Η Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA) προειδοποιεί για τους κινδύνους που συνδέονται με τη «μεγάλη διαθεσιμότητα» ψυχοτρόπων ουσιών «οι οποίες παρουσιάζουν όλο και μεγαλύτερη ποικιλομορφία», στην ετήσια έκθεσή της που δόθηκε στη δημοσιότητα, σήμερα Τρίτη 9 Ιουνίου, όπου σημειώνει επίσης μια διαφοροποίηση στην προμήθεια και διανομή.
Η έκθεση «αποκαλύπτει το ανθρώπινο κόστος της χρήσης ναρκωτικών, με τα τελευταία στοιχεία να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 7.600 θανάτους από υπερβολική δόση» σε 29 χώρες, μεταξύ των οποίων οι 27 χώρες-μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τον Μάγκνους Μπρούνερ, τον Ευρωπαίο Επίτροπο που είναι αρμόδιος για τις Εσωτερικές Υποθέσεις και τη Μετανάστευση και οι δηλώσεις του οποίου παρατίθενται σε ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε μαζί με την έκθεση.
Η Λορέιν Νόλαν, η εκτελεστική διευθύντρια της EUDA, προσθέτει πως «οι αγορές ναρκωτικών εξελίσσονται με φρενήρη ρυθμό και η ποικιλομορφία των ουσιών στους ευρωπαϊκούς δρόμους καθίσταται όλο και περισσότερο απρόβλεπτη. Με αποτέλεσμα έναν κίνδυνο: οι χρήστες μπορεί να παίρνουν πολύ ισχυρά ναρκωτικά, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούν».
«Η πολυκατανάλωση είναι επίσης συνηθισμένη, με τα άτομα να συνδυάζουν διάφορα ναρκωτικά με τρόπο που αυξάνει τους κινδύνους», υπογραμμίζει η υπηρεσία, που καλεί σε επενδύσεις στην πρόληψη, τη θεραπευτική αγωγή και την κοινωνική επανένταξη των χρηστών.
Μία νέα ουσία την εβδομάδα
Η έκθεση αναλύει την εξέλιξη της κατανάλωσης και της αγοράς των ναρκωτικών στις 27 χώρες-μέλη της ΕΕ, καθώς και στη Νορβηγία και την Τουρκία.
«Νέες ψυχοτρόπες ουσίες (NSP) εξακολουθούν να εντοπίζονται με ρυθμό περίπου μία την εβδομάδα», σημειώνει, προσθέτοντας «πως το 2025, 50 NSP αναφέρθηκαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη, ανεβάζοντας σε 1.050 τον συνολικό αριθμό των ουσιών που επιτηρούνται από την EUDA».
Η «διαφοροποίηση» της προσφοράς προϊόντων με βάση την κάνναβη εγείρει κυρίως ανησυχίες στον τομέα της δημόσιας υγείας.
«Η νόθευση των προϊόντων με βάση την κάνναβη με ισχυρά συνθετικά κανναβινοειδή και η μεγάλη διαθεσιμότητα ημισυνθετικών κανναβινοειδών αυξάνει τον κίνδυνο βλαβερών συνεπειών», προειδοποιεί η EUDA.
«Αυτά τα δύο είδη ουσιών πωλούνται υπό τη μορφή ηλεκτρονικών τσιγάρων και βρώσιμων προϊόντων, κάτι που προκαλεί ανησυχία σχετικά με τη χρήση τους από καινούργιους χρήστες, δυνητικά πιο νέους», συμπληρώνει η υπηρεσία.
Τα νέα συνθετικά οπιοειδή προκαλούν επίσης μεγάλη ανησυχία. «Μόνο το 2025, επτά νέα συνθετικά οπιοειδή αναφέρθηκαν μέσω του συστήματος πρόωρης προειδοποίησης της ΕΕ (EWS), μεταξύ των οποίων νιταζένια και ορφίνες», ανέφερε η EUDA. Το σύστημα αυτό, που εισήχθη το 1997, δημιουργήθηκε προκειμένου να ανταποκρίνεται γρήγορα στις απειλές που προκαλούν οι NSP.
