Σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος παρουσιάστηκαν στο 23ο Ετήσιο Συνέδριο της International Myeloma Society (IMS), που πραγματοποιήθηκε στις 23–26 Σεπτεμβρίου 2026 στη Γλασκώβη. Τα νέα δεδομένα αφορούν τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα των σύγχρονων θεραπευτικών συνδυασμών, την εξέλιξη των CAR-T θεραπειών και την ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπευτικών προσεγγίσεων, ενώ ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσίαση ενός νέου πλαισίου για τον ορισμό της ίασης στο πολλαπλούν μυέλωμα.
Στο φετινό συνέδριο παρουσιάστηκαν κριτήρια των International Myeloma Society και International Myeloma Working Group (IMS/IMWG) σύμφωνα με τα οποία η ίαση προϋποθέτει ο ασθενής να βρίσκεται εκτός θεραπείας, να διατηρεί αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο (MRD) επί πέντε έτη και να έχει αρνητικές απεικονιστικές εξετάσεις. Ο νέος ορισμός θα χρειαστεί να επικυρωθεί με μακροχρόνια δεδομένα, αντανακλά όμως τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί και τη σταδιακή μετατόπιση του θεραπευτικού στόχου προς εξαιρετικά μακροχρόνιες υφέσεις χωρίς συνεχή θεραπεία.
Τα αποτελέσματα μελετών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν τα μακροχρόνια αποτελέσματα της μελέτης PERSEUS σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς κατάλληλους για αυτόλογη μεταμόσχευση. Με διάμεση παρακολούθηση 81,3 μηνών, η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου στους 72 μήνες ήταν 81,1% με DVRd και θεραπεία συντήρησης με daratumumab-lenalidomide έναντι 56,1% με VRd και lenalidomide, με μείωση κατά 65% του σχετικού κινδύνου εξέλιξης της νόσου ή θανάτου. Η Θεραπευτική Κλινική αποτέλεσε βασικό πυλώνα της κλινικής μελέτης PERSEUS, προσέφερε πρώιμη πρόσβαση στην καινοτόμο θεραπεία και υποβλήθηκε σε έλεγχο με επιτυχία από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
Παράλληλα, τα πενταετή αποτελέσματα της CARTITUDE-2 ανέδειξαν τη διάρκεια της αποτελεσματικότητας της CAR-T θεραπείας cilta-cel όταν χρησιμοποιείται σε πρωιμότερες γραμμές θεραπείας. Στα πέντε χρόνια, 54,2% των ασθενών παρέμεναν χωρίς εξέλιξη της νόσου και 69,2% εν ζωή, ευρήματα που ενισχύουν το ενδιαφέρον για την πρωιμότερη αξιοποίηση των CAR-T θεραπειών.
Μία από τις πλέον καινοτόμες εξελίξεις του συνεδρίου ήταν οι ανακοινώσεις για in vivo CAR-T, δηλαδή τεχνολογίες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τα CAR-T κύτταρα απευθείας μέσα στον οργανισμό του ασθενούς. Παρουσιάστηκαν πρώιμα δεδομένα από διαφορετικές πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων προσεγγίσεις έναντι BCMA ή/και CD19. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, η δυνατότητα παραγωγής CAR-T κυττάρων in vivo θα μπορούσε μελλοντικά να απλοποιήσει σημαντικά την κυτταρική θεραπεία, παρακάμπτοντας πολύπλοκα στάδια εξατομικευμένης εξωσωματικής παραγωγής και διευρύνοντας δυνητικά την πρόσβαση των ασθενών.
Σημαντική ήταν επίσης η μελέτη φάσης 3 της iberdomide, EXCALIBER-RRMM, σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα. Ο συνδυασμός iberdomide, daratumumab και dexamethasone (IberDd) πέτυχε MRD-αρνητική πλήρη ανταπόκριση στο 41% των ασθενών έναντι 21% με daratumumab, bortezomib και dexamethasone (DVd). Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν σε επιταχυνόμενη έγκριση του συνδυασμού από τον FDA των ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Lancet Oncology, με τον Καθηγητή Μελέτιο-Αθανάσιο Δημόπουλο και την Καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου από τη Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ στις πρώτες θέσεις μεταξύ των συγγραφέων.
