Με την έγκριση ενός εμβολίου κατά του κορονοϊού να αποτελεί ζήτημα ημερών ολοένα και περισσότερος κόσμος εκφράζει τις απορίες του για την αποτελεσματικότητά του και αρχίζει και αναρωτιέται κατά πόσο είναι ασφαλές.
Απαντώντας σε ερωτήσεις του News4Health, ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας, Νίκος Σύψας, εξήγησε μεταξύ άλλων πόσο χρονικό διάστημα απαιτείται για την απόκτηση προστασίας μετά τη λήψη του εμβολίου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην δικιά του εκτίμηση για την επίτευξη της ανοσίας της αγέλης, σχολίασε το ζήτημα των μακροπρόθεσμων παρενεργειών και τοποθετήθηκε για το αν ο εμβολιασμός θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικός.
Οι απαντήσεις Σύψα για το εμβόλιο
Θεωρείτε εφικτή την εκτίμηση του Υπουργείου Υγείας για εμβολιασμό 2 εκατ. ατόμων κάθε μήνα; Πότε θεωρείτε ότι μπορεί να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης;
Τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας όσο και ο Υπουργός Υγείας, Βασίλης Κικίλιας, είχαν αναφέρει πρόσφατα ότι εκτιμούν πως οι εμβολιασμοί θα ξεκινήσουν αρχές Γενάρη και ότι υπολογίζουν 2 εκατ. περίπου πολίτες θα εμβολιάζονται κάθε μήνα κατά του κορονοϊού.
Ο κ. Σύψας χαρακτήρισε «εξαιρετικά φιλόδοξη» τη συγκεκριμένη εκτίμηση. Εξήγησε, μάλιστα, ότι η άποψη του τεκμηριώνεται και από μία πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε Έλληνες υγειονομικούς και φανέρωσε διστακτικότητα στη λήψη εμβολίου σε ένα ποσοστό που έφτανε το 50%.
«Δε νομίζω ότι θα συμβεί αυτό γιατί θα υπάρξει ένα ισχυρό κίνημα που δε θα θέλει να εμβολιαστεί για πολλούς λόγους. Ήδη σε μία μελέτη που έχουμε κάνει σε 1500 εργαζόμενους υγείας σε διάφορα νοσοκομεία βρήκαμε ότι υπάρχει ένα σχεδόν 50% που είναι διστακτικό. Άρα λοιπόν, δεν είναι τόσο εύκολο να έχουμε μαζική προσέλευση για εμβολιασμό» εξήγησε.
Όσον αφορά την ανοσία της αγέλης σημείωσε ότι ακόμα και αν υλοποιηθεί το σχέδιο της κυβέρνησης θα χρειαστούν 6 μήνες. Για τον ίδιο, πάντως, το εφικτό σενάριο είναι ο εμβολιασμός των υγειονομικών και των ευπαθών ομάδων μέχρι το καλοκαίρι.
«Θέλουμε 5 μήνες να εμβολιάσουμε όλους τους Έλληνες συν ένα μήνα επιπλέον γιατί η ανοσία επέρχεται ένα μήνα μετά το εμβόλιο. Συνεπώς πάμε στους 6 μήνες. Άρα μιλάμε για τον Ιούνιο. Πρόκειται για ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο Εγώ θα ήμουν πολύ πιο ικανοποιημένος με τον εμβολιασμό των ευπαθών ομάδων και των υγειονομικών, οι οποίοι υπολογίζονται στα 4 εκατομμύρια, μέχρι το καλοκαίρι. Αν το κάνουμε αυτό, θα μειωθεί η θνησιμότητα και η νοσηρότητα. Συνεπώς εγώ εκεί θα πόνταρα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αυτοί που έχουν νοσήσει από τον κορονοϊό, πρέπει να κάνουν το εμβόλιο και αν ναι πότε;
Ο κ. Σύψας υποστήριξε ότι για αυτούς που έχουν νοσήσει το πιο πιθανό είναι να γίνεται έλεγχος αντισωμάτων. «Αυτοί που θα έχουν έναν υψηλό τίτλο ενδεχομένως δε θα εμβολιαστούν ενώ αυτοί που δεν έχουν ενδεχομένως θα εμβολιαστούν. Γι΄αυτό, όμως, θα περιμένουμε λίγο καιρό ακόμη να δοθούν σαφείς οδηγίες» είπε.
«Αν υποθέσουμε ότι ο χρόνος ζωής των αντισωμάτων είναι γύρω στους 6 μήνες τουλάχιστον ή και παραπάνω, ένας εξαμηνιαίος έλεγχος είναι αρκετός» πρόσθεσε.
Πόσο διαρκεί η ανοσία στον κορονοϊό μετά τον εμβολιασμό;
Ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας απάντησε ότι ακόμα αυτό παραμένει άγνωστο και είναι ένα από τα ερωτήματα που θα απαντηθούν στην πορεία.
«Αυτό είναι εντελώς άγνωστο. Είναι ένα από τα ζητούμενα στο εμβόλιο. Ακόμα δε γνωρίζουμε πόσο κρατάει η ανοσία και αν χρειάζεται να εμβολιαστούμε ξανά εφόσον συνεχίζει να υπάρχει η επιδημία. Είναι ερωτήματα που θα απαντηθούν στην πορεία. Από τη στιγμή που θα γίνει μαζικός εμβολιασμός θα έχουμε μαζικά στοιχεία. Επίσης, οι υπάρχουσες κλινικές μελέτες θα μας έχουν δώσει κάποια στοιχεία επειδή έχουν αρχίσει εδώ και καιρό» ανέφερε.
