Η υποστελέχωση και η δυσκολία ανανέωσης του προσωπικού των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων, τα εμπόδια που δημιουργεί το υφιστάμενο καθεστώς στην εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) και οι ανισότητες στην πρόσβαση συνιστούν κρίσιμα ζητήματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης για τη βιωσιμότητα της διαβητολογικής φροντίδας στο άμεσο και απώτερο μέλλον. Σε αυτό το συμπέρασμα συγκλίνει η οπτική που παρέθεσαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου οι Πρόεδροι τεσσάρων φορέων σχετικών με τη νόσο. Πρόκειται για τις: Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ), Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία - Πανελλήνια Ένωση Ενδοκρινολόγων (ΕΕΕ-ΠΕΕ), Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ) και Ελληνική Ομοσπονδία για τον Διαβήτη (ΕΛΟΔΙ).

Αυξανόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και ταχέως αυξανόμενα προβλήματα δημόσιας υγείας. Ο επιπολασμός του ΣΔ αυξάνεται σταθερά (υπολογίζεται ότι πάνω από 9-10% του ενήλικου πληθυσμού στην Ελλάδα πάσχει από τη νόσο). Ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού παρουσιάζει προδιαβήτη, γεγονός που προοιωνίζεται περαιτέρω αύξηση των ασθενών τα επόμενα έτη. Παράλληλα, η γήρανση του πληθυσμού, η παχυσαρκία και η πολυνοσηρότητα οδηγούν σε αύξηση των ασθενών με επιπλοκές, ανάγκη εντατικοποίησης της θεραπείας και χρήση σύγχρονων τεχνολογιών (αντλίες ινσουλίνης, συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης). Οι εκπρόσωποι των τεσσάρων φορέων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς οι απαιτήσεις για εξειδικευμένη, οργανωμένη και συνεχόμενη φροντίδα στον δημόσιο τομέα είναι πλέον πολύ μεγαλύτερες από ό,τι στο παρελθόν. Ειδικότερα, ζητούν:

• να αρθούν τα εμπόδια στις εκπαιδευτικές άδειες των ιατρών ΕΣΥ επί θητεία,
• να ολοκληρωθούν οι εκκρεμείς εγκρίσεις για τους ιδιώτες
• να επανεξεταστεί ο αριθμός των θέσεων εξειδίκευσης και
• να διαμορφωθεί πλαίσιο εκπαίδευσης και αναγνώρισης των εκπαιδευτών Διαβήτη.

Χωρίς έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των κρίσιμων αυτών ζητημάτων, το ΕΣΥ θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπο με δομικό έλλειμμα εξειδικευμένου ιατρικού δυναμικού, ιδιαίτερα στα Διαβητολογικά Κέντρα και στα Διαβητολογικά Ιατρεία του δημόσιου τομέα.

Επαρκής στελέχωση των διαβητολογικών κέντρων

Η βιωσιμότητα της διαβητολογικής φροντίδας προϋποθέτει επαρκώς στελεχωμένα Διαβητολογικά Κέντρα και συνεχή εκπαίδευση νέων ιατρών επισήμανε στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου ο κ. Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Καθηγητής Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Α΄Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο, ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας – ΕΔΕ. «Η υποστελέχωση και τα εμπόδια στην έναρξη της εξειδίκευσης στον Σακχαρώδη Διαβήτη δυσχεραίνουν την ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού και απειλούν τη συνέχεια της εξειδικευμένης φροντίδας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην Περιφέρεια, όπου οι διαθέσιμες δομές και οι δυνατότητες πρόσβασης είναι ήδη ελλιπείς. Οι περιορισμοί στις εκπαιδευτικές άδειες, οι καθυστερήσεις στις προκηρύξεις και στις τοποθετήσεις και οι δυσκολίες εξασφάλισης θέσεων εξειδίκευσης χρειάζονται συντονισμένη αντιμετώπιση». Καταλήγοντας ο κ. Μακρυλάκης τόνισε: «Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία ζητά ένα συνεκτικό σχέδιο στελέχωσης, λειτουργικές διαδικασίες εκπαίδευσης παθολόγων και παιδιάτρων και σαφή χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση των διοικητικών ενεργειών. Η επένδυση στους επαγγελματίες υγείας αποτελεί επένδυση στην έγκαιρη αντιμετώπιση των επιπλοκών, στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων με Διαβήτη και στην ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας».