Η συμμετοχή Ελλήνων επιστημόνων
Παράλληλα, στο πλαίσιο του συνεδρίου, ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος συμμετείχε ως συμπρόεδρος σε συνεδρία συζήτησης επιλεγμένων αναρτημένων ανακοινώσεων και παρουσίασε τα μακροχρόνια αποτελέσματα της μελέτης DREAMM-8 σχετικά με ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα που πέτυχαν παρατεταμένη αρνητικότητα της ελάχιστης υπολειπόμενης νόσου μετά από θεραπεία με belantamab mafodotin.
Ο Καθηγητής Θεραπευτικής - Αιματολογίας Ευάγγελος Τέρπος συμμετείχε στην κεντρική αντιπαράθεση του συνεδρίου για τη θέση των CAR-T κυττάρων, των T-cell engagers και των antibody-drug conjugates (ADC), παρουσιάζοντας τη θέση των ADC. Επιπλέον, παρουσίασε τα τελικά αποτελέσματα μελέτης φάσης 2 της Ελληνικής Ομάδας Μελέτης του Μυελώματος για την εισαγωγική θεραπεία με isatuximab, bortezomib, cyclophosphamide και dexamethasone (IsaVCd), ακολουθούμενη από συντήρηση με isatuximab και lenalidomide, σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία.
Ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Παθολογίας – Ογκολογίας Ευστάθιος Καστρίτης συμμετείχε στη συνεδρία “Meet the Experts” με θέμα την επιλογή της βέλτιστης απεικονιστικής εξέτασης στο πολλαπλούν μυέλωμα, ένα πεδίο που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η ακριβής αξιολόγηση της νόσου ενσωματώνεται πλέον τόσο στις θεραπευτικές αποφάσεις όσο και στη συζήτηση για τον ορισμό της ίασης.
Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Ογκολογίας Μαρία Γαβριατοπούλου συμμετείχε σε ειδικό επιστημονικό συμπόσιο παρουσιάζοντας τις σύγχρονες θεραπευτικές στρατηγικές πρώτης γραμμής και την πορεία προς την επίτευξη μακροχρόνιου ελέγχου της νόσου και δυνητικά της ίασης. Παράλληλα, συμμετείχε σε επιστημονικό συμπόσιο σχολιάζοντας τα πρόσφατα αποτελέσματα της μελέτης EXCALIBER-RRMM και τη θέση του συνδυασμού της iberdomide με daratumumab, dexamethasone στο θεραπευτικό αλγόριθμο.
Τέλος, η Βιολόγος Τίνα Bagratuni παρουσίασε πρωτογενή δεδομένα της Θεραπευτικής Κλινικής σχετικά με τη σημασία των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων και του ποσοστού μεταλλαγμένου MYD88 στο πλάσμα ως προγνωστικών βιοδεικτών στη μακροσφαιριναιμία Waldenström, καθώς και τα ανοσολογικά και γονιδιωματικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την αντίσταση στη θεραπεία με ibrutinib.
Οι ανακοινώσεις του IMS 2026 καταδεικνύουν ότι το θεραπευτικό τοπίο του πολλαπλού μυελώματος εξελίσσεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς. Η επίτευξη βαθύτερων και περισσότερο παρατεταμένων ανταποκρίσεων, η χρήση αποτελεσματικών θεραπειών σε πρωιμότερα στάδια της νόσου, η ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπειών και η προοπτική νεότερων μορφών κυτταρικής θεραπείας δημιουργούν πλέον τις προϋποθέσεις ώστε η επιστημονική συζήτηση να μετακινείται σταδιακά από την παράταση της επιβίωσης προς τη μακροχρόνια ύφεση χωρίς θεραπεία και, για ένα μέρος των ασθενών, προς την προοπτική της ίασης.
