Η μόλυνση από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) δεν περιορίζεται μόνο σε δερματικές αλλοιώσεις, αλλά επεκτείνεται σε οργανικό και ψυχολογικό επίπεδο. Σύμφωνα με κλινικές μελέτες, η χρόνια φλεγμονή και η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία που προκαλεί ο ιός στο αγγειακό δίκτυο του πέους υπονομεύουν τον μηχανισμό της στύσης.

Παράλληλα, το έντονο ψυχολογικό φορτίο, το κοινωνικό στίγμα και το άγχος που συνοδεύουν τη διάγνωση των κονδυλωμάτων επιτείνουν τη σεξουαλική δυσλειτουργία. Η πολυπαραγοντική αυτή επίδραση καθιστά αναγκαία την ολιστική ανδρολογική προσέγγιση για τη διαχείριση της νόσου.

«Οι λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελούν τις πιο συχνά διαγνωσμένες σεξουαλικά μεταδιδόμενες νόσους παγκοσμίως. Υπάρχουν περισσότεροι από 200 αναγνωρισμένοι τύποι HPV, εκ των οποίων 40 τύποι μολύνουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων και περίπου 12 ειδικοί τύποι είναι γνωστό ότι είναι υψηλού κινδύνου και οδηγούν σε κακοήθεια.

Τα κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων προκαλούνται κυρίως από τους χαμηλού κινδύνου τύπους 6 και 11 του ιού. Παρά το γεγονός ότι οι αλλοιώσεις αυτές δεν είναι απειλητικές για τη ζωή των ασθενών, σχετίζονται με υψηλή νοσηρότητα», επισημαίνει ο Επιστημονικός Υπεύθυνος της Menclinic Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.

«Παρότι γίνεται συχνότερα λόγος για τις επιπτώσεις της μόλυνσης από τον HPV στις γυναίκες, περίπου 3-4 εκατομμύρια νέα κρούσματα γεννητικών κονδυλωμάτων εμφανίζονται σε άνδρες κάθε χρόνο παγκοσμίως, με οργανικές, κοινωνικές και σεξουαλικές συνέπειες, στις οποίες δεν δίνεται έμφαση, με αποτέλεσμα η γνώση των ανδρών γι’ αυτές να είναι περιορισμένη.

Πέρα από τις ορατές ανατομικές αλλοιώσεις, βιώνουν καταστάσεις που επηρεάζουν αρνητικά την αυτοεκτίμηση, την ποιότητα ζωής, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη σεξουαλική λειτουργία. Η στυτική δυσλειτουργία είναι, επίσης, μια μακροπρόθεσμη επιπλοκή των λοιμώξεων από HPV στους άνδρες που παραβλέπεται», προσθέτει.

Φλεγμονή και αθηροσκλήρωση

Παρότι η σχέση μεταξύ της λοίμωξης από HPV και της στυτικής δυσλειτουργίας παραμένει πολύπλοκη και πολυπαραγοντική υπάρχουν αρκετοί πιθανοί μηχανισμοί που μπορούν να την εξηγήσουν.

«Η φυσιολογική στύση είναι μια σύνθετη διαδικασία που βασίζεται τόσο στα νεύρα όσο και στα αγγεία και απαιτεί τη σωστή ροή του αίματος αλλά και την υγεία των νευρικών οδών. Ο ιός HPV φαίνεται πως μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση στυτικής δυσλειτουργίας, δημιουργώντας φλεγμονή, η οποία με τη σειρά της επιταχύνει την αθηροσκλήρωση. Η πάθηση αυτή είναι γνωστό ότι βλάπτει τα αγγεία και μειώνει τη ροή του αίματος στους ιστούς του πέους.

Επιπλέον, διάφοροι μικροοργανισμοί -όπως ιοί, βακτήρια και παράσιτα-μπορούν να ενεργοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα με λάθος τρόπο, προκαλώντας αυτοάνοσες αντιδράσεις και φλεγμονές στα αγγεία (αγγειίτιδες). Ο ιός HPV έχει συνδεθεί με μια μορφή φλεγμονής των αγγείων στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, η οποία μπορεί να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τη λειτουργία των αγγείων και να δυσκολεύει την επίτευξη στύσης. Η συγκεκριμένη μορφή φλεγμονής ονομάζεται κοκκιωματώδης αγγειίτιδα.

Το αμυντικό σύστημα του οργανισμού, στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τον ιό HPV, αντιδρά υπερβολικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας έντονης, χρόνιας φλεγμονής στα τοιχώματα των μικρών αιμοφόρων αγγείων της περιοχής των γεννητικών οργάνων, που οδηγεί στον σχηματισμό μικρών «οζιδίων» (κοκκιώματα). Αυτά στενεύουν τα αγγεία, εμποδίζοντας το αίμα να κυκλοφορήσει ελεύθερα προκαλώντας δυσκολία στη στύση, καθώς ο στυτικός ιστός του πέους χρειάζεται μεγάλη και ανεμπόδιστη ροή αίματος για να λειτουργήσει σωστά.

