Για πολλούς από εμάς, η μέρα δεν ξεκινάει πριν πιούμε τον πρώτο μας καφέ. Είναι αναζωογονητικός, τονωτικός και ένα από τα πιο μεγάλης κατανάλωσης ροφήματα στον κόσμο. Ωστόσο, παρόλο που ο πρωινός σας καφές μπορεί να φαίνεται αβλαβής, μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα με τρόπους που μειώνουν την αποτελεσματικότητά τους ή αυξάνουν τον κίνδυνο παρενεργειών.
Από τα κοινά φάρμακα για το κρυολόγημα έως τα αντικαταθλιπτικά, η επίδραση της καφεΐνης στον οργανισμό υπερβαίνει κατά πολύ την άμεση τόνωση της ενέργειας. Το τσάι περιέχει επίσης καφεΐνη, αλλά όχι στις ίδιες συγκεντρώσεις με τον καφέ, και δεν φαίνεται να επηρεάζει τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Ακολουθούν ορισμένα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζετε σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο καφές μπορεί να επηρεάσει τα φάρμακά σας και πώς να παραμείνετε ασφαλείς.
1. Φάρμακα για το κρυολόγημα και τη γρίπη
Η καφεΐνη είναι ένα διεγερτικό, που σημαίνει ότι εντατικοποιεί τη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η ψευδοεφεδρίνη, ένα αποσυμφορητικό που βρίσκεται σε φάρμακα για το κρυολόγημα και τη γρίπη είναι επίσης διεγερτικό. Όταν λαμβάνονται μαζί, τα αποτελέσματα μπορεί να ενισχυθούν, οδηγώντας ενδεχομένως σε νευρικότητα ή ανησυχία, πονοκεφάλους, ταχυκαρδία και αϋπνία.
Πολλά φάρμακα για το κρυολόγημα περιέχουν ήδη προστιθέμενη καφεΐνη, αυξάνοντας περαιτέρω αυτούς τους κινδύνους. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν επίσης ότι ο συνδυασμός καφεΐνης με ψευδοεφεδρίνη μπορεί να αυξήσει το σάκχαρο του αίματος και τη θερμοκρασία του σώματος, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα άτομα με διαβήτη.
Τα διεγερτικά αποτελέσματα είναι επίσης ανησυχητικά όταν συνδυάζεται η καφεΐνη με φάρμακα για τη διάσπαση προσοχής, όπως οι αμφεταμίνες, ή με φάρμακα για το άσθμα, όπως η θεοφυλλίνη, η οποία έχει παρόμοια χημική δομή. Η ταυτόχρονη χρήση τους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο παρενεργειών, όπως ταχυκαρδία και διαταραχές του ύπνου.
2. Φάρμακα για τον θυρεοειδή
Η λεβοθυροξίνη, η συνήθης αγωγή για τον υπολειτουργικό θυρεοειδή, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στον χρόνο λήψης – και ο πρωινός σας καφές μπορεί να την επηρεάσει. Μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση καφέ πολύ σύντομα μετά τη λήψη λεβοθυροξίνης μπορεί να μειώσει την απορρόφησή της έως και 50%.
Η καφεΐνη επιταχύνει την κινητικότητα του εντέρου (τη μετακίνηση των τροφών και των αποβλήτων μέσω του πεπτικού σωλήνα), μειώνοντας τον χρόνο απορρόφησης του φαρμάκου και ενδέχεται επίσης να συνδεθεί με αυτό στο στομάχι, δυσκολεύοντας την απορρόφησή του από τον οργανισμό. Αυτές οι επιδράσεις μειώνουν τη βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου, με αποτέλεσμα να φτάνει σε μικρότερη ποσότητα στην κυκλοφορία του αίματος, όπου είναι απαραίτητο. Αυτή η αλληλεπίδραση είναι πιο συχνή με τα δισκία λεβοθυροξίνης και λιγότερο πιθανή με τα υγρά σκευάσματα.
Εάν η απορρόφηση είναι μειωμένη, τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού – όπως κόπωση, αύξηση βάρους και δυσκοιλιότητα – μπορεί να επανέλθουν, ακόμη και αν παίρνετε το φάρμακό σας σωστά.
Ο ίδιος κανόνας χρονισμού ισχύει για μια κατηγορία φαρμάκων για την οστεοπόρωση που ονομάζονται διφωσφονικά, συμπεριλαμβανομένων της αλανδρονάτης και της ρισεδρονάτης, τα οποία επίσης απαιτούν άδειο στομάχι και περίπου 30-60 λεπτά πριν από την λήψη τροφής ή ποτού.
3. Αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά
Η αλληλεπίδραση μεταξύ της καφεΐνης και των φαρμάκων για την ψυχική υγεία μπορεί να είναι πιο περίπλοκη.
Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), όπως η σερτραλίνη και η σιταλοπράμη, είναι ένα είδος αντικαταθλιπτικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη θεραπεία της κατάθλιψης, του άγχους και άλλων ψυχιατρικών παθήσεων. Εργαστηριακές μελέτες υποδηλώνουν ότι η καφεΐνη μπορεί να συνδεθεί με αυτά τα φάρμακα στο στομάχι, μειώνοντας την απορρόφησή τους και ενδεχομένως καθιστώντας
Τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCA), όπως η αμιτριπτυλίνη και η ιμιπραμίνη, είναι μια κατηγορία παλαιότερων αντικαταθλιπτικών που δρουν επηρεάζοντας τα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο. Ήταν από τα πρώτα αντικαταθλιπτικά που αναπτύχθηκαν και σήμερα χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά σε σύγκριση με τα νεότερα αντικαταθλιπτικά, όπως τα SSRI, λόγω των πιθανών παρενεργειών τους και του υψηλότερου κινδύνου υπερδοσολογίας.
