Μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη στην οποία συμμετείχαν ερευνητές από το Karolinska Institutet δείχνει ότι ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο μέσω ενός απλού δείγματος ούρων.
Ο καρκίνος του προστάτη είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες θανάτου στους άνδρες παγκοσμίως. Ένα από τα κύρια διαγνωστικά εμπόδια είναι η έλλειψη ακριβών βιοδεικτών που να μπορούν να εντοπίσουν την παρουσία ενός όγκου σε πρώιμο στάδιο.
Στην παρούσα μελέτη, ερευνητές του Karolinska Institutet (Σουηδία), του Imperial College London (Ηνωμένο Βασίλειο) και του Xiyuan Hospital, China Academy of Chinese Medical Sciences, Πεκίνο (Κίνα), εντόπισαν νέους, ακριβείς βιοδείκτες. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στο περιοδικό Cancer Research.
Ψηφιακά μοντέλα καρκίνου του προστάτη
Αναλύοντας τη δραστηριότητα του mRNA όλων των ανθρώπινων γονιδίων σε χιλιάδες μεμονωμένα κύτταρα σε όγκους του προστάτη και γνωρίζοντας τη θέση και τον βαθμό του καρκίνου σε κάθε κύτταρο, οι ερευνητές κατάφεραν να κατασκευάσουν ψηφιακά μοντέλα καρκίνου του προστάτη.
Τα μοντέλα αναλύθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπιστούν πρωτεΐνες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βιοδείκτες. Στη συνέχεια, οι βιοδείκτες αυτοί αναλύθηκαν στο αίμα, στον ιστό του προστάτη και στα ούρα σχεδόν 2.000 ασθενών.
Οι ερευνητές εντόπισαν μια σειρά βιοδεικτών στα ούρα που μπορούσαν να υποδείξουν την παρουσία και τη σοβαρότητα του καρκίνου του προστάτη με υψηλό βαθμό ακρίβειας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, οι βιοδείκτες αυτοί ξεπερνούν σε διαγνωστική αξία το PSA, που είναι ο βιοδείκτης που χρησιμοποιείται σήμερα στην κλινική πρακτική.
«Η μέτρηση των βιοδεικτών στα ούρα έχει πολλά πλεονεκτήματα», εξηγεί ο επικεφαλής ερευνητής Mikael Benson, ανώτερος ερευνητής στο Τμήμα Κλινικής Επιστήμης, Παρέμβασης και Τεχνολογίας του Karolinska Institutet. «Είναι μη επεμβατική και ανώδυνη και μπορεί ενδεχομένως να γίνει στο σπίτι. Το δείγμα μπορεί στη συνέχεια να αναλυθεί με συνήθεις μεθόδους σε κλινικά εργαστήρια».
Απαιτείται αξιολόγηση σε κλινικές μελέτες
Για την επόμενη φάση της έρευνας προγραμματίζονται κλινικές δοκιμές μεγάλης κλίμακας. Μία από αυτές συζητείται με τον καθηγητή Rakesh Heer του Imperial College London, συν-συγγραφέα της μελέτης και επικεφαλής του TRANSFORM, της εθνικής μελέτης για τον καρκίνο του προστάτη στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία προσφέρει μια πλατφόρμα για την επιτάχυνση της δοκιμής υποσχόμενων βιοδεικτών.
«Νέοι, πιο ακριβείς βιοδείκτες από το PSA μπορούν να οδηγήσουν σε νωρίτερη διάγνωση και καλύτερη πρόγνωση για τους άνδρες με καρκίνο του προστάτη», λέει ο Δρ Benson. «Επιπλέον, μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των περιττών βιοψιών προστάτη σε υγιείς άνδρες».
