Η άσκηση είναι γνωστή για τα οφέλη της στη σωματική και ψυχική υγεία. Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι μια συγκεκριμένη μορφή άσκησης – τα σύντομα σπριντ υψηλής έντασης – θα μπορούσε να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη μείωση της συχνότητας και της έντασης των κρίσεων πανικού.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychiatry, εξέτασε κατά πόσο η έντονη διαλειμματική άσκηση μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή θεραπείας έκθεσης για άτομα με διαταραχή πανικού.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ελεγχόμενη πρόκληση σωματικών συμπτωμάτων που μοιάζουν με εκείνα μιας κρίσης πανικού – όπως η ταχυκαρδία, η δύσπνοια και η εφίδρωση – μέσω του σπριντ ήταν πιο αποτελεσματική από τις τεχνικές χαλάρωσης στη μείωση τόσο της σοβαρότητας όσο και της συχνότητας των επεισοδίων.
«Η έντονη άσκηση επέτρεψε στους ασθενείς να βιώσουν έντονες σωματικές αισθήσεις σε ένα ασφαλές και ελεγχόμενο περιβάλλον, βοηθώντας τους να ερμηνεύσουν εκ νέου αυτά τα σήματα ως μη επικίνδυνα», δήλωσε ο Ricardo William Muotri, μεταδιδακτορικός ερευνητής και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Όπως πρόσθεσε, τα οφέλη διατηρήθηκαν και μετά το τέλος της παρέμβασης, καθώς οι συμμετέχοντες συνέχισαν να εμφανίζουν λιγότερες κρίσεις πανικού και ηπιότερα συμπτώματα ακόμη και 12 εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Η άσκηση και η ψυχική υγεία
Τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε μια μεγάλη επιστημονική βιβλιογραφία που συνδέει τη σωματική δραστηριότητα με τη βελτίωση της ψυχικής υγείας.
«Αυτά τα ευρήματα εντάσσονται αρμονικά σε μια ευρύτερη βιβλιογραφία που δείχνει ότι η αερόβια άσκηση μπορεί να μειώσει το άγχος και να βελτιώσει τη διάθεση σε μια σειρά παθήσεων», δήλωσε ο Jasper Smits, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη αλλά ερευνά παρεμβάσεις για τις αγχώδεις διαταραχές.
Πρόσφατη ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύθηκε το 2026 στο British Journal of Sports Medicine κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση συμβάλλει στη μείωση των συμπτωμάτων τόσο της κατάθλιψης όσο και του άγχους. Μάλιστα, ορισμένες έρευνες υποστηρίζουν ότι σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα.
Παράλληλα, η έντονη αερόβια άσκηση φαίνεται να μειώνει την ευαισθησία στο άγχος, δηλαδή τη δυσφορία που προκαλούν οι σωματικές αντιδράσεις που συνοδεύουν τις αγχώδεις καταστάσεις.
Τι έδειξε η μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν 72 ενήλικες με διαταραχή πανικού, οι οποίοι χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Για διάστημα 12 εβδομάδων, η μία ομάδα ακολούθησε πρόγραμμα έντονης διαλειμματικής άσκησης, ενώ η δεύτερη συμμετείχε σε πρόγραμμα χαλάρωσης.
Οι συμμετέχοντες της ομάδας άσκησης πραγματοποίησαν τρεις φορές την εβδομάδα σπριντ διάρκειας 30 δευτερολέπτων, με ενδιάμεσα διαστήματα περπατήματος για αποκατάσταση. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης προθέρμανση και αποθεραπεία με περπάτημα, ενώ η ένταση αυξανόταν σταδιακά κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Η δεύτερη ομάδα ακολούθησε τεχνικές χαλάρωσης που χρησιμοποιούνται συχνά στη Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT), όπως βαθιές αναπνοές και προοδευτική μυϊκή χαλάρωση.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν την πορεία των συμμετεχόντων μέσω της Κλίμακας Πανικού και Αγοραφοβίας (PAS) στην αρχή της μελέτης, στις έξι και δώδεκα εβδομάδες, καθώς και τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωσή της.
