Καθώς οι πρωτοετείς φοιτητές καταφθάνουν κάθε χρόνο στις πανεπιστημιουπόλεις, παρατηρείται σταθερά αύξηση της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, εντονότερες κοινωνικές πιέσεις και μεγαλύτερος κίνδυνος για σεξουαλικές επιθέσεις, τραυματισμούς και άλλες επιβλαβείς συμπεριφορές.

Η ανησυχία των γονέων και οι επιστήμονες

Πολλοί γονείς αντιμετωπίζουν με ανησυχία αυτή τη μετάβαση των παιδιών τους σε ένα νέο περιβάλλον, ενώ συχνά οι νέοι δεν λαμβάνουν την απαραίτητη καθοδήγηση από το οικογενειακό ή εκπαιδευτικό τους περιβάλλον. Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, το καλοκαίρι πριν από την έναρξη των σπουδών αποτελεί μια κρίσιμη περίοδο κατά την οποία μπορούν να τεθούν οι βάσεις για ασφαλέστερες επιλογές και καλύτερη ψυχοκοινωνική προσαρμογή.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, παρότι οι νέοι θεωρούνται νομικά ενήλικες, σημαντικές περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την κρίση, τον αυτοέλεγχο και τη λήψη αποφάσεων συνεχίζουν να αναπτύσσονται μέχρι τα μέσα της τρίτης δεκαετίας της ζωής. Αντίθετα, οι περιοχές που σχετίζονται με την ανταμοιβή, τα συναισθήματα και την ανάγκη κοινωνικής αποδοχής είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.

Οι σημαντικές αλλαγές

Η μετάβαση στην πανεπιστημιακή ζωή συνοδεύεται από σημαντικές αλλαγές, όπως η απομάκρυνση από την οικογένεια, η ανάγκη ένταξης σε νέες κοινωνικές ομάδες, η μοναξιά, η αβεβαιότητα και η διαμόρφωση μιας νέας ταυτότητας. Οι παράγοντες αυτοί συχνά ωθούν αρκετούς φοιτητές στην κατανάλωση αλκοόλ ή άλλων ουσιών ως μέσο διαχείρισης του άγχους και της κοινωνικής πίεσης.

Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η αύξηση των επικίνδυνων συμπεριφορών δεν είναι αναπόφευκτη και ότι οι γονείς εξακολουθούν να ασκούν σημαντική επιρροή στα παιδιά τους κατά τη μετάβαση στην ενήλικη ζωή. Έρευνες δείχνουν ότι οι αντιλήψεις και οι στάσεις των γονέων απέναντι στην κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζουν σημαντικά τις συμπεριφορές των παιδιών τους τόσο κατά την εφηβεία όσο και αργότερα.

Μάλιστα, η άποψη ότι η κατανάλωση αλκοόλ υπό την επίβλεψη των γονέων είναι ασφαλέστερη φαίνεται να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς μεταφέρει στους εφήβους το μήνυμα ότι η κατανάλωση είναι αποδεκτή και συνδέεται με αυξημένη χρήση αλκοόλ στο μέλλον.

Αντίθετα, η ύπαρξη σαφών ορίων και οι ειλικρινείς συζητήσεις σχετικά με το αλκοόλ, τις πιέσεις από συνομηλίκους, τη διαχείριση του άγχους και τη λήψη αποφάσεων συμβάλλουν στη μείωση των κινδύνων. Σε κλινική μελέτη διαπιστώθηκε ότι οι φοιτητές των οποίων οι γονείς χρησιμοποίησαν ειδικό εγχειρίδιο καθοδήγησης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πριν από την έναρξη των σπουδών είχαν σημαντικά μικρότερες πιθανότητες να ξεκινήσουν ή να αυξήσουν τη χρήση ουσιών κατά το πρώτο εξάμηνο.

Στήριξη χωρίς υπερβολικό έλεγχο

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι νέοι επιθυμούν τη στήριξη των γονέων τους, χωρίς όμως υπερβολικό έλεγχο. Οι γονείς καλούνται να λειτουργούν ως εμψυχωτές, προσφέροντας συναισθηματική υποστήριξη, ως καθοδηγητές που ενισχύουν την αυτονομία των παιδιών τους και ως παράγοντες προστασίας, θέτοντας σαφή όρια και συζητώντας ζητήματα που αφορούν την υγεία και τις επικίνδυνες συμπεριφορές.

Η στήριξη αυτή μπορεί να ξεκινήσει πριν ακόμη οι νέοι φτάσουν στο πανεπιστήμιο, μέσα από ανοιχτές συζητήσεις για το άγχος, τη μοναξιά, τις ανθρώπινες σχέσεις, τις αξίες, την ασφάλεια, το αλκοόλ και τη χρήση ουσιών.

Παράλληλα, οι γονείς συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με αντιφατικά μηνύματα σχετικά με τον βαθμό εμπλοκής που πρέπει να έχουν στη ζωή των παιδιών τους. Η ανησυχία μήπως χαρακτηριστούν υπερπροστατευτικοί οδηγεί αρκετούς στο να απομακρύνονται περισσότερο από όσο χρειάζεται.

Σήμερα, η επιστημονική γνώση δείχνει ότι οι νέοι δεν παύουν να χρειάζονται υποστήριξη όταν φεύγουν από το σπίτι. Αντίθετα, η συναισθηματική σύνδεση, η καθοδήγηση και η διακριτική παρουσία των γονέων μπορούν να συμβάλουν ώστε η μετάβαση στην πανεπιστημιακή ζωή να είναι πιο ομαλή, ασφαλής και λιγότερο αγχωτική. Οι βάσεις αυτής της υποστήριξης, σύμφωνα με τους ειδικούς, πρέπει να τεθούν πριν ακόμη οι νέοι βρεθούν για πρώτη φορά στο νέο τους περιβάλλον.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM