Η πίεση της καθημερινότητας στις μεγάλες πόλεις δεν είναι πλέον αίσθηση, αλλά μια καταγεγραμμένη πραγματικότητα. Νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Uber και την επιστημονική επιμέλεια της ΕΠΑΨΥ αποτυπώνει με σαφήνεια την επιβάρυνση που βιώνουν οι πολίτες, αναδεικνύοντας το στρες ως ένα σταθερό και κυρίαρχο στοιχείο της αστικής ζωής.
Περισσότεροι από 1.000 κάτοικοι Αθήνας και Θεσσαλονίκης συμμετείχαν στην έρευνα, σκιαγραφώντας μια καθημερινότητα όπου η ψυχική πίεση δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά κανόνα. Ενδεικτικά: σχεδόν 7 στους 10 (69%) βιώνουν μέτρια επίπεδα στρες, ενώ ένα επιπλέον 15% εμφανίζει υψηλή ψυχική επιβάρυνση.
Διαρκείς επιβαρύνσεις
Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η πίεση πηγάζει από τη συσσώρευση πολλών και διαρκών επιβαρύνσεων. Στατιστικά σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν τα επίπεδα στρες είναι η ηλικία, το φύλο, ο χρόνος μετακίνησης και, καθοριστικά, η οικονομική κατάσταση.
Συγκεκριμένα, η έρευνα εντόπισε σημαντικές διαφοροποιήσεις βάσει αυτών των χαρακτηριστικών. Οι γυναίκες βιώνουν αποδεδειγμένα υψηλότερα επίπεδα στρες σε σύγκριση με τους άνδρες. Επίσης, ηλικιακά, οι νέοι σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος, με τις ομάδες 18–24 και 25–34 ετών να καταγράφουν τα υψηλότερα σκορ, ενώ η επαγγελματική κατηγορία με το μεγαλύτερο στρες είναι οι φοιτητές. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα επίπεδα άγχους εντοπίστηκαν στους μεγαλύτερους ηλικιακά (44–55 ετών) και στους συνταξιούχους.
Στο πεδίο των μετακινήσεων, δεν είναι τόσο ο τρόπος μετακίνησης που επηρεάζει την ψυχική υγεία, όσο η αβεβαιότητα και οι καθυστερήσεις. Το 41% δηλώνει ότι βιώνει συχνά στρες λόγω καθυστερήσεων, ενώ το 35% όσων μετακινούνται πάνω από μία ώρα ημερησίως, εμφανίζει αισθητά υψηλότερα επίπεδα στρες.
Παράγοντες που επηρεάζουν το στρες
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας καθημερινότητας όπου η πίεση δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά στη συσσώρευση πολλών μικρών και διαρκών επιβαρύνσεων. Παρότι εντοπίστηκαν κάποιοι βασικοί που επηρεάζουν το στρες, αυτοί εξηγούν μόνο ένα μέρος του φαινομένου, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχουν και άλλοι, λιγότερο ορατοί οι οποίοι όμως παίζουν σημαντικό ρόλο.
Tα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη κατανόηση των συνθηκών που διαμορφώνουν το στρες και την καθημερινότητα στις πόλεις, ώστε να μπορέσουν να υπάρξουν παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Είναι ενθαρρυντικό ότι, στο πεδίο των αστικών συγκοινωνιών, έχουν ήδη δρομολογηθεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις και ως εκ τούτου καταγράφονται τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα στο δίκτυο. Όπως αναδείχθηκε πρόσφατα και στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών από εκπροσώπους του κλάδου και του ΟΑΣΑ, η αξιοποίηση δεδομένων, ο επανασχεδιασμός δρομολογίων και η ενίσχυση του στόλου, μπορούν να συμβάλουν σταδιακά στη βελτίωση και κατ’ επέκταση την αποσυμπίεση της καθημερινής μετακίνησης των πολιτών.
