Σημαντικός είναι ο ρόλος των νυχιών στις καθημερινές χειρωνακτικές δραστηριότητες, όπως η συλλογή μικροσκοπικών αντικειμένων. Παράλληλα εξυπηρετούν εξειδικευμένες δεξιότητες, περιλαμβανομένης της χρήσης μουσικών οργάνων. Εκτός από τη λειτουργικότητα, η ανατομική ακεραιότητα και η δομική ισχύς τους αποτελούν βασικό στοιχείο της εμφάνισής τους.

Ωστόσο, κάποιες φορές χάνουν τη συνοχή και τη δύναμή τους ή αναστέλλεται η φυσιολογική τους ανάπτυξη. Οι λόγοι έχουν πολυπαραγοντικό υπόβαθρο, το οποίο περιλαμβάνει κακές συνήθειες, θρεπτικές ελλείψεις, συστηματικές παθήσεις, ορμονικές διαταραχές, καθώς και περιβαλλοντικές καταπονήσεις.

Για την αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών, η σύγχρονη δερματολογία και κοσμετολογία προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα προληπτικών και θεραπευτικών παρεμβάσεων. Οι μέθοδοι αυτές είναι εξίσου πολυάριθμες με τα αίτια πρόκλησης των βλαβών.

«Η ευθραυστότητα της ονυχαίας πλάκας αποτελεί συχνή πάθηση που επηρεάζει έως και το 20% του πληθυσμού, εντοπιζόμενη κυρίως σε γυναίκες άνω των 50 ετών. Στα νύχια των χεριών είναι πιο συχνή απ’ ότι στων ποδιών. Χαρακτηρίζεται από απώλεια κερατίνης, ξεφλούδισμα και μειωμένη ελαστικότητα, με αποτέλεσμα τα νύχια να σχίζονται και να θρυμματίζονται. Τα εύθραυστα νύχια μπορεί να είναι παχιά και εύθρυπτα ή μαλακά και εύκαμπτα.

Διακρίνεται σε πρωτοπαθή (ιδιοπαθές σύνδρομο) και δευτερογενή μορφή, η οποία οφείλεται σε παράγοντες όπως λοιμώξεις, φλεγμονές, συστηματικές νόσοι, τραύματα ή διαταραχές ενυδάτωσης. Αν και σπάνια προκαλεί πόνο, επιφέρει σημαντικά αισθητικά και λειτουργικά προβλήματα που δυσχεραίνουν τις καθημερινές δραστηριότητες, επηρεάζοντας συχνά την ψυχολογική διάθεση των ασθενών. Η βέλτιστη διαχείριση απαιτεί τη θεραπεία της υποκείμενης αιτίας για την ενίσχυση της δομής των νυχιών», εξηγεί ο Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

ΑΙΤΙΕΣ

Η ευθραυστότητα των νυχιών προκαλείται κυρίως από επαναλαμβανόμενους μικροτραυματισμούς, την υπερβολική και παρατεταμένη επαφή με το νερό και τη χρήση χημικών προϊόντων. Οι παράγοντες αυτοί διαταράσσουν τη συνοχή της κερατίνης, προκαλώντας βλάβες. Πιο συγκεκριμένα:

Νερό

Η συχνή επαφή με το νερό (πλύσιμο χεριών, πιάτων, ρούχων κ.λπ.) και απολύμανση των χεριών, προκαλούν ταχεία απώλεια υγρασίας στην ονυχαία πλάκα. Ο συνεχής κύκλος κύκλος βρεξίματος και στεγνώματος των νυχιών, συχνός σε συγκεκριμένα επαγγέλματα (π.χ. κομμωτές), διασπά τη συνοχή των νανοσωματιδίων της κερατίνης, αφαιρεί τα φυσικά έλαια, οδηγώντας σε λέπτυνση, ξηρότητα και ευθραυστότητα.

Ηλικία

Με την πάροδο του χρόνου, ο ρυθμός ανάπτυξης της ονυχαίας πλάκας επιβραδύνεται σημαντικά. Αυτή η παρατεταμένη παρουσία του νυχιού το εκθέτει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως ο ξηρός αέρας, το νερό και τα χημικά, επιτείνοντας τη φθορά του.