Και οι δύο ομάδες παρουσίασαν βελτίωση. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες που ακολούθησαν το πρόγραμμα σπριντ εμφάνισαν σημαντικά λιγότερες και ηπιότερες κρίσεις πανικού, καθώς και μειωμένα συμπτώματα κατάθλιψης.
Γιατί λειτουργεί το σπριντ;
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η έντονη άσκηση δρα ως μια θεραπευτική προσέγγιση που εκθέτει σταδιακά και υπό ελεγχόμενες συνθήκες το άτομο στις σωματικές αισθήσεις που φοβάται (interoceptive exposure).
«Η άσκηση μπορεί να είναι αποτελεσματική εν μέρει επειδή βοηθά τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν εκ νέου ότι οι σωματικές αισθήσεις του άγχους μπορεί να είναι δυσάρεστες, αλλά, κυρίως, δεν είναι επικίνδυνες», εξήγησε ο Smits.
«Η άσκηση μπορεί επίσης να μειώσει το άγχος μέσω ευρύτερων επιδράσεων στη διάθεση, στη μειωμένη αντίδραση στο στρες, στον ύπνο, στη φλεγμονή και στα συστήματα νευροδιαβιβαστών που συνδέονται με το άγχος και την κατάθλιψη», πρόσθεσε.
Ο Muotri υπογράμμισε ακόμη ότι η άσκηση αποτελεί μια οικονομική και εύκολα προσβάσιμη παρέμβαση που μπορεί να ενσωματωθεί σε προγράμματα θεραπείας της διαταραχής πανικού και να υποστηριχθεί από διαφορετικούς επαγγελματίες υγείας.
«Πολλοί άνθρωποι με διαταραχή πανικού δεν έχουν πρόσβαση σε θεραπεία βασισμένη σε επιστημονικά στοιχεία λόγω εμποδίων όπως το κόστος, το στίγμα, η περιορισμένη διαθεσιμότητα ή οι προσωπικές προτιμήσεις θεραπείας», σημείωσε ο Smits. «Η άσκηση μπορεί να προσφέρει μια πιο προσιτή και αποδεκτή επιλογή, είτε ως αυτόνομη είτε ως συμπληρωματική θεραπεία, για ορισμένα άτομα, παρέχοντας παράλληλα ευρεία οφέλη για τη σωματική υγεία».
Τι πρέπει να προσέξετε
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έντονη άσκηση δεν είναι κατάλληλη για όλους.
«Η έντονη άσκηση δεν είναι κατάλληλη για όλους, ιδίως για άτομα με συγκεκριμένες ιατρικές παθήσεις», τόνισε ο Smits.
Οι ερευνητές συνιστούν σε όσους αντιμετωπίζουν κρίσεις πανικού να συμβουλεύονται πρώτα τον γιατρό ή τον θεραπευτή τους και να ξεκινούν με δραστηριότητες που τους φαίνονται ασφαλείς και διαχειρίσιμες, αυξάνοντας σταδιακά την ένταση.
Όπως επισημαίνει η κλινική ψυχολόγος Kristin Szuhany, η άσκηση δεν χρειάζεται να είναι εξαντλητική για να προσφέρει οφέλη.
«Στην πραγματικότητα, η άσκηση σημαίνει απλώς να κινείτε το σώμα σας», ανέφερε. «Οποιαδήποτε κίνηση είναι καλή κίνηση για τη σωματική και ψυχική σας υγεία».
Η ίδια υπογραμμίζει ότι το σημαντικότερο είναι η συνέπεια και η επιλογή μιας δραστηριότητας που ευχαριστεί το άτομο. «Το πιο σημαντικό πράγμα που γνωρίζουμε ότι κάνει τους ανθρώπους να συνεχίζουν να ασκούνται μακροπρόθεσμα είναι να απολαμβάνετε αυτό που κάνετε», κατέληξε.
Πηγή: Washington Post
