Η άσκηση σε εξωτερικούς χώρους παραμένει ωφέλιμη για την υγεία, ακόμη και όταν η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι αυξημένη. Ωστόσο, η επιλογή διαδρομής και ώρας μπορεί να περιορίσει σημαντικά την έκθεση σε επιβλαβείς ρύπους.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακά και αναπνευστικά προβλήματα, καρκίνο, αλλά και αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού αναπνέει μολυσμένο αέρα, ο οποίος συνδέεται με 6,7 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως.

«Παλαιότερα πιστεύαμε ότι επηρεάζει μόνο το αναπνευστικό, αλλά συνδέεται επίσης με καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη, τη γνωστική λειτουργία και επιπτώσεις στην αναπαραγωγική υγεία», σημειώνει η Audrey de Nazelle, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Imperial College London.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα μικροσωματίδια PM2.5, τα οποία μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες, να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος και να επηρεάσουν άλλα όργανα. Έρευνα του 2025, που εξέτασε 51 μελέτες και δεδομένα περισσότερων από 29 εκατομμυρίων ανθρώπων, εντόπισε συσχέτιση μεταξύ συγκεκριμένων μορφών ατμοσφαιρικής ρύπανσης και αυξημένου κινδύνου για νόσο του Πάρκινσον.

Τα οφέλη της άσκησης υπερτερούν

Όπως εξηγεί η de Nazelle, «τα καλά νέα είναι ότι τα οφέλη που αποκομίζετε από την άσκηση σε μολυσμένες πόλεις υπερτερούν των κινδύνων». Μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και σε περιοχές με ρύπανση, η άσκηση συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας. Μια πρόσφατη ανασκόπηση κατέγραψε μείωση του κινδύνου κατά 26% σε σύγκριση με την αδράνεια, ενώ η άσκηση σε καθαρότερο αέρα συνδέθηκε με μείωση 31%.

Ωστόσο, τα οφέλη περιορίζονται όσο αυξάνεται η ρύπανση. Σε άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως άσθμα ή καρδιαγγειακά νοσήματα, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή.

Πώς να μειώσουμε την έκθεση

Η μετακίνηση μόλις ενός-δύο δρόμων μακριά από την έντονη κυκλοφορία μπορεί να μειώσει την έκθεση στη ρύπανση κατά 20%-30%, ενώ η επιλογή παράδρομων έχει συνδεθεί με μείωση έως και 50%.

Οι ειδικοί συστήνουν επίσης την αποφυγή των ωρών αιχμής και των περιόδων με υψηλά επίπεδα όζοντος, ιδιαίτερα τα ζεστά και ηλιόλουστα απογεύματα. Η παρακολούθηση των τοπικών δεικτών ποιότητας του αέρα μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή της κατάλληλης ώρας και τοποθεσίας για άσκηση.

Πηγή: BBC