«Λειτουργικές νοσοκομειακές δομές»

Στη σημασία και στον ρόλο των Διαβητολογικών Κέντρων αναφέρθηκε ο κ. Νεοκλής Γεωργόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας, Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών, Πρόεδρος της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας - Πανελλήνιας Ένωσης Ενδοκρινολόγων (ΕΕΕ-ΠΕΕ): «Τα Διαβητολογικά Κέντρα είναι λειτουργικές νοσοκομειακές δομές που αποτελούν βασικούς πυλώνες εξειδικευμένης φροντίδας των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη, διασφαλίζοντας την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση και παρακολούθησή τους. Στελεχώνονται από ενδοκρινολόγους και παθολόγους ή παιδιάτρους με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, καθώς και από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. Παράλληλα, επιτελούν σημαντικό εκπαιδευτικό έργο, παρέχοντας εξειδίκευση σε ιατρούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και εκπαίδευση σε άλλους επαγγελματίες υγείας».

Στην παροχή φροντίδας συμβάλλουν επίσης τα Διαβητολογικά Ιατρεία – συμπλήρωσε ο Πρόεδρος της ΕΕΕ-ΠΕΕ – στελεχωμένα από εξειδικευμένους ιατρούς, τα οποία διευρύνουν την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες υγείας, χωρίς να διαθέτουν τον εκπαιδευτικό ρόλο των Διαβητολογικών Κέντρων. Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας τους ανανεώθηκε το 2023, ενώ από το 2024 προβλέπεται η ένταξη Ιατρείων Παχυσαρκίας για ενήλικες και παιδιά. «Η ενίσχυση αυτών των δομών αποτελεί ουσιαστική επένδυση στην ποιότητα της περίθαλψης και στη δημόσια υγεία» κατέληξε ο κ. Γεωργόπουλος.

«Επαρκές προσωπικό και συνεχής εκπαίδευση»

Την ενίσχυση και ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού των Διαβητολογικών Κέντρων ζήτησε ο κ. Κυριάκος Καζάκος, Ομότιμος Καθηγητής Παθολογίας και Σακχαρώδη Διαβήτη, Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ). Όπως ανέφερε, «η βιωσιμότητα των Διαβητολογικών Κέντρων προϋποθέτει επαρκές προσωπικό, συνεχή εκπαίδευση και έγκαιρη ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού τους. Η υποστελέχωση επιβαρύνει τις ομάδες φροντίδας και περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο για παρακολούθηση, εκπαίδευση των ασθενών και πρόληψη των επιπλοκών. Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για την περιφέρεια και τις παιδιατρικές δομές». Ο Πρόεδρος της ΕΛΕΜΕΔ υπογράμμισε την ανάγκη για «συστηματική καταγραφή των αναγκών και των αναμενόμενων αποχωρήσεων, έγκαιρη κάλυψη των κενών και σχεδιασμό για την ένταξη νέων εξειδικευμένων ιατρών στις υπηρεσίες Διαβήτη». Ομοίως, επισήμανε την ανάγκη ενίσχυσης των διεπιστημονικών ομάδων με νοσηλευτές, διαιτολόγους, επισκέπτες υγείας και άλλους επαγγελματίες υγείας, καθώς και καθιέρωσης οργανωμένου πλαισίου εκπαίδευσης και αναγνώρισης του ρόλου του εκπαιδευτή Διαβήτη. «Η επένδυση στους ανθρώπους των δομών αποτελεί προϋπόθεση για συνεχή, ποιοτική και ισότιμη φροντίδα», σημείωσε με έμφαση ο κ. Καζάκος.

«Πολυπαραγοντική και σύνθετη νόσος»

Από την πλευρά των ασθενών η κυρία Σοφία Τσιακάλου, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Διαβήτη (ΕΛΟΔΙ), ανέφερε ότι «Η Ελληνική Ομοσπονδία για τον Διαβήτη συμμετέχει ενεργά στην κοινή πρωτοβουλία των τεσσάρων φορέων, διεκδικώντας την ενίσχυση και τη βιωσιμότητα των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων σε όλη τη χώρα. Η πρόσβαση στην κατάλληλη φροντίδα δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας. Είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου με Διαβήτη. Διεκδικούμε επαρκώς στελεχωμένες, λειτουργικές και γεωγραφικά προσβάσιμες δομές, με εξειδικευμένο προσωπικό και διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας». Όπως εξήγησε η Πρόεδρος της ΕΛΟΔΙ, «ο Διαβήτης είναι μια πολυπαραγοντική και σύνθετη νόσος, που απαιτεί ολιστική αντιμετώπιση και τη συνεργασία διεπιστημονικών ομάδων επαγγελματιών υγείας. Η έλλειψη εξειδικευμένων ιατρών και η υποστελέχωση των δομών υπονομεύουν τη δυνατότητα ολοκληρωμένης φροντίδας. Ιδιαίτερα στην περιφέρεια, οι άνθρωποι με Διαβήτη αναγκάζονται συχνά να μετακινούνται σε μεγάλα αστικά κέντρα για την αναγκαία παρακολούθησή τους. Σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης για τα νοικοκυριά, το κόστος αυτών των μετακινήσεων αποτελεί πρόσθετο εμπόδιο στην πρόσβαση στην υγεία».