Οι δεισιδαιμονίες που συνοδεύουν τις μαύρες γάτες έχουν επιβιώσει εκατοντάδες χρόνια και μάλιστα είναι μέρος της λαογραφικής κουλτούρας πολλών διαφορετικών περιοχών στον κόσμο. Η Debra Lattanzi Shutika, διευθύντρια Λαογραφίας στο George Mason University, βάζει τα πράγματα στη θέση τους εξ ονόματος αυτών των παρεξηγημένων πλασμάτων, εξηγώντας τις ρίζες της διαχρονικής προκατάληψης που τα συνοδεύει ακόμα και σήμερα.
Η αρχή μιας μεγάλης παρεξήγησης
Οι μαύρες γάτες έχουν συνδεθεί με κακοτυχία εδώ και αιώνες, παρά το γεγονός ότι πολλοί πολιτισμοί στην πάροδο του χρόνου τις τιμούσαν για τους ακριβώς αντίθετους λόγους.
Πότε ξεκίνησε να υφαίνεται η κακή τους φήμη; Πιθανώς κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, υποστηρίζει η Shutika.
Τον 14ο αιώνα, η Καθολική Εκκλησία άρχισε να συνδέει τις μαύρες γάτες με το “κακό” φουντώνοντας τις δεισιδαιμονίες αφού μεταξύ άλλων τα δύστυχα ζώα κατηγορούνταν και για πρόκληση ασθενειών.
Είναι η εποχή που οι μαύρες γάτες -και όχι μόνο- σχετίστηκαν με πρακτικές μαγείας και καταδικάστηκαν στο πυρ το εξώτερον από τα υψηλότερα κλιμάκια της Εκκλησίας. Και σε αυτή την περίπτωση η λέξη πυρ, είναι κυριολεκτική.
«Ο Πάπας Γρηγόριος Θ΄ περιέγραφε τις γάτες, ιδιαίτερα τις μαύρες, ως όργανα του Σατανά», εξηγεί η Shutika.
Ο Μεσαίωνας ήταν μια δύσκολη εποχή για τις γάτες γενικά - τα αιλουροειδή κατηγορούνταν σε μεγάλο βαθμό για την εξάπλωση του Μαύρου Θανάτου, δηλαδή της πανώλης, σε όλη την Ευρώπη.
«Υπήρχαν εποχές που οι γάτες θανατώνονταν κατόπιν επίσημης διαταγής επειδή συνδέονταν με την πανώλη, κάτι που είναι πραγματικά ατυχές επειδή η ασθένεια προερχόταν από αρουραίους, και οι γάτες ήταν στην πραγματικότητα ο κύριος τρόπος για να απαλλαγούμε από τα τρωκτικά», τονίζει η λαογράφος και προσθέτει: «Έτσι, ένα μεγάλο μέρος της αρνητικής διάθεσης που σχετίζεται με τις μαύρες γάτες και το σκοτάδι, προέρχεται από εκείνη την περίοδο».
Η διαφορετική άποψη
Όπως εξηγεί η ειδικός πάντως παρά την δυσφήμιση που έχουν υποστεί οι μαύρες γάτες, σε πολλούς πολιτισμούς όχι μόνο δεν θεωρούνται φορείς κακοδαιμονίας αλλά αντιθέτως συσχετίζονται με τη θεϊκή εύνοια και την καλή τύχη.
«Η Ελληνίδα θεά Εκάτη, είχε μια μαύρη γάτα», λέει η Shutika, αναφερόμενη στον ελληνικό μύθο που αφορά στη Γαλινθιάδα, φίλη της Αλκμήνης, μητέρας του ήρωα Ηρακλή. Όταν η Ήρα έξαλλη για την απιστία του Δία προσπάθησε να σκοτώσει την Αλκμήνη, η Γαλινθιάδα την βοήθησε να γεννήσει, προκαλώντας την οργή της θεάς που για τιμωρία την μεταμόρφωσε σε μαύρη γάτα και την εξόρισε στον Κάτω Κόσμο ως υπηρέτρια της Εκάτης.
Στην αρχαία Αίγυπτο επίσης, οι γάτες ανεξαρτήτως χρώματος, θεωρούνταν σύντροφοι των θεών και έτσι λατρεύονταν και τιμούνταν ανάλογα, λέει η λαογράφος.
Οι μαύρες γάτες αναφέρονται συχνά και σε πηγές της κελτικής λαογραφίας. «Θεωρούνταν (ότι φέρνουν) τύχη», λέει η Shutika. «Όταν πηγαίνω φοιτητές στην Ιρλανδία στο πλαίσιο κάποιας λαογραφικής μελέτης, πάντα επισκεπτόμαστε μια τοποθεσία που ονομάζεται Rathcrogan. Εκεί υπάρχει μια σπηλιά που ονομάζεται Ooghanet, που σημαίνει κυριολεκτικά «η σπηλιά της γάτας».
Ακόμα και σήμερα, στην Ιαπωνία οι μαύρες γάτες θεωρούνται σύμβολα καλής τύχης και απεικονίζονται με μαύρα ειδώλια που ονομάζονται Maneki Neko. Η κατοχή ενός τέτοιου αγαλματιδίου θεωρείται ότι φέρνει ευμάρεια και προστατεύει από το κακό.
Η αποκατάσταση της Μαύρης Γάτας...
Ούσα η ίδια περήφανη γατο-μαμά μιας μαύρης γάτας, η Debra Lattanzi Shutika θεωρεί ότι το διαδίκτυο και οι σύγχρονες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θα βοηθήσουν στην εξάλειψη του αρνητικού στερεότυπου που συνοδεύει τα όμορφα αιλουροειδή εδώ και αιώνες.
«Υπάρχουν κυριολεκτικά χιλιάδες βίντεο με ανθρώπους που μιλούν για τη μαύρη γάτα τους... αυτό δείχνει τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες προσπαθούν να ανακτήσουν την ιδέα του “τι είναι μια μαύρη γάτα” και να την διαχωρίσουν από τις αρνητικές δεισιδαιμονίες περί κακού, μαγείας και κακοτυχίας», προσθέτει.
Πηγή: DAILYPAWS.COM
