Οι ασθενείς με αιμορροφιλία Α δεν μπορούν να παράγουν παράγοντα VIII (μια βασική πρωτεΐνη που απαιτείται για την πήξη του αίματος και τη διακοπή της αιμορραγίας) είναι πιο επιρρεπείς σε αιμορραγία και έχουν παρατεταμένη αιμορραγία, π.χ. μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση. Η αιμορροφιλία Α είναι μια σπάνια εξουθενωτική ασθένεια που επηρεάζει περίπου 0,7 στα 10.000 άτομα στην ΕΕ. Είναι ισόβια και μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή όταν εμφανίζεται αιμορραγία στον εγκέφαλο, στο νωτιαίο μυελό ή στο έντερο.
Τα φάρμακα που είναι επί του παρόντος εγκεκριμένα για τη θεραπεία της αιμορροφιλίας Α περιέχουν ως επί το πλείστον παράγοντα VIII, για να αντικαταστήσει την πρωτεΐνη που λείπει. Οι διαθέσιμες θεραπείες απαιτούν μία ή περισσότερες ενέσεις την εβδομάδα ή το μήνα και είναι δια βίου. Ως εκ τούτου, υπάρχει μια ανικανοποίητη ιατρική ανάγκη για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να απαλλάξουν τους ασθενείς από συχνές ενέσεις.
Το φάρμακο είναι η πρώτη γονιδιακή θεραπεία για τη θεραπεία της αιμορροφιλίας Α. Η δραστική ουσία, valoctocogene roxaparvovec, βασίζεται σε έναν ιό (αδενο-σχετιζόμενος ιός ή AAV) που έχει τροποποιηθεί ώστε να μην προκαλεί νόσο στους ανθρώπους. Ο ιός περιέχει το γονίδιο για τον παράγοντα VIII. Μόλις χορηγηθεί σε έναν ασθενή ως εφάπαξ έγχυση, αναμένεται να μεταφέρει το γονίδιο του παράγοντα VIII στα ηπατικά κύτταρα, επιτρέποντάς τους να παράγουν τον παράγοντα VIII που λείπει. Αυτό βοηθά το αίμα να πήξει πιο εύκολα και αποτρέπει την αιμορραγία ή μειώνει τα αιμορραγικά επεισόδια. Δεν είναι ακόμη άγνωστο πόσο θα διαρκέσει το θεραπευτικό αποτέλεσμα από αυτή τη μεμονωμένη έγχυση σε έναν μεμονωμένο ασθενή. Παρατεταμένη θετική επίδραση θεραπείας έως και δύο ετών μετά από μία μόνο έγχυση έχει αναφερθεί σε περίπου εκατό ασθενείς στην κύρια μελέτη και έως και πέντε χρόνια σε λίγους ασθενείς σε μια υποστηρικτική δοκιμή που διεξήχθη από τον αιτούντα.
Η σύσταση του EMA βασίζεται στα αποτελέσματα μιας μη τυχαιοποιημένης μελέτης Φάσης 3 με ένα σκέλος (κύρια μελέτη) σε 134 άνδρες ασθενείς με αιμορροφιλία Α χωρίς ιστορικό αναστολέα του παράγοντα VIII και χωρίς ανιχνεύσιμα προϋπάρχοντα αντισώματα κατά του AAV5. Δύο χρόνια μετά τη χορήγηση, τα δεδομένα αποτελεσματικότητας έδειξαν ότι η θεραπεία αύξησε σημαντικά τα επίπεδα δραστηριότητας του παράγοντα VIII στην πλειονότητα των ασθενών. Τα ποσοστά αιμορραγίας μειώθηκαν κατά 85% και οι περισσότεροι ασθενείς (128) δεν χρειάζονταν πλέον θεραπεία υποκατάστασης με παράγοντα VIII.
Ηπατοτοξικότητα (ηπατική βλάβη), μια κοινή παρενέργεια λόγω ανοσολογικής αντίδρασης που προκαλείται από αυτές τις γονιδιακές θεραπείες που βασίζονται σε AAV και χαρακτηρίζεται μέχρι στιγμής από αύξηση των επιπέδων ενός ηπατικού ενζύμου που ονομάζεται αμινοτρανσφεράση της αλανίνης (ALT), έχει αναφερθεί με το φάρμακο. Η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς με κορτικοστεροειδή. Άλλες συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, πόνο στις αρθρώσεις και ναυτία.
Οι ασθενείς που λαμβάνουν τη θεραπεία θα παρακολουθούνται για 15 χρόνια, προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια αυτής της γονιδιακής θεραπείας.
Το φάρμακο υποστηρίχθηκε μέσω του προγράμματος PRIority MEdicines (PRIME) του EMA, το οποίο παρέχει έγκαιρη και ενισχυμένη επιστημονική και κανονιστική υποστήριξη σε φάρμακα που έχουν ιδιαίτερη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τις ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες των ασθενών.
Στη συνολική αξιολόγηση των διαθέσιμων δεδομένων, η Επιτροπή Προηγμένων Θεραπειών ( CAT ), η επιτροπή εμπειρογνωμόνων του EMA για φάρμακα που βασίζονται σε κύτταρα και γονίδια, διαπίστωσε ότι τα οφέλη του υπερτερούσαν των πιθανών κινδύνων σε ασθενείς με αιμορροφιλία Α.
Η CHMP , η επιτροπή ανθρώπινων φαρμάκων του EMA, συμφώνησε με την αξιολόγηση και τη θετική γνώμη της CAT και συνέστησε την έγκριση αυτού του φαρμάκου.
Η γνώμη που ενέκρινε η CHMP είναι ένα ενδιάμεσο βήμα στην πορεία του φαρμάκου προς την πρόσβαση των ασθενών. Η γνώμη θα σταλεί τώρα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την έκδοση απόφασης σχετικά με άδεια κυκλοφορίας σε όλη την ΕΕ . Μετά τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας, οι αποφάσεις σχετικά με την τιμή και την αποζημίωση θα λαμβάνονται σε επίπεδο κάθε κράτους μέλους, λαμβάνοντας υπόψη τον πιθανό ρόλο ή τη χρήση αυτού του φαρμάκου στο πλαίσιο του εθνικού συστήματος υγείας αυτής της χώρας.
