Όπως αναφέρει ο κ. Χρήστος Δαραμήλας, Πρόεδρος ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, παρά την τεράστια αύξηση και τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολλές χιλιάδες συμπολιτών μας, ο προϋπολογισμός για τη διαχείριση της νόσου σταθερά περικόπτεται ενώ υπάρχουν και πολλά άλλα ζητήματα τα οποία κάνουν δυσκολότερη την καθημερινότητα των ανθρώπων με διαβήτη.
Αύξηση του επιπολασμού του σακχαρώδους διαβήτη από 9,7% το έτος 2019 σε 12,4% το 2024 καταγράφουν τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, που παρουσιάστηκαν από την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως την πενταετία ο αριθμός των ατόμων με διαβήτη στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά περίπου 270 χιλιάδες.
Υπολογίζοντας ότι το 50% των ατόμων με διαβήτη παραμένουν αδιάγνωστα, εκτιμάται ότι 1 στους 4 πολίτες της χώρας έχει διαβήτη!
Βάσει των δεδομένων της ΗΔΙΚΑ, που προκύπτουν από τη συνταγογράφηση αντιδιαβητικών σκευασμάτων, το 2024 εκδόθηκαν τουλάχιστον δύο συνταγές με θεραπείες για το διαβήτη (ινσουλίνες, δισκία, GLP1 αναστολείς, κλπ) σε 1.242.340 άτομα. Ο αριθμός είχε διαμορφωθεί σε 1.189.712 το 2023, ενώ το 2019 ήταν 973.806.
Οδηγός της αύξησης αυτής είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2, με 938.098 το 2019 σε 1.184.868 το 2024, ενώ σημαντική άνοδο καταγράφει και ο διαβήτης κύησης αλλά και άλλοι τύποι διαβήτη. Η σύγχρονος τρόπος ζωής και η παχυσαρκία καταδεικνύονται ως βασικές αιτίες της αύξησης.
Προϋπολογισμός μακριά από τις ανάγκες
Ωστόσο, η επίπτωση της νόσου δεν αντικατοπτρίζεται στη χρηματοδότηση που λαμβάνει από την πολιτεία, όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων - Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ).
Η σοβαρή αύξηση του αριθμού των ατόμων με διαβήτη, αλλά και μια σειρά από εμπόδια που δυσχεραίνουν την καθημερινότητα τους, δεν συνοδεύεται από επαρκή προϋπολογισμό, αντιθέτως, όπως ανέφερε ο κ. Δαραμήλας, στην πράξη ψαλιδίζεται, παρά τις δεσμεύσεις για ενίσχυση.
«Ο ΕΟΠΥΥ δεν έβαλε ο ΕΟΠΥΥ στον διαβήτη τα 35 με 40 εκατ. ευρώ που εξοικονομήθηκαν από διαπραγματεύσεις από νοσοκομειακές δαπάνες, όπως δεσμεύτηκε το Υπουργείο Υγείας», ανέφερε σε συνέντευξη τύπου.
Πρόσθεσε, δε, ότι ο στόχος θα πρέπει να είναι η όσο το δυνατόν ταχύτερη ένταξη των νέων τεχνολογιών, είτε φάρμακα είτε ιατροτεχνολογικά προϊόντα, στην αποζημίωση, γιατί συμβάλλουν ουσιαστικά στον έλεγχο των αυξομειώσεων στα επίπεδα σακχάρου, που είναι και αυτές που προκαλούν επιπλοκές. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Δαραμήλα, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν έχει εγκρίνει τη χορήγηση συστημάτων CGM (συνεχούς καταγραφής επιπέδων σακχάρου) για άτομα με διαβήτη τύπου 2 που είναι σε εντατική ινσουλινοθεραπεία.
Επιπλέον, η Ομοσπονδία κατηγορεί τον ΕΟΠΥΥ για μια σειρά από «αδιαφανείς» ενέργειες, για την αναπροσαρμογή του προϋπολογισμού για την κατηγορία Λ4 του Διαβήτη (μια ειδική κατηγορία αναλωσίμων για τη διαχείριση της νόσου).
