Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), από την ίδρυσή της παρακολουθεί τα ζητήματα που άπτονται της προώθησης και προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών με ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα της ενδοοικογενειακής βίας, το οποίο έχει οξυνθεί σημαντικά τα τελευταία έτη.
Το 2024 η ΕΕΔΑ προχώρησε σε Δήλωση για τις Γυναικοκτονίες καθώς και σε Δήλωση για την αποτελεσματική προστασία από τη βία κατά των Γυναικών, ενώ στην Έκθεση Αναφοράς για την Κατάσταση των Γυναικών στην Ελλάδα η Εθνική Επιτροπή προχώρησε σε σειρά συστάσεων προς την ελληνική Πολιτεία για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας. Τον Ιανουάριο του 2025 κατά τη συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή του ν. 5172/2025 (Α΄10) η ΕΕΔΑ κατέθεσε υπόμνημα στο οποίο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες συστάσεις:
- Η ΕΕΔΑ επανέρχεται στην πάγια Σύστασή της, υπενθυμίζοντας και τις συναφείς διατάξεις της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης αλλά και της ΔΣΕ 190, για την ανάγκη θεσμικής συνεργασίας της Πολιτείας με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών με εγνωσμένη εμπειρία στην υποστήριξη θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης και δράση για την πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, ώστε οι νομοθετικές παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται με συνοχή στις επιτακτικές ανάγκες των θυμάτων.
- Η ΕΕΔΑ προτείνει την προσθήκη ορισμού στον ΠΚ για τη γυναικοκτονία ως δολοφονία γυναικών και κοριτσιών εξαιτίας του φύλου τους, σύμφωνα και με τις εγγυήσεις των ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων και φορέων.
- Η ΕΕΔΑ έχει αναδείξει την ανάγκη να συμπεριλαμβάνεται η ενδοοικογενειακή βία στους παράγοντες εκτίμησης κινδύνου στην εργασία και οι επιχειρήσεις να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα επικούρησης και επανένταξης των θυμάτων.
- Η ΕΕΔΑ προτείνει την σύσταση ενός Παρατηρητηρίου το οποίο, i) θα αναγνωρίζει επισήμως τη γυναικοκτονία ως δολοφονία γυναικών και κοριτσιών εξαιτίας του φύλου τους, σύμφωνα και με τις εγγυήσεις των ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων και φορέων, ii) θα πραγματοποιεί συλλογή συγκρίσιμων και αναλυτικών δεδομένων των περιπτώσεων γυναικοκτονιών. και iii) θα συντάσσει σχετικές μελέτες και θα προτείνει μέτρα για την πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση για την αποτελεσματική προστασία των θυμάτων και για την καταπολέμηση του φαινομένου.
- Η ΕΕΔΑ καλεί την Πολιτεία να προχωρήσει στη δημιουργία Οικογενειακών Δικαστηρίων στελεχωμένων με κατάλληλους επαγγελματίες, όπως κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι που θα υποστηρίζουν το Δικαστήριο και θα συμβάλουν στην επιτήρηση της εφαρμογής των αποφάσεων.
- Η ΕΕΔΑ επαναλαμβάνει την ανάγκη για ενίσχυση των δομών στήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής και κάθε άλλη μορφής βίας κατά των γυναικών. Η πρόβλεψη και λειτουργία ενός συνεκτικού πλαισίου υποδομών φιλοξενίας τονίζεται και από την GREVIO, ότι συνδέεται άρρηκτα με την αποτελεσματική προστασία των θυμάτων. Παρά το γεγονός ότι λειτουργούν κέντρα φιλοξενίας, δεν τηρούνται πρωτόκολλα παραπομπής, ενώ δεν υπάρχουν κέντρα για φιλοξενία περιπτώσεων βιασμών.
- Η ΕΕΔΑ τονίζει την ανάγκη για λήψη δράσεων εκπαίδευσης και συντονισμένης συστηματικής κατάρτισης των εμπλεκόμενων επαγγελματιών (δικαστών, εισαγγελέων και αστυνομικών υπαλλήλων).
- Η ΕΕΔΑ υπενθυμίζει τη σημασία της εισαγωγής του μαθήματος της ισότητας των φύλων και της σεξουαλικής αγωγής σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος.
- Η ΕΕΔΑ υπογραμμίζει την ανάγκη για θέσπιση εγγυήσεων για την πρόσβαση θυμάτων στην δικαιοσύνη και για εξατομικευμένη υποστήριξη των θυμάτων όλων των μορφών βίας που καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης στο πλαίσιο στοχευμένων δράσεων πρόληψης, προστασίας και καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.
- Η ΕΕΔΑ εφιστά την προσοχή των αρμόδιων κρατικών αρχών στην ανάγκη εντατικοποίησης της δράσης για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών που εκτίθενται σε διατομεακή βία, όπως οι γυναίκες Ρομά, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, οι αιτούσες άσυλο, οι γυναίκες πρόσφυγες και μετανάστριες και οι γυναίκες με αναπηρία, με στόχο μία κοινωνία, και εν τέλει μία Ευρώπη, απαλλαγμένη από τη βία κατά των γυναικών και την ενδοοικογενειακή βία, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και το Προοίμιο της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης.
Η ΕΕΔΑ ενώνει τη φωνή της με τους φορείς και τις συλλογικότητες που μάχονται για την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, των ΛΟΑΤΚΙ+ προσώπων και κάθε μορφής ενδοοικογενειακής βίας, υπογραμμίζοντας ότι θα συνεχίσει να συμβάλει στην παρακολούθηση και αξιολόγηση του πλαισίου αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών.
