Η ψυχική υγεία, η ανθεκτικότητα, οι σχέσεις και η ανάγκη για ουσιαστική φροντίδα βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης «Το αόρατο βάρος: Work-life balance, Ψυχική Υγεία και Φροντίδα», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του The Upfront Initiative, που πραγματοποιείται για 5η χρονιά στο Ωδείο Αθηνών.

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη υποστήριξε ότι «η ψυχική υγεία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως ατομική υπόθεση, αλλά ως ζήτημα δημόσιας υγείας και δημόσιας πολιτικής». Όπως ανέφερε, η οικονομική κρίση λειτούργησε ως καταλύτης ώστε να ανοίξει η συζήτηση γύρω από το άγχος και την κατάθλιψη, συμβάλλοντας στη σταδιακή άρση του στίγματος. «Η ψυχική υγεία αντιμετωπιζόταν ως ατομική υπόθεση. Ήταν λάθος», σημείωσε, ενώ τόνισε ότι «όταν σπάσει το στίγμα και το ταμπού, μπορούν να υπάρχουν πολιτικές». Αναφερόμενη στην επίδραση της ψηφιακής ζωής και του doom scrolling, προειδοποίησε για την απομάκρυνση από τις πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις, επισημαίνοντας ότι «ποτέ δεν είμαστε μόνοι μας στην πραγματικότητα - πρέπει να το καταλάβουμε αυτό». Κλείνοντας, τόνισε: «Χρειάζεται περισσότερη φροντίδα για μας και τους άλλους και λιγότερη κριτική», υπογραμμίζοντας ότι «γνήσιο ενδιαφέρον χρειαζόμαστε για τον εαυτό μας και τους άλλους».

Το αόρατο βάρος

Από την πλευρά της, η Δήμητρα Δασκαλάκη, διευθύντρια Οργανωσιακής Ανάπτυξης & Επικοινωνίας της METRO AEBE, περιέγραψε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά χιλιάδες εργαζόμενοι πρώτης γραμμής, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχει δυνατότητα υβριδικής εργασίας. Όπως τόνισε, «το αόρατο βάρος το κουβαλάει ο εργαζόμενος κάθε μέρα και δεν μπορούμε να το δούμε», ενώ σημείωσε ότι «οι επιχειρήσεις οφείλουν να δημιουργούν τις συνθήκες ώστε οι άνθρωποί τους να αισθάνονται ασφαλείς να μιλήσουν για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν». «Δεν έχουμε λύσεις για όλα στις επιχειρήσεις, αλλά πρέπει να αποδεικνύουμε στους εργαζόμενους ότι δεν μας είναι αδιάφορα τα προβλήματά τους», είπε και αναφέροντας πραγματικά περιστατικά διακρίσεων αλλά και καθημερινής ανθρωπιάς, υπογράμμισε τη σημασία της ενσυναίσθησης και των ανθρώπινων σχέσεων. «Οι πελάτες δεν έχουν πάντα δίκιο», σημείωσε, ενώ κατέληξε λέγοντας ότι «καμία τεχνολογία, κανένα AI, κανένα οργανόγραμμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ουσιαστική σχέση και το αυθεντικό ενδιαφέρον του ανθρώπου για τον άλλο άνθρωπο».

Το burnout

Στη συνέχεια, ο ψυχολόγος Βασίλης Κιοσσές εστίασε στις διαφορές ανάμεσα στην απλή κόπωση και την επαγγελματική εξουθένωση, υπογραμμίζοντας ότι «το burnout δεν αποτελεί μια στιγμιαία κατάσταση αλλά μια σταδιακή διαδικασία που επηρεάζει βαθιά τη σχέση του ανθρώπου με τη ζωή και την εργασία». «Το αόρατο βάρος είναι η βαθιά ανάγκη να ανήκουμε», ανέφερε, ενώ εξήγησε ότι «στο burnout η ψυχολογική κόπωση κλιμακώνεται και έρχεται διακριτικά και ήσυχα». Σύμφωνα με τον ίδιο, η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί «δομικές αλλαγές και όχι μόνο ατομικές παρεμβάσεις», προσθέτοντας ότι «η αυτοφροντίδα είναι βασική, αλλά δεν είναι η όλη εικόνα». Παράλληλα, υπερασπίστηκε τη σημασία των λεγόμενων soft skills, λέγοντας ότι «δεν υπάρχει τίποτα soft στα soft skills» και ότι η ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων αποτελεί θεμέλιο της ψυχικής ανθεκτικότητας.

