Με τον τίτλο «Από τα “χωριά ΑμεΑ” στις “μεγάλες συστάδες διαβίωσης”; Ας ανοίξει η συζήτηση για το πραγματικό διακύβευμα της αποϊδρυματοποίησης και της ανεξάρτητης διαβίωσης στην κοινότητα», παρεμβαίνει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), μέλος της Ε.Σ.Α.μεΑ., σχετικά με τη δημιουργία νέου συγκροτήματος έξι πολυώροφων κτιρίων συνολικής δυναμικότητας 72 ατόμων που χαρακτηρίζεται «ως νέα μονάδα Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ)» στη Λάρισα, από ιδιωτικό Όμιλο.

«Βαθιά πολιτική συζήτηση»

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η ΠΟΣΓΚΑμεΑ, «σε διαρκή συνεργασία με την Ε.Σ.Α.μεΑ. και συνολικά το αναπηρικό κίνημα, έχει διαχρονικά αγωνιστεί για την ανάπτυξη των ΣΥΔ ως θεσμού αποϊδρυματοποίησης (…) των ατόμων με αναπηρία (…). Ενός θεσμού που δεν γεννήθηκε από επιχειρηματική λογική ή από ανάγκη δημιουργίας νέων “αγορών φροντίδας”, αλλά από την αγωνία των οικογενειών των ατόμων με βαριές αναπηρίες για το μέλλον των παιδιών τους και από τη διεκδίκηση του ίδιου του δικαιώματος των ατόμων με αναπηρία να ζουν ως ισότιμοι πολίτες μέσα στην κοινωνία, με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Η συζήτηση που πρέπει να ανοίξει για το συγκεκριμένο εγχείρημα δεν είναι ούτε δευτερεύουσα ούτε τεχνική. Είναι βαθιά πολιτική, κοινωνική και δικαιωματική. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν μια δομή είναι σύγχρονη, λειτουργική ή αισθητικά αναβαθμισμένη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο: Υπηρετεί πράγματι την αποϊδρυματοποίηση ή οδηγεί, έστω και με νέο μανδύα, σε μια νέα μορφή συγκεντρωτικής διαβίωσης»;

Η πραγματικότητα: Συγκροτήματα κτιρίων με συγκέντρωση πολλών ατόμων με αναπηρία δεν είναι Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, είναι διαβίωση ιδρυματικής μορφής, ασυλικού τύπου, ακόμη και αν είναι «σύγχρονη», «προσβάσιμη», «με αντιολισθητικά δάπεδα», ωραία αισθητική κλπ. Όπως τονίζει η ΠΟΣΓΚΑμεΑ «η χώρα μας δεν χρειάζεται νέες μορφές “ευγενικού ιδρυματισμού”».

Τι προβλέπει η σύμβαση του ΟΗΕ

Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, την οποία επικαλούνται άρθρα στον τοπικό Τύπο που εξυμνούν το συγκεκριμένο έργο, καταδικάζει την κλειστή ιδρυματική φροντίδα και επιτάσσει την πλήρη κατάργηση των ιδρυμάτων. Συγκεκριμένα το Άρθρο 19 της Σύμβασης, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα στην «Ανεξάρτητη διαβίωση και ένταξη στην κοινωνία», υποχρεώνει τα κράτη που την έχουν κυρώσει, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η χώρα μας, λόγω της κύρωσής της από την Ελληνική Βουλή με τον Ν.4074/2012, να διασφαλίσουν ότι τα άτομα με αναπηρία αφενός δεν θα ζουν υπό ιδιαίτερες διευθετήσεις διαβίωσης (δηλαδή σε απομονωμένα ιδρύματα ή άσυλα) και αφετέρου θα έχουν πρόσβαση σε κοινοτικές υπηρεσίες και εξατομικευμένη υποστήριξη (προσωπική βοήθεια). Πέραν αυτού, το κανονιστικό πλαίσιο των Ταμείων της ΕΕ απαγορεύει τη χρηματοδότηση δομών κλειστού τύπου ενώ και η υπ. Αριθμ. Δ12/ΓΠοικ.13107/283 ΥΑ (αριθμός ΦΕΚ Β 1160/8.4.2019) θέτει σαφείς προδιαγραφές για να διασφαλίσει τη μη μετατροπή των ΣΥΔ σε ιδρύματα κλειστού τύπου.

Τι διεκδικεί το αναπηρικό κίνημα

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση «ουδείς και ακόμη περισσότερο η Ε.Σ.Α.μεΑ. δεν θα αμφισβητήσει το γεγονός ότι οι ΣΥΔ είναι λιγοστές ενώ εκλείπουν εντελώς ΣΥΔ για άτομα με πολλαπλές ανάγκες υποστήριξης. Το αναπηρικό κίνημα διεκδικεί τον πολλαπλασιασμό και τη διεύρυνσή τους σε όλη τη χώρα, καθώς και την εφαρμογή προγραμμάτων εξατομικευμένης υποστήριξης, με όλες τις οργανώσεις και τα σωματεία του. Η επιστροφή σε λύσεις του παρελθόντος, υπό νέες μορφές, όσο «σύγχρονες» και αν διαφημιστούν, όσο και αν αξιοποιείται η δικαιωματική προσέγγιση της Σύμβασης στη διαφήμισή τους, παραμένουν ιδρυματικού τύπου.

Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καλεί την Τοπική Αυτοδιοίκηση, Δήμους, Περιφέρεια, τα κόμματα, ολόκληρη την κοινωνία να πάρουν θέση.

Καλεί την Κυβέρνηση, την Πολιτεία και τον ΕΟΠΥΥ να μην αδειοδοτήσουν, να μη συμβασιοδοτήσουν και μην χρηματοδοτήσουν καμία μεγάλη δομή, κανένα «χωριό ΑμεΑ».

«Πολιτικές που διασφαλίζουν πραγματική διαβίωση εντός κοινότητας σε κατοικίες και όχι σε μεγάλες δομές, με πλήρη απόλαυση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία που διαμένουν και με σεβασμό τόσο στην ανεξαρτησία τους όσο και στις ανάγκες υποστήριξής τους είναι ζητήματα αδιαπραγμάτευτα για τα οποία θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε!», καταλήγει στη σχετική ανακοίνωσή της η Ε.Σ.Α.μεΑ.