Χάρις Μανουσάκη
Ας είμαστε ειλικρινείς. Η αυθόρμητη απάντηση θα ήταν για τους περισσότερους απο εμάς «όχι», αν υπήρχε ένας «μαγικός» τρόπος να απαλλαγούμε και από τις θερμίδες που συνοδεύουν ένα πιάτο με λαχταριστές τηγανητές πατάτες.
Ίσως μάλιστα ήταν και λίγο παραπαπάνω ενθουσιώδης, «οι τηγανιτές πατάτες προκαλούν μόνο ευτυχία!» Ή μήπως όχι...;
Τηγανιτές νοστιμιές και διαταραχές άγχους
Η έρευνα άντλησε δεδομένα από 140.728 άτομα. Οι μελετητές, με τα στοιχεία που συνέλεξαν ήθελαν να διερευνήσουν πιθανή σύνδεση της κατανάλωσης τηγανητών τροφίμων σε σχέση με την συχνότητα εμφάνισης άγχους και κατάθλιψης κατά τη διάρκεια μιας μέσης περιόδου παρακολούθησης 11 ετών.
Στο τέλος αυτής της χρονικής περιόδου, οι μελετητές είχαν εντοπίσει 8.294 περιπτώσεις άγχους και 12.735 περιπτώσεις κατάθλιψης.
Διαπίστωσαν μάλιστα, ότι όσοι κατανάλωναν περισσότερες από μία μερίδες τηγανητού φαγητού την ημέρα είχαν 12% υψηλότερο κίνδυνο να υποφέρουν από κάποια στρεσογόνο εκδήλωση και 7% υψηλότερο κίνδυνο για κατάθλιψη σε σχέση με τους μη καταναλωτές τέτοιων τροφίμων.
Το προφίλ εκείνων που φαίνεται να αρέσκονταν περισσότερο στις τηγανητές τροφές, αφορούσε σε άντρες νεαρότερης ηλικίας και καπνιστές.
Κατόπιν οι ερευνητές, στην προσπάθεια τους να βρουν τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην κατανάλωση τηγανητών τροφίμων και διαταραχών διάθεσης, έξέτασαν περαιτέρω μια χημική ουσία που δημιουργείται στα τρόφιμα που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, το ακρυλαμίδιο.
Σε αυτό το στάδιο, κατέγραψαν πώς η χρόνια έκθεση στο ακρυλαμίδιο ενός συγκεκριμένου είδους ψαριού (zebrafish) με την πάροδο του χρόνου επηρέασε την συμπεριφορά των ψαριών, δίνοντας συμπτώματα που προσομοιάζουν σε άγχος και κατάθλιψη.
Από περαιτέρω δοκιμές, διαπίστωσαν επίσης ότι το ακρυλαμίδιο μείωσε τον μεταβολισμό των λιπιδίων, προκάλεσε νευροφλεγμονές και ελάττωσε τη διαπερατότητα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού.
Ακρυλαμίδιο: Ο «κρυφός» εχθρός
Το ακρυλαμίδιο, είναι μια από τις ουσίες που σχηματίζονται στα τρόφιμα τα οποία έχουν υποστει θερμική επεξεργασία. Είναι μια ουσία που σε υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης, λαμβάνει χαρακτηριστικά νευροτοξικότητας, επηρεάζοντας τον νευρικό ιστό ενώ πειράματα σε ζώα έχουν δείξει ότι μπορεί να προκαλέσει καρκίνο και να επηρεάσει δυσμενώς την γονιμότητα.
Στα τρόφιμα, σχηματίζεται όταν η θερμική επεξεργασία φτάνει ή ξεπερνά τους 120 βαθμούς Κελσίου, όπως δηλαδή συμβαίνει όταν τηγανίζουμε μια πρώτη ύλη.
Ο σχηματισμός του ακρυλαμιδίου, είναι αποτέλεσμα μιας χημικής αντίδρασης ενός αμινοξέως και ενός σακχάρου και η συγκέντρωση του εξαρτάται τόσο από την θερμοκρασία, όσο και από το είδος του τροφίμου αλλά και την διάρκεια της θερμικής του επεξεργασίας.
Όπως έχουν διαπιστώσει οι ειδικοί, τα αμυλώδη τρόφιμα, που μαγειρεύονται σε υψηλή θερμοκρασία για περισσότερο διάστημα, είναι πιθανότερο να περιέχουν αυξημένες ποσότητες ακρυλαμιδίου.
Οι περιορισμοί της έρευνας
Ανεξάρτητοι επιστήμονες ωστόσο, αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό τα ευρήματα, επισημαίνοντας ότι η μελέτη πρέπει να επαναληφθεί με περισσότερες μεταβλητές.
Εκτός από την μέτρηση της κατανάλωσης τηγανητών τροφίμων υπάρχουν, σημειώνουν, κι άλλοι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν άγχος και κατάθλιψη όπως το χαμηλό εισόδημα και προυπάρχοντα προβλήματα υγείας.
Ο Δρ. Michael J. McGrath, ψυχίατρος και ιατρικός διευθυντής του Ohana Luxury Alcohol Rehab, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, εκτίμησε ότι η έρευνα δεν εντόπισε μια ξεκάθαρη αιτιολογική σύνδεση και ίσως το άγχος και η κατάθλιψη προυπήρχαν και ήταν εκείνοι οι παράγοντες που “έσπρωξαν” προς την κατανάλωση πιο ανθυγιεινών φαγητών, όπως τα τηγανητά.
Πηγή: www.pnas.org και www.medicalnewstoday.com