Τα τρικυκλικά μεταβολίζονται από το ηπατικό ένζυμο CYP1A2, το οποίο μεταβολίζει επίσης την καφεΐνη. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο μπορεί να επιβραδύνει τη διάσπαση του φαρμάκου, αυξάνοντας τις παρενέργειες ή καθυστερώντας την απομάκρυνση της καφεΐνης, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε νευρικοί ή υπερκινητικοί για περισσότερο χρόνο από το συνηθισμένο.
Η κλοζαπίνη, ένα αντιψυχωσικό φάρμακο, μεταβολίζεται επίσης από το CYP1A2. Μια μελέτη έδειξε ότι η κατανάλωση δύο έως τριών φλιτζανιών καφέ μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα κλοζαπίνης στο αίμα έως και 97%, αυξάνοντας ενδεχομένως κινδύνους όπως υπνηλία, σύγχυση ή πιο σοβαρές επιπλοκές.
4. Παυσίπονα
Ορισμένα παυσίπονα που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή, όπως αυτά που περιέχουν ασπιρίνη ή παρακεταμόλη, περιέχουν πρόσθετη καφεΐνη. Ο καφές μπορεί να επιταχύνει την απορρόφηση αυτών των φαρμάκων, επιταχύνοντας την κένωση του στομάχου και αυξάνοντας την οξύτητα του στομάχου, γεγονός που βελτιώνει την απορρόφηση ορισμένων φαρμάκων, όπως η ασπιρίνη.
Αν και αυτό μπορεί να βοηθήσει τα παυσίπονα να δράσουν γρηγορότερα, μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο παρενεργειών όπως ερεθισμός του στομάχου ή αιμορραγία, ειδικά όταν συνδυάζονται με άλλες πηγές καφεΐνης. Αν και δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές περιπτώσεις, συνιστάται προσοχή.
5. Φάρμακα για την καρδιά
Η καφεΐνη μπορεί να αυξήσει προσωρινά την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, συνήθως για τρεις έως τέσσερις ώρες μετά την κατανάλωση. Για άτομα που λαμβάνουν φάρμακα για την αρτηριακή πίεση ή φάρμακα που ελέγχουν τους ακανόνιστους καρδιακούς ρυθμούς (αρρυθμίες), αυτό μπορεί να αντισταθμίσει τα επιθυμητά αποτελέσματα του φαρμάκου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα άτομα με καρδιακές παθήσεις πρέπει να αποφεύγουν εντελώς τον καφέ, αλλά πρέπει να παρακολουθούν πώς επηρεάζει τα συμπτώματά τους και να εξετάσουν το ενδεχόμενο να περιορίσουν την κατανάλωση ή να στραφούν σε ντεκαφεϊνέ, εάν χρειαστεί.
Τι μπορείτε να κάνετε
Ο καφές μπορεί να αποτελεί μέρος της καθημερινής σας ρουτίνας, αλλά είναι επίσης μια ισχυρή χημική ένωση που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός σας επεξεργάζεται τα φάρμακα. Ακολουθούν μερικές συμβουλές για να βεβαιωθείτε ότι δεν θα υπάρξει αλληλεπίδραση.
- Πάρτε τη λεβοθυροξίνη ή τα διφωσφονικά άλατα με άδειο στομάχι και νερό και περιμένετε 30-60 λεπτά πριν πιείτε καφέ ή φάτε πρωινό.
- Να είστε προσεκτικοί με τα φάρμακα για το κρυολόγημα και τη γρίπη, τις θεραπείες για το άσθμα και τα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ, καθώς η καφεΐνη μπορεί να ενισχύσει τις παρενέργειες.
- Εάν παίρνετε αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά ή φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, συζητήστε τις συνήθειες σας σχετικά με την καφεΐνη με τον γιατρό σας.
- Εξετάστε το ενδεχόμενο να μειώσετε την πρόσληψη ή να επιλέξετε μια επιλογή χωρίς καφεΐνη εάν εμφανίσετε παρενέργειες όπως ανησυχία, αϋπνία ή αίσθημα παλμών
- Ο καθένας μεταβολίζει την καφεΐνη με διαφορετικό τρόπο – μερικοί άνθρωποι αισθάνονται καλά μετά από τρεις κούπες, ενώ άλλοι εμφανίζουν παρενέργειες μετά από μία μόνο. Προσέξτε πώς αντιδρά το σώμα σας και συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας αν αισθανθείτε κάτι ασυνήθιστο.
- Αν δεν είστε σίγουροι αν τα φάρμακά σας και ο καφές σας ταιριάζουν, ρωτήστε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας. Μια σύντομη συζήτηση μπορεί να σας γλιτώσει από εβδομάδες παρενεργειών ή μειωμένης αποτελεσματικότητας της θεραπείας – και να σας βοηθήσει να απολαύσετε τον καφέ σας με ηρεμία.