Χρήματα της κατηγορίας φέρεται να κατανεμήθηκαν σε άλλες κατηγορίες, παρότι είχαν ήδη εισπραχθεί από τον ΕΟΠΥΥ και προορίζονταν για δαπάνες που είχαν υποβληθεί από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2024.
Ακόμη, ένα σημαντικό μέρος του ποσού της κατηγορίας Λ4Β, η οποία επιβαρύνεται και με clawback 23%, μεταφέρθηκε σε άλλη κατηγορία. Μόνο πλεονάζοντα ποσά (δηλαδή κατηγορίες χωρίς υπέρβαση) μπορούν να μετακινηθούν και εντός της μείζοντας κατηγορίας για την κάλυψη αναγκών υποκατηγοριών με clawback, υποστηρίζει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.
«Οι ενέργειες αυτές, απειλούν την πρόσβαση των ασφαλισμένων σε ζωτικής σημασίας υλικά για τον Διαβήτη και εγείρουν ερωτήματα για τη χρηστή διαχείριση των δημοσίων πόρων», σημειώνει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.
Εκτός ιχνηλασιμότητας τα φαρμακεία
Παράβαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας κατήγγειλε ο κ. Δαραμήλας, αναδεικνύοντας μια σημαντική απουσία από την αλυσίδα ιχνηλασιμότητας ιατροτεχνολογικών προϊόντων.
Ειδικότερα, προειδοποίησε για τις επιπτώσεις της εξαίρεσής των ιδιωτικών φαρμακείων από την υποχρέωση πιστοποίησης και αδειοδότησης για τη διακίνηση ιατροτεχνολογικών προϊόντων, όπως προβλέπει υπουργική απόφαση (άρθρο 4, Δ3(α)4822, ΦΕΚ Β’/1197/12-03-2025). Μάλιστα, απέστειλε και σχετική επιστολή στον Υπουργό Υγείας ζητώντας άμεση αναθεώρηση του άρθρου, χωρίς όμως να έχει υπάρξει κάποια αντίδραση από την Αριστοτέλους.
«Η διάταξη αυτή παραβιάζει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό MDR και τις σχετικές Κοινοτικές Οδηγίες, δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη Δημόσια Υγεία, υπονομεύει τη διασφάλιση της ποιότητας και της ιχνηλασιμότητας των εν λόγω προϊόντων και ενισχύει φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού», σημειώνει η Ομοσπονδία.
«Όλοι οι εμπλεκόμενοι στην αλυσίδα πρέπει να τηρούν κανόνες ιχνηλασιμότητας εκτός από τα φαρμακεία», ανέφερε ο κ. Δαραμήλας και εξήγησε πως λόγω αυτού αν ένα προϊόν πρέπει να αποσυρθεί, η εξαίρεση των φαρμακείων σημαίνει ότι ο τελικός παραλήπτης, ο ασθενής, δεν μπορεί να ειδοποιηθεί.
Ανέφερε, μάλιστα, το παράδειγμα εταιρείας, που γνωστοποίησε στον ΕΟΦ ότι τα ιατροτεχνολογικά της προϊόντα είχαν αχρηστευθεί λόγω υγρασίας, αλλά η πλήρης απόσυρση τους δεν μπόρεσε να γίνει αφού δεν μπορούσαν να ενημερωθούν οι ασθενείς που τα είχαν ήδη προμηθευτεί.
Χωρίς συνταγές
Δέκτης παραπόνων είναι η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και από ασφαλισμένους πολίτες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα κατά την υλοποίηση των συνταγών τους, λόγω της ελλιπούς πληροφόρησης σαφών διαδικασιών σε σχέση με την εφαρμογή του νέου συστήματος ταυτοποίησης και συνταγογράφησης αναλώσιμων υλικών Σ.Δ. από τον ΕΟΠΥΥ (OTP).
Παρά το γεγονός ότι ο ΕΟΠΥΥ στην απαντητική του επιστολή προς την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ στις 6 Μαρτίου 2025 κάνει λόγο για ενημέρωση όσον αφορά στις διαδικασίες γνωματεύσεων, τόσο οι πάσχοντες όσο και οι φροντιστές τους, διαβεβαιώνουν κατηγορηματικά ότι δεν έχουν λάβει καμία επίσημη οδηγία ή διευκρίνιση σχετικά με τις νέες διαδικασίες ταυτοποίησης για γνωματεύσεις που εκτελούνται από φαρμακεία ή παρόχους εκτός φαρμακείου, από την έναρξη της εφαρμογής (αρχές Φεβρουαρίου) μέχρι σήμερα.