Περιποίηση

Παρότι η απλή εφαρμογή βερνικιού δεν μεταβάλλει το φυσιολογικό της pH (περίπου 5,8) η αφαίρεση του βερνικιού όπως και η προετοιμασία για την εφαρμογή του προκαλούν βλάβες στην ονυχαία πλάκα. Τα βερνίκια και οι διαλύτες με βάση το ασετόν περιέχουν ισχυρές χημικές ενώσεις που προκαλούν έντονη αφυδάτωση και αποδυνάμωση της κερατίνης, αυξάνοντας την ευθραυστότητα των νυχιών. Παράλληλα, οι συγκολλητικές ουσίες και οι χρωστικές των ακρυλικών σκευασμάτων δύνανται να προκαλέσουν τοπικές χημικές αντιδράσεις και περαιτέρω δομική φθορά.

Διατροφικές Ελλείψεις

Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι θρεπτικές ελλείψεις επηρεάζουν άμεσα τη δομική ακεραιότητα των νυχιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης ευθραυστότητας. Συγκεκριμένα, η ανεπαρκής πρόσληψη ιχνοστοιχείων όπως ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, το σελήνιο και το ασβέστιο, καθώς και η έλλειψη των βιταμινών Α, Β, C και D, διαταράσσουν τον κυτταρικό μεταβολισμό και τη σύνθεση της κερατίνης, οδηγώντας σε εύθραυστα νύχια.

Μικροτραυματισμοί

Τα εύθραυστα νύχια και το ξεφλούδισμά τους μπορούν να προκληθούν από καθημερινούς μικροτραυματισμούς σε διάφορα επαγγέλματα, όπως οι οικιακές εργασίες, η υποδηματοποιία ή η ξυλουργική. Επίσης, η επαφή με χημικά και διαλύτες (π.χ. ιατρικό προσωπικό, φωτογράφοι ή ζωγράφοι) καταστρέφει τα φυσικά έλαια των νυχιών, αποδυναμώνοντας τη συνοχή τους. Επίσης, η ονυχοφαγία προκαλεί εξίσου σοβαρές τραυματικές φθορές.

Συμβουλές για την αντιμετώπιση των εύθραυστων νυχιών

Παρόλο που πολλές από τις αιτίες των εύθραυστων νυχιών δεν μπορούν να αποφευχθούν, υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι αντιμετώπισης. Αν και οι ιατρικές και φαρμακευτικές θεραπείες είναι περιορισμένες και συνήθως εστιάζουν στη λήψη ειδικών συμπληρωμάτων διατροφής, η επίτευξη ενδυνάμωσης των νυχιών είναι εφικτή, εφαρμόζοντας απλές αλλά στοχευμένες συμβουλές.

Εφαρμογή σκληρυντικού νυχιών

Για άτομα με μαλακά νύχια, η εφαρμογή βερνικιών σκλήρυνσης και ενδυνάμωσης (γνωστά ως θεραπείες νυχιών), που είναι ειδικά σχεδιασμένα για να εισχωρούν στην ονυχαία πλάκα και να επιδιορθώνουν τις φθορές και βλάβες, μπορούν να βοηθήσουν στη σταδιακή αύξηση της αντοχής των νυχιών.

Ενυδάτωση

Η τακτική χρήση ενυδατικής κρέμας βοηθά στην ενίσχυση της αντοχής των νυχιών. Η εφαρμογή μιας πλούσιας κρέμας χεριών πριν από τον ύπνο και κατά τη διάρκεια της ημέρας μετά από κάθε επαφή με νερό ή απολυμαντικό μπορεί να βελτιώσει τη συνοχή των νυχιών και να αποτρέψει το σπάσιμο και το ξεφλούδισμα. Απαραίτητη είναι επίσης η αποφυγή προϊόντων που περιέχουν αλκοόλ, καθώς επιτείνουν την αφυδάτωση και την ευθραυστότητα.

