Έχετε παρατηρήσει ότι τις ημέρες του καύσωνα εκνευρίζεστε πιο εύκολα ή χάνετε την υπομονή σας με το παραμικρό; Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν πρόκειται μόνο για θέμα διάθεσης. Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν τη λειτουργία του οργανισμού και του εγκεφάλου, αυξάνοντας την πιθανότητα ευερεθιστότητας, άγχους και συγκρούσεων.

«Η ζέστη δεν επηρεάζει μόνο το σώμα. Επηρεάζει και τη διάθεσή μας», εξηγεί η Δρ Susan Albers, κλινική ψυχολόγος στην Cleveland Clinic.

Όπως επισημαίνει, μελέτες έχουν δείξει ότι τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες αυξάνονται τα περιστατικά επιθετικής συμπεριφοράς, τα επεισόδια οδικής οργής, αλλά και οι επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών για προβλήματα ψυχικής υγείας.

Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν κάνει πολλή ζέστη

«Οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν μια αλυσιδωτή αντίδραση στον οργανισμό», αναφέρει ο Δρ Craig Sawchuk, ψυχολόγος της Mayo Clinic.

Όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος αυξάνεται, ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς ώστε να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σώματος σε φυσιολογικά επίπεδα.

Ένας από τους πρώτους μηχανισμούς είναι η διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, ώστε περισσότερο αίμα να φτάνει στην επιφάνεια του δέρματος και να αποβάλλεται η θερμότητα. Ταυτόχρονα, η καρδιά εργάζεται πιο έντονα, αυξάνοντας τους παλμούς, ενώ ενεργοποιείται η εφίδρωση.

Η διαδικασία αυτή, όμως, μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση.

«Η υπερβολική εφίδρωση μπορεί να προκαλέσει μυϊκές κράμπες, πονοκέφαλο, κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης αλλά και μεταβολές στη διάθεση», προειδοποιεί ο Sawchuk.

Δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο

Η Δρ Albers επισημαίνει ότι η αντοχή στη ζέστη διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

«Δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός για το τι θεωρείται "ζέστη", όμως όταν η θερμοκρασία φτάνει περίπου τους 30 βαθμούς Κελσίου και πάνω, αρχίζει να επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό», αναφέρει.

Η ίδια εξηγεί ότι όσοι έχουν μεγαλώσει σε θερμά κλίματα συνήθως προσαρμόζονται καλύτερα στις υψηλές θερμοκρασίες, ενώ άλλοι είναι πιο ευαίσθητοι λόγω της φυσιολογίας τους.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες, τα άτομα με χρόνια νοσήματα, καθώς και όσοι εργάζονται ή αθλούνται σε εξωτερικούς χώρους.

Επιπλέον, ορισμένα φάρμακα, όπως αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά, διεγερτικά και φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, μπορούν να δυσκολέψουν τον οργανισμό να αποβάλει αποτελεσματικά τη θερμότητα.

Γιατί η ζέστη αυξάνει τον εκνευρισμό

«Η δυσφορία είναι από μόνη της ένας πολύ σημαντικός παράγοντας», εξηγεί η Δρ Kim Meidenbauer, επίκουρη καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Washington State University.

Όπως αναφέρει, όταν κάποιος αισθάνεται έντονη ζέστη, ιδρώνει και έχει αυξημένους καρδιακούς παλμούς, οι φυσιολογικές αυτές αντιδράσεις μοιάζουν με εκείνες που εμφανίζονται σε στιγμές θυμού ή άγχους.

«Αν κάποιος πει κάτι ενοχλητικό τη στιγμή που η καρδιά σας ήδη χτυπά πιο γρήγορα λόγω της ζέστης, είναι εύκολο να εκλάβετε αυτή τη σωματική αντίδραση ως ένδειξη θυμού ή εκνευρισμού. Αν δεν υπήρχε η ζέστη, πιθανότατα θα το προσπερνούσατε πιο εύκολα», εξηγεί.

Στην ευερεθιστότητα συμβάλλει και η κακή ποιότητα ύπνου που συχνά συνοδεύει τις πολύ ζεστές νύχτες.

«Η έλλειψη ποιοτικού ύπνου μειώνει ακόμη περισσότερο την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε το στρες και τις καθημερινές ενοχλήσεις», συμπληρώνει ο Δρ Sawchuk.

Τι μπορείτε να κάνετε

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η πρόληψη είναι η καλύτερη στρατηγική.

«Το σημαντικότερο είναι να είμαστε προετοιμασμένοι και να γνωρίζουμε πώς αντιδρά ο οργανισμός μας στη ζέστη», σημειώνει η Δρ Meidenbauer.

Οι ειδικοί συνιστούν:

• Να αποφεύγετε τις εξωτερικές δραστηριότητες τις θερμότερες ώρες της ημέρας, ιδανικά μεταξύ 10:00 και 18:00.
• Να προγραμματίζετε τις μετακινήσεις ή την άσκηση νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
• Να πίνετε αρκετό νερό και να έχετε πάντα μαζί σας ένα μπουκάλι νερό, αντηλιακό, φορητό ανεμιστήρα ή δροσερή πετσέτα.
• Να παραμένετε, όταν είναι δυνατόν, σε κλιματιζόμενους ή δροσερούς χώρους.

Η Δρ Albers προτείνει επίσης ένα σύντομο «διάλειμμα» όταν αισθανόμαστε ότι η ζέστη μας καταβάλλει.

«Η υπερθέρμανση μπορεί να κάνει τον εγκέφαλο υπερδιεγερμένο. Αν νιώθετε άγχος ή εκνευρισμό, μπείτε για λίγα λεπτά σε έναν κλιματιζόμενο χώρο, καθίστε σε ένα ήσυχο, σκοτεινό δωμάτιο ή ρίξτε δροσερό νερό στο πρόσωπό σας», συμβουλεύει.

Παράλληλα, τονίζει τη σημασία της φροντίδας των πιο ευάλωτων ατόμων.

«Ελέγχετε πώς είναι οι ηλικιωμένοι συγγενείς, οι γείτονες ή οι φίλοι που ζουν μόνοι τους. Ένα σύντομο τηλεφώνημα ή μια επίσκεψη μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα», αναφέρει.

Η ζέστη επηρεάζει και τα συναισθήματα

Ο Δρ Sawchuk υπενθυμίζει ότι υπάρχουν παράγοντες που δεν μπορούμε να ελέγξουμε.

«Τα καιρικά φαινόμενα είναι πέρα από τον έλεγχό μας και αυτή η αίσθηση έλλειψης ελέγχου μπορεί από μόνη της να επιβαρύνει τα συναισθήματά μας», καταλήγει.

Πηγή: Guardian