Οι φυσικές, φυτικές και βιολογικές οδοντόκρεμες κερδίζουν ολοένα περισσότερο έδαφος αφού παρουσιάζονται ως πιο υγιεινές εναλλακτικές στις συμβατικές. Συχνά περιέχουν συστατικά όπως αλόη βέρα, neem και πράσινο τσάι. Ωστόσο, πριν επιλέξουμε μια τέτοια οδοντόκρεμα, υπάρχει ένα βασικό ερώτημα που πρέπει να θέτουμε σύμφωνα με τους ειδικούς: περιέχει φθόριο;

Το φθόριο είναι ένα μεταλλικό στοιχείο που προστατεύει τα δόντια από την τερηδόνα. Ορισμένες φυσικές οδοντόκρεμες περιέχουν φθόριο, άλλες όμως όχι. Οι χαρακτηρισμοί «φυσικό», «φυτικό» και «βιολογικό» δεν εγγυώνται από μόνοι τους ότι ένα προϊόν προλαμβάνει την τερηδόνα.

Μελέτη του 2021 στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία εξέτασε 500 προϊόντα από 95 μάρκες, διαπίστωσε ότι σχεδόν το ένα τρίτο δεν περιείχε φθόριο, ενώ ορισμένα δεν ανέφεραν με σαφήνεια την περιεκτικότητά τους.

Γιατί είναι σημαντικό το φθόριο

Η τερηδόνα προκαλείται όταν τα βακτήρια της οδοντικής πλάκας διασπούν τα σάκχαρα των τροφών και παράγουν οξέα που φθείρουν την αδαμαντίνη. Το φθόριο ενισχύει την αντοχή της στα οξέα και συμβάλλει στην αποκατάσταση πρώιμων βλαβών.

Η αποτελεσματικότητά του υποστηρίζεται από σημαντικά επιστημονικά δεδομένα. Ανασκόπηση Cochrane του 2019, που συμπεριέλαβε 96 μελέτες, έδειξε ότι η χρήση οδοντόκρεμας με φθόριο μειώνει την τερηδόνα σε σύγκριση με προϊόντα χωρίς φθόριο.

Η επιλογή οδοντόκρεμας χωρίς φθόριο βασίζεται συχνά στην πεποίθηση ότι τα φυσικά συστατικά είναι ασφαλέστερα. Ωστόσο, μεμονωμένη περίπτωση που δημοσιεύθηκε το 2019 στο British Dental Journal περιέγραψε φοιτήτρια Οδοντιατρικής που εμφάνισε αρκετές τερηδονικές βλάβες μετά την αλλαγή σε βιολογική οδοντόκρεμα χωρίς φθόριο. Παρότι υπήρχαν και άλλοι παράγοντες κινδύνου, το περιστατικό αναδεικνύει τη σημασία της επιλογής προϊόντος με φθόριο.

Τι ισχύει για τις φυτικές οδοντόκρεμες

Συστατικά όπως το πράσινο τσάι, η αλόη βέρα και το neem ενδέχεται να βοηθούν στον περιορισμό των βακτηρίων και της φλεγμονής των ούλων. Ανασκόπηση του 2024 έδειξε ότι ορισμένα φυτικά προϊόντα, κυρίως τα στοματικά διαλύματα, μπορεί να μειώνουν την πλάκα και την ουλίτιδα. Ωστόσο, οι μελέτες ήταν συχνά μικρής διάρκειας και με διαφορετικές μεθόδους.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι τα φυτικά συστατικά μπορούν να αντικαταστήσουν την προστασία του φθορίου από την τερηδόνα. Μάλιστα, μια οδοντόκρεμα μπορεί να περιέχει και φυτικά συστατικά και φθόριο.

Αντίστοιχα, για τις οδοντόκρεμες με ενεργό άνθρακα, ανασκόπηση του 2023 διαπίστωσε περιορισμένα στοιχεία για τη λευκαντική τους δράση, ενώ επισήμανε πιθανή μεγαλύτερη αποτριπτικότητα.

Πώς επιλέγουμε οδοντόκρεμα

Σύμφωνα με τις συστάσεις του βρετανικού NHS:

• Ενήλικες: Τουλάχιστον 1.350 ppm φθορίου.

• Παιδιά κάτω των 3 ετών: Τουλάχιστον 1.000 ppm, σε ποσότητα ίση με ένα λεπτό επίχρισμα.

• Παιδιά 3–6 ετών: 1.000–1.500 ppm, σε ποσότητα μεγέθους μπιζελιού.

• Παιδιά από 7 ετών: 1.350–1.500 ppm.

Επιπλέον, συνιστάται βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα για περίπου δύο λεπτά, με το τελευταίο πριν από τον ύπνο. Μετά το βούρτσισμα, είναι προτιμότερο να φτύνουμε την περίσσεια οδοντόκρεμας χωρίς να ξεπλένουμε αμέσως με νερό, ώστε το φθόριο να παραμένει περισσότερο στα δόντια.

Τα φυσικά συστατικά μπορούν να έχουν θέση στη στοματική υγιεινή. Ωστόσο, οι ενδείξεις «φυσικό» και «βιολογικό» δεν αποτελούν εγγύηση προστασίας. Η κατάλληλη περιεκτικότητα σε φθόριο παραμένει ένας από τους απλούστερους και οικονομικότερους τρόπους πρόληψης της τερηδόνας.

Πηγή: The Conversation