Η γήρανση δεν είναι μόνο θέμα αριθμών. Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ηλικία μας μπορεί να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση, την υγεία, ακόμη και τη διάρκεια της ζωής μας, σύμφωνα με έρευνες που εξετάζουν τις επιπτώσεις του ηλικιακού ρατσισμού .
«Ο ηλικιακός ρατσισμός μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας», επισημαίνει ο Parminder Raina, επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτο Έρευνας της Γήρανσης του McMaster στον Καναδά. Το φαινόμενο μπορεί να αφορά οποιαδήποτε ηλικία, αν και πλήττει συχνότερα τους μεγαλύτερους ανθρώπους.
Οι αρνητικές αντιλήψεις για τη γήρανση συχνά διαμορφώνονται από μικρή ηλικία, μέσα από την οικογένεια, τα μέσα ενημέρωσης και τα κοινωνικά στερεότυπα. Όταν αυτά τα στερεότυπα εσωτερικεύονται, μπορούν να λειτουργήσουν ως «αυτοεκπληρούμενη προφητεία»: οι άνθρωποι ενδέχεται να αποφεύγουν δραστηριότητες ή νέες ευκαιρίες, επειδή θεωρούν ότι «δεν είναι πλέον για την ηλικία τους».
Ένα από τα συχνότερα στερεότυπα είναι ότι όλοι οι ηλικιωμένοι είναι αδύναμοι και εξαρτημένοι. «Και αυτό απέχει πολύ από την αλήθεια», λέει ο Raina, σημειώνοντας ότι οι περισσότεροι μεγαλύτεροι άνθρωποι ζουν ανεξάρτητα, λειτουργούν κανονικά και συμμετέχουν στις κοινότητές τους.
Η θετική εικόνα της ηλικίας έχει σημασία
Μελέτες δείχνουν ότι όσοι έχουν θετικότερη στάση απέναντι στη γήρανση τείνουν να αισθάνονται νεότεροι. Ακόμη πιο εντυπωσιακά, έρευνα της Becca Levy, καθηγήτριας Επιδημιολογίας και Ψυχολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Yale, διαπίστωσε ότι άνθρωποι με θετικές πεποιθήσεις για τη γήρανση έζησαν κατά μέσο όρο 7,5 χρόνια περισσότερο από εκείνους με πιο αρνητικές αντιλήψεις. Το εύρημα έχει αναπαραχθεί και σε άλλες χώρες.
Οι θετικές αντιλήψεις συνδέθηκαν επίσης με καλύτερη επίδοση στη μνήμη και με λιγότερη εγκεφαλική συρρίκνωση στον ιππόκαμπο, περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μνήμη.
Πώς αντιμετωπίζεται ο ηλικιακός ρατσισμός
Η αλλαγή χρειάζεται να γίνει τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Η Hannah Swift, λέκτορας Κοινωνικής και Οργανωσιακής Ψυχολογίας στο University of Kent, υπογραμμίζει την ανάγκη να αλλάξουν οι κοινωνικές αντιλήψεις για το τι θεωρείται «κατάλληλο» για κάθε ηλικία.
«Πρέπει να αλλάξουμε τις πολιτισμικές αξίες και τους κανόνες σχετικά με το τι περιμένουμε από τους ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, καθώς και τα στερεότυπα που δημιουργούνται για συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες», σημειώνει.
Η επαφή μεταξύ διαφορετικών γενεών μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση των προκαταλήψεων, ενώ οι ισχυροί κοινωνικοί δεσμοί βοηθούν στην αντιμετώπιση της μοναξιάς και συνδέονται με καλύτερη ποιότητα ζωής και μακροζωία.
«Μας έχει δοθεί το δώρο να ζούμε καλά και για πολλά χρόνια στη σύγχρονη εποχή, το οποίο προσπαθούμε να σπαταλήσουμε ανησυχώντας γι’ αυτό», καταλήγει ο Raina.
Πηγή: BBC Health
