Ανεξάρτητα από το πόσο ώριμοι είστε στην καθημερινή σας ζωή, όταν έρχεται η ώρα να επιστρέψετε στο πατρικό για τα Χριστούγεννα, συχνά συμπεριφερόμαστε σαν γκρινιάρηδες έφηβοι.

Ωστόσο, αν καταλήξετε να έρθετε σε σύγκρουση με την οικογένειά σας κατά τη διάρκεια των διακοπών, οι έρευνες δείχνουν ότι δεν είστε οι μόνοι.

Οι ψυχολόγοι λένε ότι ακόμα και οι πλέον συγκροτημένοι ενήλικες συχνά καταλήγουν να αισθάνονται και να συμπεριφέρονται σαν νεότερες και κάποιες φορές κακομαθημένες εκδοχές του εαυτού τους όταν βρίσκονται κοντά στην οικογένειά τους.

Σύμφωνα με τον Δρ Chester Sunde, κλινικό ψυχολόγο , αυτό οφείλεται σε μια απολύτως φυσιολογική και πολύ συνηθισμένη διαδικασία που ονομάζεται συναισθηματική παλινδρόμηση.

Η ψυχή μας ανέπτυξε τις θεμελιώδεις δομές της μέσα στις πιέσεις και τις συγκρούσεις της οικογένειας και των παιδικών μας σχέσεων.

Αν και μπορούμε να ελέγξουμε αυτές τις βαθιά ριζωμένες συνήθειες στην ενήλικη ζωή μας, είναι δύσκολο να μην επιστρέψουμε στις παλιές συνήθειες μόλις επιστρέψουμε στο οικογενειακό περιβάλλον.

Οι ενεργοποιητές της παλινδρόμησης

«Όταν επιστρέφεις σε αυτό το περιβάλλον, αυτά τα μοτίβα μπορούν να επανενεργοποιηθούν αυτόματα.

Δεν είναι ότι τα αδέλφια σου «σε κάνουν» να υποτροπιάσεις· τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα ενεργοποιούν αντιδράσεις που έχεις χτίσει εδώ και δεκαετίες», εξηγεί ο Δρ Sunde μιλώντας στη Daily Mail

Ο Δρ Sunde λέει ότι έχει δει «αμέτρητους» ασθενείς κατά τη διάρκεια των 20 χρόνων της καριέρας του στην Καλιφόρνια, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες κατά τη διάρκεια των διακοπών.

«Στην κλινική μου πρακτική, πολλοί πελάτες περιγράφουν ότι αισθάνονται και συμπεριφέρονται σαν έφηβοι λίγο μετά την είσοδό τους στο σπίτι των γονιών τους.Ικανοί επαγγελματίες που ξαφνικά αισθάνονται να βρίσκονται σε άμυνα, γίνονται αντιδραστικοί ή παγιδευμένοι σε παλιές δυναμικές μεταξύ αδελφών, παρόλο που είναι επιτυχημένοι και δεν έχουν τίποτα να αποδείξουν».

Αυτό συμβαίνει επειδή οι παλιές αμυντικές δομές που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της παιδικής μας ηλικίας είναι πολύ βαθιά ριζωμένες στην ψυχολογία μας.

Αρκεί κάτι να προκαλέσει αυτές τις αντιδράσεις και σύντομα ακόμη και άτομα με πολύ καλή ψυχική ισορροπία μπορούν να αρχίσουν να συμπεριφέρονται ξανά σαν παιδιά.

«Το πατρικό είναι το μέρος όπου αρχικά χτίστηκε η ψυχολογική σας αρχιτεκτονική. Τα οικεία δωμάτια, το τραπέζι του φαγητού, ακόμη και ο τρόπος που αναστενάζει η μητέρα σας – αυτά τα στοιχεία μπορούν να παρακάμψουν τη λειτουργία του ενήλικα και να ενεργοποιήσουν τις αμυντικές δομές της παιδικής ηλικίας», αναλύει ο Δρ Sunde.

«Τα Χριστούγεννα μπορούν να εντείνουν αυτό το φαινόμενο, επειδή συγκεντρώνουν την ευρύτερη οικογένεια σε στενούς χώρους, συχνά στο ίδιο το σπίτι της παιδικής ηλικίας, με πρόσθετες πιέσεις γύρω από τα δώρα, τα γεύματα και τις σιωπηρές προσδοκίες».

Τα συμπτώματα

Αυτή η παλινδρόμηση έχει τρία βασικά στοιχεία: ένα φυσικό, ένα συναισθηματικό και ένα συμπεριφορικό.

Πρώτον, όταν κάποιος αρχίζει να παλινδρομεί, μπορεί να αρχίσει να αισθάνεται γνωστά συμπτώματα που σχετίζονται με το άγχος ή το στρες, όπως σφίξιμο στο στήθος ή ρηχή αναπνοή.

Στη συνέχεια, κάποιος που βιώνει αυτό το είδος παλινδρόμησης θα αρχίσει να βιώνει δυσανάλογες συναισθηματικές αντιδράσεις.

Μπορεί να αρχίσετε να νιώθετε πιο θυμωμένοι από ό,τι απαιτεί η κατάσταση, πιο ανήσυχοι από ό,τι απαιτεί το διακύβευμα ή να νιώθετε προσβολή και κριτική όπου δεν υπάρχει.

Τέλος, διαπιστώνουμε ότι η συμπεριφορά μας αρχίζει να επιστρέφει στα ίδια πρότυπα που ακολουθούσαμε ως παιδιά, παίζοντας τον ρόλο του ειρηνοποιού ή του προνομιούχου.

Γι' αυτό συχνά βρισκόμαστε να φωνάζουμε στους γονείς μας ή να μαλώνουμε με τα αδέλφια μας, ακόμα και όταν αυτό είναι πολύ μακριά από τη συνήθη συμπεριφορά μας

Παραμείνετε μεγάλα (και καλά) παιδιά

Το πιο εύκολο είναι απλά να μάθετε να αναγνωρίζετε αυτά τα αμυντικά μοτίβα καθώς αρχίζουν να εμφανίζονται.

Αν παρατηρήσετε ότι συμπεριφέρεστε σαν έφηβος τη στιγμή που συμβαίνει, και όχι μετά, έχετε την ευκαιρία να επιλέξετε πώς θα αντιδράσετε.

«Πιθανότατα δεν μπορείτε να αποτρέψετε εντελώς την παλινδρόμηση αν τα μοτίβα είναι βαθιά ριζωμένα και το πλαίσιο είναι ισχυρό. Αλλά μπορείτε να το αναγνωρίσετε όταν συμβαίνει.

Υπάρχει ένα διάστημα μεταξύ του να νιώθετε το παλιό μοτίβο και του να ενεργείτε βάσει αυτού. Σε αυτό το διάστημα βρίσκεται η ελευθερία σας», καταλήγει ο ειδικός.