Επιπλέον, τα κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων προκαλούν έντονη ψυχολογική και σεξουαλική πίεση, καθώς συνοδεύονται από αισθήματα ντροπής, κοινωνική απομόνωση και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Πολλοί άνδρες βλέπουν τη σεξουαλική τους ζωή να αναστατώνεται, ενώ κάποιοι αποφεύγουν εντελώς τις ερωτικές επαφές και τις σχέσεις, εξαιτίας του μεγάλου συναισθηματικού βάρους που νιώθουν.

Όταν μάλιστα τα κονδυλώματα είναι μεγαλύτερα σε μέγεθος, η ανησυχία μεγαλώνει και μπορεί να οδηγήσει σε στυτική δυσλειτουργία λόγω του έντονου άγχους. Μια έρευνα που μελέτησε πώς επηρεάζουν τα κονδυλώματα την ψυχολογία και τη σεξουαλική λειτουργία των ανδρών, έδειξε ότι όσοι είχαν μεγαλύτερα κονδυλώματα παρουσίαζαν σημαντικά συχνότερα προβλήματα στύσης. Μάλιστα, το 52,5% αυτών των ασθενών είχε ανησυχητικά υψηλά ποσοστά άγχους και κατάθλιψης, γεγονός που αποδεικνύει ότι η ψυχολογική κατάσταση έχει καθοριστικό ρόλο στη στυτική λειτουργία.

Παράλληλα, η μη συστηματική χρήση προφυλακτικού φαίνεται ότι επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, καθώς όσοι δεν χρησιμοποιούν ποτέ προφυλακτικό εμφανίζουν σοβαρή δυσλειτουργία σε ποσοστό 21,2%, ενώ στους σταθερούς χρήστες το ποσοστό αυτό ήταν μόλις 6,7%, σύμφωνα με μελέτη. Η διαφορά αυτή πιθανότατα οφείλεται στο έντονο άγχος για την πιθανότητα μετάδοσης του ιού, γεγονός που κλονίζει τη σεξουαλική αυτοπεποίθηση και μειώνει την ικανοποίηση.

Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει αρνητικά τους άνδρες με γεννητικά κονδυλώματα είναι ο χρόνος ύπαρξης των ανατομικών αλλοιώσεων. Όσοι ταλαιπωρούνται από κονδυλώματα για περισσότερο από έξι μήνες παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά σοβαρής σεξουαλικής και στυτικής δυσλειτουργίας, τα οποία φτάνουν το 20%, σε αντίθεση με το 5% όσων έχουν το πρόβλημα για μικρότερο διάστημα. Δηλαδή, όσο περισσότερο διαρκεί η πάθηση, τόσο η σωματική όσο και η ψυχολογική πίεση συσσωρεύονται, επιβαρύνοντας ακόμα πιο πολύ τη σεξουαλική υγεία.

Διαχείριση των συμπτωμάτων

«Δεν υπάρχει ειδικό τεστ ανίχνευσης του HPV στους άνδρες και η διάγνωση βασίζεται κυρίως στα ορατά κονδυλώματα. Η αντιμετώπιση εστιάζει στη διαχείριση των συμπτωμάτων, καθώς δεν υφίσταται θεραπεία για τον ίδιο τον ιό, η οποία γίνεται με τοπικά φάρμακα, κρυοθεραπεία, λέιζερ, χειρουργική επέμβαση ή ηλεκτροκαυτηρίαση.

Επειδή η αφαίρεση των βλαβών δεν εξαφανίζει τον ιό, ο οποίος παραμένει αδρανής στο σώμα, είναι πιθανό να προκαλέσει μελλοντικά εξάρσεις ή μετάδοση. Γι’ αυτό ο τακτικός έλεγχος είναι απαραίτητος στους άνδρες υψηλού κινδύνου, όπως οι ανοσοκατεσταλμένοι.

Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη των επιπτώσεων του ιού HPV, όπως η στυτική δυσλειτουργία, αλλά και οι (σπάνιοι) καρκίνοι των γεννητικών οργάνων που προκαλεί στους άνδρες, είναι η αποφυγή της μόλυνσης, η οποία επιτυγχάνεται με τη χρήση προφυλακτικού και τον εμβολιασμό. Ενώ το εμβόλιο είναι πιο αποτελεσματικό όταν χορηγείται πριν από την έκθεση στον ιό, μπορεί να προσφέρει οφέλη και για τους άνδρες που είναι ήδη σεξουαλικά ενεργοί», καταλήγει ο δρ. Λιβάνιος.