«Ευημερία και σωματική υγεία»

Η κυρία Βικτώρια Νικολαΐδου, Project Leader της Boston Consulting Group, υποστήριξε ότι το αόρατο βάρος συνδέεται ολοένα και περισσότερο με τους πολλαπλούς ρόλους που καλούνται να διαχειριστούν οι άνθρωποι στη σύγχρονη ζωή. Όπως σημείωσε, «οι νεότερες γενιές αποδίδουν πλέον ιδιαίτερη σημασία στην ευημερία, την ψυχική υγεία και την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Οι νέοι αξιολογούν ψηλά το κομμάτι της ευημερίας και της σωματικής υγείας», ενώ πρόσθεσε ότι «συνδέουν την επιτυχία όχι μόνο με τις αποδοχές αλλά και με την ισορροπία στην προσωπική ζωή». Τόνισε επίσης τη σημασία της πρόληψης, επισημαίνοντας ότι οι οργανισμοί οφείλουν να εντοπίζουν εγκαίρως τα σημάδια που μπορεί να οδηγήσουν σε burnout ή αποχώρηση εργαζομένων. «Δεν πρέπει να φτάσει κάποιος στα όριά του για να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται στήριξη», υπογράμμισε.

Ο ρόλος των επιχειρήσεων

Ακολούθησε η κυρία Έφη Μπούρα, Head of Corporate Relations της Diageo Hellas, η οποία προσέγγισε το θέμα μέσα από την έννοια της αποδοχής και των πιέσεων που δημιουργεί η ανάγκη ένταξης σε ομάδες και κοινωνικά περιβάλλοντα. «Το αόρατο βάρος είναι η αποδοχή», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι «οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον ρόλο της πολιτείας ή των ειδικών, μπορούν όμως να συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόληψη». Αναφερόμενη στο πρόγραμμα Smashed για την πρόληψη της ανήλικης κατανάλωσης αλκοόλ, τόνισε ότι «οι νέοι δέχονται πιέσεις και άπειρα ερεθίσματα» και ότι η μεγαλύτερη δυσκολία τους συχνά δεν είναι η γνώση των κινδύνων αλλά η διαχείριση της κοινωνικής πίεσης. «Αυτό που δεν μπορούν να διαχειριστούν είναι το peer pressure», σημείωσε, ενώ υπογράμμισε ότι στόχος τέτοιων πρωτοβουλιών είναι να βοηθήσουν τους νέους να αποκτήσουν την αυτοπεποίθηση να πουν «όχι».

«Συμπεριφορές και κουλτούρα»

Τέλος, η κυρία Όλγα Ίτσιου, Chief Operating Officer της Dimand S.A., υποστήριξε ότι «το αόρατο βάρος συνδέεται συχνά με τις αποφάσεις που καλούνται να πάρουν οι άνθρωποι για τη ζωή και την επαγγελματική τους πορεία». Σύμφωνα με την ίδια, «οι πολιτικές δεν δημιουργούν κουλτούρα σε μία εταιρεία. Αυτό που δημιουργεί κουλτούρα είναι οι συμπεριφορές». Τόνισε ότι η ηγεσία οφείλει να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τους εργαζόμενους. «Αν δεν είναι ανοιχτές οι πόρτες, το έχεις χάσει το παιχνίδι», σημείωσε, ενώ πρόσθεσε ότι «δεν γίνεται εταιρεία χωρίς εργαζόμενο και δεν γίνεται εργαζόμενος χωρίς εταιρεία». Αναφερόμενη στην έννοια της ισορροπίας, υποστήριξε ότι δεν αποτελεί μια μόνιμη κατάσταση αλλά έναν διαρκή στόχο. «Ισορροπία δεν υπάρχει, στοχεύουμε σε αυτή», είπε, καταλήγοντας ότι οι μικρές νίκες και οι περίοδοι έντασης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επαγγελματικής και προσωπικής διαδρομής.