Ξέρουμε πάνω κάτω τι θα τρώτε αυτές τις μέρες. Σοκολάτες και γλυκίσματα σε σχήμα κολοκύθας, φαντάσματος, αράχνης και δεν συμμαζεύεται. Το θέμα είναι εσείς ξέρετε ότι αυτά τα γλυκάκια μπορούν να αλληλεπιδρούν με ύπουλο τρόπο με τα φάρμακα σας ή με την πάθηση σας;
Από τα τεχνητά γλυκαντικά έως τη γλυκόριζα και τη σοκολάτα, τα γλυκά του Halloween μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα ή να επιδεινώσουν ορισμένες παθήσεις.
Ας δούμε λοιπόν πως επιδρούν τα βασικά συστατικά των γλυκισμάτων αυτών των ημερών σε διαφορετικά φάρμακα.
1. Σοκολάτα
Τα σοκολατένια γλυκά είναι παντού αυτή την εποχή του χρόνου, αλλά για άτομα που λαμβάνουν αναστολείς μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟΙ), έναν από τους παλαιότερους τύπους αντικαταθλιπτικών, μπορεί να ενέχουν απροσδόκητους κινδύνους. Οι ΜΑΟΙ συνταγογραφούνται συνήθως όταν τα αντικαταθλιπτικά πρώτης γραμμής δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά. Αυτά τα φάρμακα δρουν αναστέλλοντας ένα ένζυμο στο σώμα που ονομάζεται μονοαμινοξειδάση, το οποίο βοηθά στον έλεγχο των επιπέδων των χημικών ουσιών του εγκεφάλου που συνδέονται με τη διάθεση. Όταν αυτό το ένζυμο αναστέλλεται, εμποδίζει επίσης τη διάσπαση μιας φυσικής ουσίας που ονομάζεται τυραμίνη, η οποία βρίσκεται σε ορισμένα τρόφιμα όπως η σοκολάτα, το τυρί και τα αλλαντικά.
Όταν κάποιος που λαμβάνει MAOI καταναλώνει τρόφιμα που περιέχουν τυραμίνη, όπως σοκολάτα, η τυραμίνη μπορεί να συσσωρευτεί σε επικίνδυνα επίπεδα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει σύσπαση των αιμοφόρων αγγείων, οδηγώντας σε ξαφνική και σοβαρή αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η οποία αποτελεί ιατρική έκτακτη ανάγκη που μπορεί να αποβεί μοιραία εάν δεν αντιμετωπιστεί.
Το πόση ακριβώς σοκολάτα είναι επικίνδυνη εξαρτάται από τη δόση και τον τύπο του MAOI, καθώς και από το είδος της σοκολάτας και την ατομική ευαισθησία σας. Δεν υπάρχει μια καθολικά «ασφαλής» ποσότητα, αλλά ακόμη και μικρές ποσότητες μαύρης σοκολάτας, η οποία περιέχει περισσότερη τυραμίνη, μπορεί μερικές φορές να προκαλέσουν προβλήματα. Η σοκολάτα γάλακτος περιέχει συνήθως πολύ λιγότερη τυραμίνη, αλλά οι γιατροί συνιστούν γενικά προσοχή ή αποφυγή, ειδικά κατά τα αρχικά στάδια της θεραπείας ή σε υψηλότερες δόσεις. Σε περίπτωση αμφιβολίας, είναι ασφαλέστερο να συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας πριν καταναλώσετε σοκολάτα.
2. Καφεΐνη
Η σοκολάτα περιέχει επίσης καφεΐνη, ένα διεγερτικό που μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), του άγχους και των καρδιακών προβλημάτων.
Η καφεΐνη και τα φάρμακα για την ADHD, όπως η μεθυλφαινιδάτη, είναι και τα δύο διεγερτικά του νευρικού συστήματος, αν και λειτουργούν με ελαφρώς διαφορετικούς τρόπους. Μαζί μπορούν να εντείνουν τα αποτελέσματα του ενός του άλλου, οδηγώντας σε νευρικότητα, αϋπνία και ταχυκαρδία. Αυτό μπορεί να δυσχεράνει την αποτελεσματική διαχείριση των συμπτωμάτων της ADHD.
Η καφεΐνη μπορεί επίσης να μειώσει τα ηρεμιστικά αποτελέσματα των αντικαταθλιπτικών και των φαρμάκων κατά του άγχους, όπως οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs). Μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, κάτι που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε άτομα που λαμβάνουν β-αναστολείς για καρδιακές παθήσεις.