Πόσο σίγουρος μπορεί να είναι κάποιος ότι το εμβόλιο δε θα έχει μακροπρόθεσμες παρενέργειες;
«Απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα δεν μπορεί να δοθεί. Άλλωστε, στην περίπτωση ενός νέου φαρμάκου ή εμβολίου οι κλινικές μελέτες έχουν διάρκεια το πολύ έξι μήνες. Η εμπειρία, όμως, από άλλα εμβόλια, όπως της γρίπης ή παιδικών ασθενειών, καταδεικνύει πως δε φαίνεται να υπάρχουν καθόλου παρενέργειες» ξεκαθάρισε ο καθηγητής.
Για ποιο λόγο έχουμε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ένα εμβόλιο;
Ένα από τα επιχειρήματα των αρνητών κορονοϊού είναι ότι το εμβόλιο ετοιμάζεται να φτάσει στα χέρια μας σε χρόνο ρεκόρ, κάτι που τους βάζει σε σκέψεις για την ασφάλεια του. Ωστόσο, ο κ. Σύψας μας ξεκαθαρίζει ότι η άφιξη του εμβολίου σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα έχει 3 απόλυτα λογικές εξηγήσεις.
«Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες. Ο πρώτος είναι ότι έχουμε νέα τεχνολογία πλέον, δηλαδή δεν είμαστε στη δεκαετία του 50΄που χρειαζόμασταν 10 χρόνια για την ανάπτυξη του εμβολίου. Πλέον είμαστε στον 21ο αιώνα και έχουμε πολύ πιο σύγχρονη τεχνολογία. Δεύτερον είναι τεράστια η χρηματοδότηση που είχαμε. Ένας άλλος λόγος είναι ότι υπήρχε ήδη η εμπειρία από τους προηγούμενους κορονοϊούς, τον SARS και τον MERS για τους οποίους είχε ήδη αρχίσει να ετοιμάζεται το εμβόλιο. Απλώς η παραγωγή και η εξέλιξη διακόπηκε γιατί αυτές οι 2 πανδημίες εξαφανίστηκαν. Επομένως δεν ξεκινήσαμε από το μηδέν αλλά από μία βάση» υποστήριξε.
Θεωρείτε ότι ο εμβολιασμός πρέπει να είναι υποχρεωτικός και αν ναι γιατί;
Στην Ελλάδα ο εμβολιασμός θα είναι δωρεάν και δεν θα είναι υποχρεωτικός. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτό θα έπρεπε να αλλάξει. Ωστόσο, ο κ. Σύψας εξηγεί στο News4health ότι ο εμβολιασμός κατά του κορονοϊού δεν πρέπει να είναι αναγκαστικός.
«Δεν προβλέπεται από το νόμο να είναι υποχρεωτικός και αν αυτό συμβεί θα δημιουργήσει μεγάλη δυσαρέσκεια. Όμως θα γίνει εκ των πραγμάτων υποχρεωτικός με την έννοια ότι πολλές επιχειρήσεις θα απαιτούν από τους εργαζόμενους να είναι εμβολιασμένοι για να μην έχουμε διασπορές μέσα στην επιχείρηση. Επίσης, ο εμβολιασμός μπορεί να απαιτηθεί από εταιρείες ταξιδιών, τα νοσοκομεία ή και τα ξενοδοχεία. Επομένως στη ζωή θα γίνει εκ των πραγμάτων σχεδόν υποχρεωτικός».
Από τη στιγμή που θα εμβολιαστώ, πόσος χρόνος χρειάζεται για να αποκτήσω ανοσία;
Σύμφωνα με τον καθηγητή, από την στιγμή που κάποιος θα λάβει την πρώτη δόση θα χρειαστεί 1 μήνας για να αποκτήσει προστασία στον νέο κορονοϊό (σ.σ. αυτό ισχύει για τα εμβόλια 2 δόσεων).
«Στα υπάρχοντα εμβόλια θέλουμε 2 δόσεις που απέχουν μεταξύ τους 3 εβδομάδες συν μία εβδομάδα. Σύνολο 4 εβδομάδες από την πρώτη δόση. Αυτές τις 4 εβδομάδες συμπεριφερόμαστε σαν να μην έχουμε κάνει εμβόλιο» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τι προστασία παρέχει το εμβόλιο; Υπάρχει περίπτωση να νοσήσω;
Δεδομένου ότι έχουμε εμβόλια αποτελεσματικότητας που ξεπερνάει το 90%, ο κ. Σύψας εξηγεί ότι αν κάποιος λάβει το εμβόλιο ελαττώνονται οι πιθανότητες κατά 90% να έχει σοβαρά συμπτώματα.
«Το σίγουρο και αυτό που μας δείχνουν οι κλινικές μελέτες, εφόσον εγκριθούν, είναι ότι δε θα έχω συμπτώματα. Οι μελέτες δε μας λένε αν θα μολυνθώ και θα είμαι ασυμπτωματικός. Αυτό δεν το έχουν ανιχνεύσει οι μελέτες και θα το δούμε στην πορεία. Όταν οι μελέτες των εταιρειών αναφέρονται σε αποτελεσματικότητα 90%, εννοούν ότι ελαττώνονται οι πιθανότητες κατά 90% να έχω συμπτώματα σοβαρά» είπε.
Υπάρχει περίπτωση να μεταδώσω τον ιό ακόμη και αν έχω εμβολιαστεί;
Ο καθηγητής επιδημιολογίας μας ανέφερε ότι αυτό θα το δούμε στην πορεία, καθώς δεν έχει απαντηθεί από τις κλινικές μελέτες.