Χρήση γαντιών

Η χρήση προστατευτικών γαντιών κατά το πλύσιμο ή τη χρήση καθαριστικών προϊόντων είναι καθοριστική. Αυτή η απλή συνήθεια λειτουργεί ως ασπίδα, αποτρέποντας την άμεση επαφή με σκληρά χημικά και νερό. Έτσι, προλαμβάνεται η περαιτέρω φθορά, προστατεύεται η φυσική υγρασία και ενισχύεται σταδιακά η αντοχή των νυχιών.

Διατροφή

Η υιοθέτηση στοχευμένων διατροφικών αλλαγών συμβάλλει καθοριστικά στην ενδυνάμωση των νυχιών. Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι ζωτική, καθώς ενισχύει την παραγωγή της κερατίνης από την οποία δομούνται. Παράλληλα, η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε σίδηρο και βιταμίνες είναι απαραίτητη για την πρόληψη ελλείψεων που προκαλούν ευθραυστότητα.

Πότε απαιτείται ιατρική διάγνωση

Αν και η ευθραυστότητα των νυχιών σπάνια υποδεικνύει σοβαρό κίνδυνο, ορισμένες ενδείξεις επιβάλλουν την επίσκεψη σε ειδικό, καθώς ενδέχεται να κρύβουν υποκείμενες συστηματικές παθήσεις:

• Μυκητιασικές λοιμώξεις (ονυχομυκητίαση): Όταν η ευθραυστότητα συνοδεύεται από πάχυνση ή δυσχρωμία, πιθανόν οφείλεται σε εισβολή μυκήτων. Το φαινόμενο πλήττει συχνότερα τα νύχια των ποδιών, προκαλώντας αλλοιώσεις στη δομή τους.
  Οι μολύνσεις αυτές εκδηλώνονται με αλλαγές στο χρώμα των νυχιών (κίτρινο, καφέ ή λευκό) και στο πάχος τους. Σε μερικές περιπτώσεις το νύχι αποκολλάται από την κοίτη του.
• Δερματολογικές παθήσεις: Αυτοάνοσα ή φλεγμονώδη νοσήματα όπως η ψωρίαση, ο ομαλός λειχήνας, η γυροειδής αλωπεκία, η νόσος Darier και το έκζεμα επηρεάζουν άμεσα τα νύχια, προκαλώντας έντονη φθορά και αλλοιώσεις.
• Διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα: Τα εύθραυστα νύχια αποτελούν σε ορισμένες περιπτώσεις πρώιμες ενδείξεις δυσλειτουργίας του θυρεοειδούς, συμπεριλαμβανομένου του υποθυρεοειδισμού, του υπερθυρεοειδισμού και της νόσου Graves.
• Σύνδρομο Raynaud: Στη συγκεκριμένη κυκλοφορική διαταραχή, η ευθραυστότητα προκαλείται λόγω της ανεπαρκούς αιμάτωσης και οξυγόνωσης στα άκρα των δακτύλων.

«Καθώς η ανανέωση της ονυχαίας πλάκας είναι μια αργή διαδικασία, τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων απαιτούν χρόνο και υπομονή για να γίνουν ορατά. Τα νύχια των χεριών μεγαλώνουν με ρυθμό περίπου 3 χιλιοστών τον μήνα, πράγμα που σημαίνει ότι για την πλήρη αντικατάστασή τους χρειάζονται τουλάχιστον τέσσερις έως έξι μήνες. Στα νύχια των ποδιών ο ρυθμός αυτός επιβραδύνεται ακόμη περισσότερο, απαιτώντας από εννέα έως δώδεκα μήνες. Συνεπώς, η συνέπεια στην ενυδάτωση, την προστασία, τη διατροφή και τη φαρμακευτική ή άλλη θεραπεία που ενδεχομένως εφαρμόζεται είναι καθοριστικής σημασίας, αφού η βελτίωση θα αρχίσει να εμφανίζεται σταδιακά από τη βάση του νυχιού και όχι στις ήδη φθαρμένες άκρες», καταλήγει ο δρ Στάμου.