Μια ταμπλέτα 50 γραμμαρίων μαύρης σοκολάτας περιέχει συνήθως λιγότερο από 25 χιλιοστόγραμμα καφεΐνης, ενώ η σοκολάτα γάλακτος περιέχει λιγότερο από 10. Αυτό μπορεί να μην φαίνεται πολύ, αλλά όταν συνδυάζεται με καφέ, τσάι ή ενεργειακά ποτά, η πρόσληψη καφεΐνης μπορεί να αυξηθεί γρήγορα. Η ευαισθησία στην καφεΐνη μπορεί επίσης να ποικίλλει ανάλογα με την κατάσταση της υγείας, τα φάρμακα και τον ατομικό μεταβολισμό, οπότε τα άτομα που λαμβάνουν φάρμακα για την καρδιά ή την ψυχική υγεία μπορεί να χρειαστεί να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά.
3. Γλυκόριζα
Η γλυκόριζα είναι το απόλυτο γλύκισμα που είτε το λατρεύεις είτε το μισείς. Αλλά αν είσαι λάτρης της, είναι καλύτερο να την καταναλώνεις με μέτρο. Η μαύρη γλυκόριζα περιέχει γλυκυρριζίνη, μια φυσική ένωση που δρα όπως η ορμόνη αλδοστερόνη. Αυτό μπορεί να προκαλέσει στο σώμα να κατακρατήσει νάτριο και να χάσει κάλιο, οδηγώντας σε κατακράτηση υγρών, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και ανισορροπίες ηλεκτρολυτών.
Αυτές οι επιδράσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για άτομα που λαμβάνουν διουρητικά, αντιαρρυθμικά φάρμακα ή φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, καθώς και για άτομα με νεφρική νόσο. Ακόμη και μικρές ποσότητες γλυκόριζας μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Μια μελέτη του 2024 διαπίστωσε ότι μόλις 100 χιλιοστόγραμμα γλυκυρριζικού οξέος την ημέρα μπορούν να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση. Αυτό είναι το ίδιο με το ανώτατο όριο που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Εάν έχετε καρδιακή ή νεφρική πάθηση, είναι ασφαλέστερο να αποφεύγετε εντελώς τις μεγάλες ποσότητες. Τα γλυκά με γεύση γλυκόριζας που δεν περιέχουν πραγματική γλυκόριζα είναι συνήθως ασφαλή.
4. Τεχνητά γλυκαντικά
Τα γλυκά χωρίς ζάχαρη συχνά παρουσιάζονται ως πιο υγιεινά, αλλά μπορεί να ενέχουν τους δικούς τους κινδύνους. Πολλά περιέχουν τεχνητά γλυκαντικά όπως η ασπαρτάμη, η οποία μπορεί να είναι επικίνδυνη για άτομα με φαινυλκετονουρία (PKU), μια σπάνια γενετική διαταραχή. Η ασπαρτάμη διασπάται σε μια χημική ουσία που ονομάζεται φαινυλαλανίνη, την οποία τα άτομα με PKU δεν μπορούν να μεταβολίσουν σωστά. Αυτό οδηγεί σε τοξική συσσώρευση που μπορεί να βλάψει τα εγκεφαλικά κύτταρα.
Η φαινυλαλανίνη μπορεί επίσης να μετατραπεί έμμεσα σε τυραμίνη, πράγμα που σημαίνει ότι η κατανάλωση ασπαρτάμης μπορεί να συμβάλει στην αύξηση των επιπέδων τυραμίνης. Όπως και η σοκολάτα, αυτό μπορεί να αλληλεπιδράσει με τα αντικαταθλιπτικά MAOI και να προκαλέσει επικίνδυνη αύξηση της αρτηριακής πίεσης, αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να επιβεβαιωθεί αυτή η σχέση.
5. Χρωστικές τροφίμων
Τα γλυκά του Χάλογουιν είναι γνωστά για τα έντονα χρώματά τους, αλλά αυτές οι ζωηρές αποχρώσεις προέρχονται συχνά από συνθετικές χρωστικές όπως το Κόκκινο 40, το Κίτρινο 5 και το Μπλε 1. Αυτές οι χρωστικές έχουν συνδεθεί με αντιδράσεις υπερευαισθησίας, όπως κνίδωση, συριγμός και κνησμός. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που είναι αλλεργικά στην ασπιρίνη ενδέχεται να είναι πιο επιρρεπή σε αντιδράσεις στο Κίτρινο 5.
Για όσους λαμβάνουν αντιισταμινικά, αυτές οι χρωστικές ουσίες μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση. Δεν αλληλεπιδρούν χημικά με το φάρμακο, αλλά μπορούν να προκαλέσουν την απελευθέρωση ισταμίνης από τον οργανισμό – την ίδια ουσία που τα αντιισταμινικά έχουν ως στόχο να μπλοκάρουν – ή να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις. Για να χειροτερέψει η κατάσταση, ορισμένα αντιισταμινικά περιέχουν επίσης τεχνητές χρωστικές ουσίες, οπότε η θεραπεία μπορεί τελικά να επιδεινώσει το πρόβλημα.
Έρευνες έχουν επίσης διαπιστώσει μια σύνδεση μεταξύ των τεχνητών χρωστικών τροφίμων και της αυξημένης υπερκινητικότητας σε ορισμένα παιδιά.
Πηγή: The Conversation
