Δεν είναι ότι δεν έχετε αναμνήσεις από τη βρεφική ηλικία -είναι ότι απλά δεν μπορείτε να έχετε πρόσβαση σε αυτές μεγαλώνοντας, λέει τώρα νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science. Κατά τη διάρκεια της μελέτης εξετάστηκαν 26 βρέφη ηλικίας από 4,2 έως 24,9 μηνών, χωρισμένα σε δύο ηλικιακές ομάδες: σε εκείνα κάτω των 12 μηνών και σε όσα ήταν από 12 έως 24 μηνών.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μαγνητικό τομογράφο καθώς προέβαλλαν στα βρέφη μια σειρά από μοναδικές εικόνες για τουλάχιστον δύο δευτερόλεπτα έκαστη. Ο στόχος τους ήταν να καταγράψουν την δραστηριότητα στον ιππόκαμπο -το τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με τα συναισθήματα, τη μνήμη και το αυτόνομο νευρικό σύστημα.
«Ο ιππόκαμπος είναι μια δομή του εγκεφάλου που δεν είναι ορατή με τις τυπικές μεθόδους, επομένως έπρεπε να αναπτύξουμε μια νέα προσέγγιση για τη διεξαγωγή πειραμάτων μνήμης σε μωρά», εξηγεί ο Δρ. Nick Turk-Browne, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στο τμήμα ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Yale.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές έδειξαν στα μωρά δυο εικόνες ταυτόχρονα, με την μια να είναι γνώριμη, παρακολουθώντας τις κινήσεις των ματιών τους και καταγράφοντας σε ποια εικόνα τα βρέφη εστίασαν περισσότερο.
Όταν ένα μωρό περνούσε περισσότερο χρόνο κοιτάζοντας τη γνώριμη εικόνα, ήταν μια ένδειξη ότι την αναγνώριζε, υποδεικνύοντας έναν μηχανισμό ανάκληση μνήμης.
«Οι κινήσεις των ματιών έχουν χρησιμοποιηθεί σε εκατοντάδες μελέτες σχετικά με τη μνήμη και την κατηγοριοποίηση των βρεφών», υποστηρίζει η Δρ Simona Ghetti, καθηγήτρια στο τμήμα ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Davis, στην Καλιφόρνια. Η έρευνα της Ghetti επικεντρώνεται στην ανάπτυξη της μνήμης στην παιδική ηλικία, και όπως η ίδια εξηγεί αν και ήδη πολλές μελέτες έχουν αποδείξει την ικανότητα των βρεφών να κωδικοποιούν τις αναμνήσεις, αυτή η τελευταία έρευνα κατάφερε να συνδέσει την κωδικοποίηση μνήμης με την ενεργοποίηση του ιππόκαμπου.
Τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν λένε οι ειδικοί, ότι οι αναμνήσεις μπορούν πράγματι να κωδικοποιηθούν στον εγκέφαλό μας στα πρώτα χρόνια της ζωής μας και τελικά η αδυναμία μας να θυμηθούμε συγκεκριμένα γεγονότα από αυτή την περίοδο σχετίζεται με ένα φαινόμενο το οποίο ονομάζεται «βρεφική αμνησία».
«Το χαρακτηριστικό αυτών των τύπων αναμνήσεων, που ονομάζουμε επεισοδιακές αναμνήσεις, είναι ότι μπορεί κανείς να τις περιγράψεις σε άλλους, αλλά αυτό φυσικά δεν συμβαίνει όταν έχεις να κάνεις με βρέφη τα οποία ακόμα δεν μιλούν», επισημαίνει ο Δρ Turk-Browne.
Για ποιο λόγο λοιπόν αν τελικά αναμνήσεις δημιουργούνται και αποθηκεύονται ήδη τόσο νωρίς στη ζωή μας, δεν θυμόμαστε τίποτα από την βρεφική μας ηλικία; Κατά τον Δρ Turk-Browne, δυο είναι οι πιθανότητες. Η μια, οι αναμνήσεις να μην καταχωρούνται σε μηχανισμό μακροπρόθεσμης αποθήκευσης και έτσι απλά να μην διαρκούν πολύ. Και η άλλη, να υπάρχουν πολύ μετά την κωδικοποίηση τους όμως τόσο βαθιά ώστε ο μηχανισμός ανάκλησης να μην λειτουργεί και έτσι τελικά να μην έχουμε πρόσβαση σε αυτές.
Μπορεί αυτό να μας επηρεάσει ως ενήλικες;
Με αφορμή τα ευρήματα αυτής της μελέτης, η Δρ Ghetti ενθαρρύνει τους γονείς να σκεφτούν τον αντίκτυπο που έχει η βρεφική ηλικία στα παιδιά τους, ακόμα κι αν τα ίδια δεν μπορούν να ανακτήσουν αναμνήσεις που έζησαν σε τόσο μικρή ηλικία.
Τα μωρά μαθαίνουν πάρα πολλά σε αυτή την περίοδο και αρχίζουν να καταλαβαίνουν μια ολόκληρη γλώσσα συνδέοντας ήχους με νοήματα εξηγεί, προσθέτοντας ότι τα βρέφη σχηματίζουν προσδοκίες γύρω από τα μέλη της οικογένειάς τους και μελετούν τις ιδιότητες των αντικειμένων και του κόσμου γύρω τους.
Οι γονείς μάλιστα αντιλαμβάνονται αυτή τη μαθησιακή συμπεριφορά όταν τους τραγουδούν το ίδιο τραγούδι ή διαβάζουν το ίδιο βιβλίο, κάτι που παράγει μια οικεία ανταπόκριση στα μεγαλύτερα παιδιά.
Αν και δεν μπορούμε να ανακαλέσουμε αυτές τις πρώτες μας αναμνήσεις, φαίνεται ότι μαθαίνουμε από αυτές τις εμπειρίες, καταλήγει η Δρ Ghetti.
Πηγές: edition.cnn.com, news.yale.edu
