Στην Ελλάδα ο «συναγερμός» σήμανε με την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος μηνιγγίτιδας Β στις αρχές του έτους, σε ένα παιδί μικρότερο των 5 ετών. Αν και σπάνιο νόσημα, η μηνιγγίτιδα Β αποτελεί περίπου το 80% των περιστατικών βακτηριακής μηνιγγίτιδας στη χώρα. Χωρίς να κάνει διακρίσεις προσβάλλει βρέφη, νήπια, νεαρούς ενήλικες και εξελίσσεται ταχύτατα, προκαλώντας μόνιμες αναπηρίες ή αλλά και θάνατο, ακόμη και μέσα σε 24 ώρες.
Μεταξύ των συμπτωμάτων είναι ο αιφνίδιος πυρετός, η ναυτία, ο έμετος, ο πονοκέφαλος, οι μυαλγίες αλλά και η αυχενική δυσκαμψία, η φωτοφοβία, το αιμορραγικό εξάνθημα και οι σπασμοί, για να οδηγήσει συχνά στη σηψαιμία, την πνευμονία και το θάνατο. Περίπου 1 στα 5 περιστατικά μηνιγγίτιδας μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές, όπως μόνιμες αναπηρίες ή βλάβες.
Τα βρέφη – με όσα είναι κάτω του ενός έτους να κινδυνεύουν περισσότερο - και τα νήπια αποτελούν τις πιο ευάλωτες ηλικιακές ομάδες, ακολουθούν οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες. Μοναδική προστασία των παιδιών από τη νόσο αποτελεί ο εμβολιασμός, δεδομένου ότι 1 στους 10 ενήλικες φέρει το βακτήριο ασυμπτωματικά με πιο συχνούς τρόπους μετάδοσης το απλό φιλί, τον βήχα ή το φτέρνισμα, θέτοντας σε κίνδυνο τα πιο ευάλωτα άτομα.
Η «παγίδα» της πανδημίας
Η πανδημία περιέπλεξε την προσπάθεια ελέγχου της νόσου. Παρότι ο αριθμός των κρουσμάτων περιορίστηκε αρκετά, ως αποτέλεσμα των περιοριστικών μέτρων για τον κορονοϊό, αλλά και λόγω της κάλυψης που προσέφερε ο εμβολιασμός τα προηγούμενα έτη, το εμβολιαστικό κενό που καταγράφηκε τα χρόνια της πανδημίας, η παράλειψη πολλών γονέων να εμβολιάσουν τα παιδιά τους δηλαδή, εκτιμάται ότι ανοίγει «κερκόπορτα» στη νόσο, όπως και σε άλλα «ξεχασμένα» λοιμώδη νοσήματα.
Άλλωστε, η εμφάνιση του κρούσματος τους πρώτους μήνες του 2022, αλλά και τα περιστατικά του 2021 μάλλον θα πρέπει να μας προβληματίζουν, αν αναλογιστούμε ότι καταγράφηκαν εν μέσω περιορισμών, όπως η υποχρεωτική χρήση μάσκας και οι αποστάσεις.
Η Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία ήδη είχε κρούσει το καμπανάκι από πέρσι, προειδοποιώντας ότι η πτώση των εμβολιασμών ρουτίνας επηρέασε και τον εμβολιασμό έναντι της μηνιγγίτιδας Β, ένα νόσημα για το οποίο η εμβολιαστική κάλυψη άγγιζε το 40% πριν την πανδημία.
Με την άρση των μέτρων, ο κίνδυνος αύξησης των κρουσμάτων με λοιμώδη νοσήματα, όπως η μηνιγγίτιδα Β, ενισχύεται. Τρανή απόδειξη αποτελούν χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, αλλά και η Αγγλία, στις οποίες μετά την άρση των μέτρων παρατηρήθηκαν αυξημένα κρούσματα μηνιγγίτιδας Β στον ανεμβολίαστο πληθυσμό.
Για όλα τα παραπάνω, η επιστροφή σε μια εμβολιαστική κανονικότητα, αποδεικνύεται επιτακτική ανάγκη. Κατά συνέπεια οι γονείς θα πρέπει να μιλήσουν με τον παιδίατρο τους προκειμένου να διασφαλίσουν πως το παιδί τους είναι επαρκώς προστατευμένο.
Τι πρέπει να ξέρετε για την μηνιγγίτιδα Β
Από το 2004 μέχρι το 2021 στην Ελλάδα έχουμε 670 επιβεβαιωμένα κρούσματα Μηνιγγίτιδας Β. Τα βρέφη και τα νήπια αποτελούν τις πιο ευάλωτες ηλικιακές ομάδες και ακολουθούν οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες. Ιδιαίτερα τα βρέφη ηλικίας κάτω του 1 έτους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα και ακολουθούν τα νήπια ηλικίας 1 έως 4 ετών. Οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο προσβολής από τη νόσο.
Το βακτήριο που προκαλεί τη μηνιγγίτιδα Β μεταδίδεται με τα σταγονίδια και το σάλιο. Αξιοσημείωτο είναι ότι το κάπνισμα, ενεργητικό ή παθητικό, μπορεί να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου για αποικισμό και νόσηση.
Οι πιο συχνοί τρόποι μετάδοσης είναι: το φιλί, ο βήχας και το φτάρνισμα. Ο μηνιγγιτιδόκοκκος μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο μέσω συγκεκριμένων καθημερινών δραστηριοτήτων. Αξίζει να σημειώσετε ότι ακόμα και τα άτομα που δεν εμφανίζουν τη νόσο μπορούν να φέρουν τα υπεύθυνα για την εκδήλωσή της βακτήρια και να τη μεταδώσουν σε άλλους.
Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος είναι ιδιαιτέρως σοβαρή, καθώς μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο μέσα σε ένα 24ωρο. Στα αρχικά στάδια της νόσου τα συμπτώματα ομοιάζουν με αυτά της απλής ίωσης, αλλά η πάθηση εξελίσσεται ραγδαία.
Ο μοναδικός τρόπος για την αποτελεσματική και ασφαλή πρόληψη της Μηνιγγίτιδας Β, είναι η έγκαιρη έναρξη και ολοκλήρωση του εμβολιασμού των παιδιών, ο οποίος μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 2 μηνών και άνω.
Ο εμβολιασμός κατά των υπόλοιπων τύπων μηνιγγίτιδας, είναι επίσης απαραίτητος, ωστόσο δεν προστατεύει τα παιδιά από την μηνιγγίτιδα τύπου Β.
Ας μην το αναβάλλουμε άλλο, ενημερωνόμαστε σήμερα από τον παιδίατρό μας για την ασθένεια καθώς και για τους τρόπους πρόληψης.
