Με την εκρηκτική αύξηση της δημοτικότητας των ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε όλο τον κόσμο – το 2024, το 22% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων παγκοσμίως αφορούσε ηλεκτρικά οχήματα, σε σύγκριση με το 18% το 2023 – ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών και όλο και περισσότεροι άνθρωποι διαπιστώνουν μεγαλύτερη ναυτία στις μεταφορές με ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε σύγκριση με τα παραδοσιακά αυτοκίνητα βενζίνης ή ντίζελ.

Υπάρχει μια επιστημονική εξήγηση για το γιατί ένα άτομο μπορεί να αισθάνεται πιο άρρωστο σε ένα EV, σύμφωνα με πολλαπλές ακαδημαϊκές μελέτες.

«Η μεγαλύτερη ναυτία στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μπορεί να αποδοθεί στην έλλειψη προηγούμενης εμπειρίας, τόσο ως οδηγός όσο και ως επιβάτης, όπου ο εγκέφαλος δεν μπορεί να εκτιμήσει με ακρίβεια τις δυνάμεις κίνησης, επειδή βασίζεται σε προηγούμενη εμπειρία σε άλλους τύπους αυτοκινήτων», εξηγεί ο William Emond, διδακτορικός φοιτητής που ερευνά τη ναυτία στα αυτοκίνητα στο Université de Technologie de Belfort-Montbéliard στη Γαλλία.

Αν ένα άτομο έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του οδηγώντας αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης, ο εγκέφαλός του προβλέπει την επιτάχυνση μετά την αύξηση των στροφών του κινητήρα, μια προειδοποίηση ότι πρόκειται να βιώσει μια αλλαγή στην ταχύτητα. Σε ένα αυτοκίνητο που λειτουργεί με μπαταρία, ο ηλεκτροκινητήρας δεν κάνει τέτοιους θορύβους.

Όταν λείπει στον εγκέφαλο ο ήχος του κινητήρα

Εκτός από τη γενική άγνοια, έρευνες έχουν διαπιστώσει τη σχέση μεταξύ συγκεκριμένων χαρακτηριστικών που είναι κοινά στα ηλεκτρικά οχήματα και της ναυτίας. Μια μελέτη του 2024 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της σοβαρότητας της ναυτίας και των δονήσεων των καθισμάτων των ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ μια μελέτη του 2020 διαπίστωσε ότι η απουσία ήχου κινητήρα σε ένα ηλεκτρικό όχημα μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην αύξηση της ναυτίας.

«Αν είμαστε συνηθισμένοι να ταξιδεύουμε με μη ηλεκτρικά αυτοκίνητα, έχουμε συνηθίσει να κατανοούμε την κίνηση του αυτοκινήτου με βάση σήματα όπως οι στροφές του κινητήρα, οι δονήσεις του κινητήρα, η ροπή κ.λπ. Ωστόσο, το να ταξιδεύεις με ηλεκτρικό αυτοκίνητο για πρώτη φορά είναι ένα νέο περιβάλλον κίνησης για τον εγκέφαλο, ο οποίος χρειάζεται προσαρμογή», εξηγεί ο Emond.

Επιπλέον, η τεχνολογία αναγεννητικής πέδησης που χρησιμοποιείται στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα – όπου ο κινητήρας μετατρέπει την κινητική ενέργεια του αυτοκινήτου που επιβραδύνεται σε ηλεκτρική ενέργεια που στη συνέχεια αποθηκεύεται στην μπαταρία – έχει ως αποτέλεσμα χαμηλής συχνότητας επιβράδυνση, που σημαίνει ότι το όχημα επιβραδύνει σταδιακά και σταθερά, σε σχετικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αντί να επιβραδύνει απότομα ή με γρήγορους παλμούς. Αυτή η χαμηλής συχνότητας επιβράδυνση τείνει να συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα ναυτίας.

Μια μελέτη του 2024 έδειξε ότι το χαρακτηριστικό αυτό λειτουργούσε ως ένας από τους κύριους παράγοντες που προκαλούσαν ναυτία στα ηλεκτρικά οχήματα. Οι συγγραφείς της μελέτης έγραψαν: «Τα αποτελέσματά μας επιβεβαίωσαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα αναγεννητικής πέδησης μπορούν να προκαλέσουν ναυτία».

Αναζήτηση λύσεων

Η ναυτία θεωρείται ότι προκαλείται από μια αναντιστοιχία μεταξύ των διαφόρων αισθητηριακών σημάτων που λαμβάνει ταυτόχρονα ο εγκέφαλος σχετικά με την κίνηση του σώματος. Συγκεκριμένα, συμβαίνει όταν το εσωτερικό αυτί, που βοηθά στον έλεγχο της ισορροπίας, τα μάτια και το σώμα στέλνουν αντικρουόμενες πληροφορίες στον εγκέφαλο.

Καθώς η ιδιοκτησία ηλεκτρικών αυτοκινήτων συνεχίζει να αυξάνεται, ορισμένοι ερευνητές ήδη αναζητούν μια λύση για τον συγκεκριμένο τύπο ναυτίας που προκαλούν τα αυτοκίνητα αυτά. Αρκετές ερευνητικές εργασίες έχουν δείξει ότι η ναυτία στα αυτόνομα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με τη χρήση οπτικών σημάτων, όπως διαδραστικές οθόνες και ατμοσφαιρικός φωτισμός, ή δονητικών ερεθισμάτων, ώστε ο εγκέφαλος του επιβάτη να μπορεί να προβλέψει τις αλλαγές στην κίνηση, ανακουφίζοντας την αίσθηση της ταλάντωσης στο πίσω μέρος ενός ηλεκτρικού ταξί.

Ο John Golding, καθηγητής εφαρμοσμένης ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Westminster στο Λονδίνο, λέει ότι η ναυτία επηρεάζει συγκεκριμένα τους επιβάτες και όχι τον οδηγό, επειδή σχετίζεται, σε μεγάλο βαθμό, με την ικανότητα πρόβλεψης των αλλαγών στην κίνηση. Μέχρι η αυτοκινητοβιομηχανία να προχωρήσει στις σχετικές προσαρμογές, ο Golding λέει ότι οι άνθρωποι μπορούν να πάρουν φάρμακα για τη ναυτία ή να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους.

«Το πιο απλό είναι να καθίσετε μπροστά για να έχετε καλύτερη εικόνα του δρόμου. Αποφύγετε να κινείτε πολύ το κεφάλι σας, μην κοιτάτε το τηλέφωνό σας και μην αρχίσετε να διαβάζετε, γιατί αυτό κάνει τα πράγματα πολύ χειρότερα. Αν μπορείτε να πάρετε λίγο καθαρό αέρα, αυτό θα βοηθήσει», λέει.

Πηγή: Guardian