Όπως σημειώνεται από την Ομοσπονδία, είναι απορίας άξιο ότι η μοναδική οδός ενημέρωσης που χρησιμοποιήθηκε για τους ασφαλισμένους ήταν η ανάρτηση σχετικών πληροφοριών μόνο στην ιστοσελίδα του ΕΟΠΥΥ. «Μια τέτοια πρακτική καθιστά την ουσιαστική πρόσβαση στην πληροφορία ιδιαίτερα δύσκολη, αν όχι αδύνατη, ιδίως για ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού, όπως οι υπερήλικες και όσοι έχουν περιορισμένη ή μηδενική εξοικείωση με την τεχνολογία», αναφέρεται.
Αβάσιμες αποφάσεις ΑΥΣ
Εμπόδια στην πρόσβαση ατόμων με διαβήτη στα λεγόμενα άμορφα επιθέματα (σε μορφή σπρέι με αναγεννητικούς παράγοντες), τα οποία κρίνονται ως ιδιαίτερα αποτελεσματικά για την επούλωση χρόνιων και διαβητικών ελκών, κατήγγειλε επίσης η ΠΟΣΣΑΔΙΑ.
Όπως ανέφερε η Αντιπρόεδρος Α, Γκόλφω Γεμιστού, «με αβάσιμες αποφάσεις το ΑΥΣ, ακρωτηριάζει κυριολεκτικά και μεταφορικά, άτομα με διαβήτη».
Όπως εξηγούν, παρόλο που τα προϊόντα αυτά έχουν ενταχθεί από το 2022 στον κατάλογο αποζημιούμενων ιατροτεχνολογικών προϊόντων του ΕΟΠΥΥ, η χρήση τους απαιτεί, βάσει απόφασης του Ανώτατου Υγειονομικού Συμβουλίου (ΑΥΣ), απόδειξη αποτυχίας συμβατικής αγωγής διάρκειας 10-12 μηνών. Αυτή η προϋπόθεση χαρακτηρίζεται από την Ομοσπονδία ως ιατρικά ακατάλληλη, επικίνδυνη και οικονομικά επιζήμια, καθώς θέτει σε κίνδυνο την υγεία των ασθενών και προκαλεί υψηλότερες δαπάνες για το σύστημα υγείας. Μάλιστα, η Ομοσπονδία έχει αντιμετωπίσει απορριπτικές αποφάσεις του ΑΥΣ.
«Ελλείψει επιστημονικής τεκμηρίωσης, οι θέσεις του ΑΥΣ προκαλούν ανεπανόρθωτες βλάβες, καταπατώντας το συνταγματικό δικαίωμα του ανθρώπου για ασφαλή διαβίωση, ενώ ταυτόχρονα, επιφέρουν σημαντική οικονομική ζημία στο κράτος, κατασπαταλώντας το δημόσιο χρήμα, που προέρχεται από τις ασφαλιστικές εισφορές των ασφαλισμένων πολιτών», σημειώνει η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το «real-time» σύστημα ηλεκτρονικής έγκρισης των θεραπειών σταμάτησε ξαφνικά να λειτουργεί από τον Σεπτέμβριο του 2024, διακόπτοντας τη δυνατότητα άμεσης έγκρισης για τα άμορφα επιθέματα, ενώ παράλληλα καταγγέλλεται η αδράνεια του ΑΥΣ στην απάντηση 18 συνολικά αιτημάτων.
Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ζητά την άμεση κατάργηση των σχετικών αποφάσεων του ΑΥΣ, την επαναφορά του real-time συστήματος και τη δυνατότητα απευθείας συνταγογράφησης των επιθεμάτων από τον θεράποντα ιατρό, χωρίς παρεμβάσεις που καθυστερούν ή παρεμποδίζουν την πρόσβαση σε κατάλληλη θεραπεία.