Κατακερματισμένες αποστολές
Η κεταμίνη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται στην ιατρική ως αναισθητικό, αποτελεί εξάλλου σήμερα αντικείμενο μιας «όλο και πιο συχνά στρεβλής χρήσης». Μπορεί η κατανάλωσή της παγκοσμίως να παραμένει «σχετικά μικρή», όμως «γενικεύεται σε ορισμένα περιβάλλοντα όπου συχνάζουν οι νέοι και σε χώρους νυχτερινής ζωής».
Η έκθεση δείχνει ότι η κατανάλωση κοκαΐνης παραμένει «υψηλή» σε όλη την Ευρώπη: περίπου 4,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ηλικίας από 15 έως 64 ετών έχουν πάρει το ναρκωτικό αυτό στη διάρκεια του περασμένου έτους.
Σε ό,τι αφορά την προμήθεια και τη διανομή, οι εγκληματίες «έχουν διαφοροποιήσει τα δρομολόγια και τις μεθόδους τους για να διαφύγουν τον εντοπισμό» και «χρησιμοποιούν όλο και πιο συχνά λιγότερο σημαντικά λιμάνια, μεταφορές στη θάλασσα που πραγματοποιούνται με τη συνδρομή ταχύπλοων και άλλων σκαφών, καθώς και με ημικαταδυόμενα σκάφη, drones και περίπλοκες τεχνικές απόκρυψης».
Σύμφωνα με την EUDA, όλο και μεγαλύτερες ποσότητες κάνναβης διοχετεύονται από τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες και, σε μικρότερο βαθμό, από την Ταϊλάνδη.
Σε ό,τι αφορά την κοκαΐνη, έπειτα από χρόνια κατασχέσεων ποσοτήτων ρεκόρ, ο όγκος που κατασχέθηκε στην Ευρώπη μειώθηκε στους 330 τόνους το 2024, από 419 τόνους το 2023. Ο αριθμός των κατασχέσεων ωστόσο έφθασε τις 97.000 (από 95.000 το 2023), «κάτι που μας κάνει να σκεφθούμε ότι οι διακινητές προσανατολίζονται προς πιο μικρές και πιο κατακερματισμένες αποστολές προκειμένου να διαφεύγουν τον εντοπισμό», αναφέρει η EUDA.
Θεοχάρης: «Υλοποιούμε αποτελεσματικές παρεμβάσεις»
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έκθεσης ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις και Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Αθανάσιος Θεοχάρης δήλωσε τα εξής: «Η Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά 2026 επιβεβαιώνει ότι το φαινόμενο των εξαρτήσεων εξελίσσεται διαρκώς και απαιτεί συνεχή εγρήγορση. Η έγκαιρη συλλογή και ανάλυση αξιόπιστων δεδομένων, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών και παρεμβάσεων στο πεδίο των εξαρτήσεων.
Με βάση αξιόπιστα και επιστημονικά τεκμηριωμένωνα δεδομένα, σχεδιάζουμε και υλοποιούμε αποτελεσματικές παρεμβάσεις που ενισχύουν την πρόληψη, τη θεραπεία, τη μείωση της βλάβης και την κοινωνική επανένταξη, ανταποκρινόμενες στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης. Παράλληλα, επιδιώκουμε και διαμορφώνουμε πολιτικές που προστατεύουν τη δημόσια υγεία και ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις σύγχρονες προκλήσεις στο πεδίο των εξαρτήσεων.
Με τον ΕΟΠΑΕ, τον ενιαίο φορέα, πλέον έχουμε διαθέσιμες όλες τις θεραπευτικές επιλογές και κάθε πολίτης σε κάθε πόλη μπορεί να βρει λύση και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της εξάρτησης».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
