σαν φάρμακο). Θα την είχαμε ονομάσει «Καλύτερο από φάρμακο», επειδή δεν έχει όλες τις παρενέργειες».
«Είναι το ίδιο μέγεθος οφέλους με πολλά φάρμακα που έχουν εγκριθεί για αυτό το μέγεθος οφέλους – 28% μείωση του κινδύνου εμφάνισης, 37% μείωση του κινδύνου θανάτου. Τα φάρμακα εγκρίνονται για λιγότερο από αυτό, και είναι ακριβά και τοξικά».
«Όταν ξεκίνησα πριν από τρεις δεκαετίες, ήταν ακόμα η εποχή που ήμασταν ευγενικοί και λέγαμε στους ασθενείς να μην υπερβάλλουν όταν κάνουν χημειοθεραπεία. Έχουμε αντιστρέψει αυτή την τάση», πρόσθεσε. «Θα έλεγα ότι [η άσκηση] είναι καλύτερη από τα φάρμακα».
Στη μελέτη, οι ερευνητές ενέταξαν 889 ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου μεταξύ 2009 και 2023. Οι περισσότεροι (90%) είχαν καρκίνο στο στάδιο 3. Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία (445) συμμετείχε σε ένα δομημένο πρόγραμμα άσκησης και η άλλη (444) έλαβε μόνο ένα φυλλάδιο με συμβουλές για έναν υγιεινό τρόπο ζωής.
Πόση γυμναστική;
Όσοι συμμετείχαν στην ομάδα άσκησης συνεργάστηκαν με έναν προσωπικό γυμναστή δύο φορές το μήνα για συνεδρίες προπόνησης και εποπτευόμενες συνεδρίες άσκησης, και αργότερα μία φορά το μήνα, για συνολικά τρία χρόνια.
Η ομάδα άσκησης έλαβε προπόνηση και υποστήριξη για να επιτύχει τους στόχους άσκησης που είχαν τεθεί. Ο εβδομαδιαίος στόχος τους ήταν ισοδύναμος με τρεις έως τέσσερις περιπάτους διάρκειας 45 έως 60 λεπτών, αλλά οι ασθενείς μπορούσαν να επιλέξουν τον τρόπο με τον οποίο θα γίνονταν πιο δραστήριοι. Μερικοί έκαναν καγιάκ ή σκι, για παράδειγμα.
Μετά από πέντε χρόνια, οι ασθενείς της ομάδας άσκησης είχαν 28% χαμηλότερο κίνδυνο επανεμφάνισης ή εμφάνισης νέων καρκίνων σε σύγκριση με εκείνους της άλλης ομάδας. Μετά από οκτώ χρόνια, οι ίδιοι ασθενείς είχαν επίσης 37% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με εκείνους που έλαβαν μόνο το φυλλάδιο για τον υγιεινό τρόπο ζωής.
Ο καθηγητής Charles Swanton, επικεφαλής κλινικός ιατρός του Cancer Research UK, που χρηματοδότησε το βρετανικό σκέλος της μελέτης, δήλωσε: «Αυτή η συναρπαστική μελέτη καταγράφει τη δύναμη της άσκησης να μεταμορφώνει την υγεία των ανθρώπων και να αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης από τον καρκίνο μετά τη θεραπεία. Ως παρέμβαση που δεν περιλαμβάνει φάρμακα, η άσκηση προσφέρει αξιοσημείωτα οφέλη για τους ασθενείς».
Για ορισμένους ασθενείς, «η σωματική δραστηριότητα μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα και να μεταβάλει την πορεία της ανάρρωσής τους», πρόσθεσε ο Swanton. «Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι ογκολόγοι θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να συστήνουν ένα δομημένο πρόγραμμα άσκησης μετά τη χειρουργική επέμβαση, προκειμένου να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιβίωσης των ασθενών.
«Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η άσκηση δεν είναι η καλύτερη επιλογή για όλους. Η συμβουλή μου προς τους ασθενείς με καρκίνο είναι να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν ξεκινήσουν οποιαδήποτε νέα σωματική δραστηριότητα».
Αν και η μελέτη αυτή αφορούσε μόνο ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου, η Gralow δήλωσε ότι δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι τα ευρήματα δεν θα ισχύουν και για άλλους τύπους καρκίνου.
