Ο κίνδυνος θρόμβωσης δεν παραμένει ίδιος σε όλη τη διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας. Η αντισύλληψη, η εγκυμοσύνη, η περίοδος μετά τον τοκετό και η εμμηνόπαυση είναι ορισμένες από τις περιόδους της ζωής της κατά τις οποίες ο κίνδυνος θρόμβωσης μπορεί να μεταβάλλεται, ανάλογα και με τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης, το ISTH και το Ινστιτούτο Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή τονίζουν ότι η φετινή διεθνής εκστρατεία εστιάζει στην υγεία των γυναικών, με το μήνυμα «Κάθε γυναίκα. Κάθε ηλικία. Κάθε στάδιο. Αναγνώρισε τον κίνδυνο. Δράσε», υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενημέρωσης, της έγκαιρης αναγνώρισης των συμπτωμάτων και της εξατομικευμένης εκτίμησης του κινδύνου.
Η εκτίμηση του κινδύνου πριν από τη θεραπεία
Για τις περισσότερες υγιείς γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, ο απόλυτος κίνδυνος θρόμβωσης παραμένει χαμηλός. Ωστόσο, είναι υψηλότερος με τη χρήση ορμονικής αντισύλληψης που περιέχει οιστρογόνα, όπως τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, τα διαδερμικά επιθέματα και ο κολπικός δακτύλιος, σε σύγκριση με τη μη χρήση ορμονικής αντισύλληψης.
Η εγκυμοσύνη αυξάνει τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής περίπου 4 έως 5 φορές. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος κατά τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό, όπου μπορεί να είναι περίπου 20 φορές υψηλότερος σε σύγκριση με γυναίκες που δεν κυοφορούν.
Στην εμμηνόπαυση, η από του στόματος θεραπεία με οιστρογόνα συνδέεται με περίπου 2 έως 3 φορές αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής, ενώ η διαδερμική χορήγηση οιστρογόνων συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο.
Η εκτίμηση του ατομικού κινδύνου πριν από την έναρξη θεραπείας παραμένει ιδιαίτερα σημαντική.
Ο κίνδυνος θρόμβωσης επηρεάζεται επίσης από παράγοντες όπως προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης, οι κληρονομικές διαταραχές πήξης, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η ηλικία και ορισμένα νοσήματα. Αυξημένο κίνδυνο μπορεί επίσης να έχουν ασθενείς με καρκίνο, διαβήτη ή καρδιοπάθεια.
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική. Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση μπορεί να εκδηλωθεί με πόνο ή ευαισθησία στο πόδι, πρήξιμο, ερυθρότητα ή αλλαγή χρώματος και αίσθημα θερμότητας. Η πνευμονική εμβολή μπορεί να εκδηλωθεί με ξαφνική δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή, πόνο στο στήθος που επιδεινώνεται με τη βαθιά αναπνοή, ζάλη ή λιποθυμία και αιμόπτυση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
«Μπορεί να προληφθεί»
«Η θρόμβωση μπορεί να προληφθεί. Φέτος απευθυνόμαστε ειδικά στις γυναίκες: να γνωρίζουν σε ποιες περιόδους της ζωής τους αυξάνεται ο κίνδυνος, να συζητούν με τον γιατρό τους πριν από κάθε ορμονική θεραπεία και να αναζητούν άμεσα ιατρική βοήθεια όταν εμφανίζουν συμπτώματα. Η σωστή ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα της πρόληψης», τονίζει ο κ. Δημήτρης Ρίχτερ, Καρδιολόγος, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και στην Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ).
«Ο κίνδυνος θρόμβωσης δεν είναι ίδιος σε όλη τη ζωή μιας γυναίκας. Αλλάζει με την αντισύλληψη, την εγκυμοσύνη, τη λοχεία και την εμμηνόπαυση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει να φοβούνται αυτές τις φυσιολογικές φάσεις της ζωής ή τις θεραπευτικές επιλογές τους, αλλά ότι είναι σημαντικό να γνωρίζουν τους προσωπικούς τους παράγοντες κινδύνου. Πρήξιμο ή πόνος στο πόδι και ξαφνική δύσπνοια είναι συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται. Η ενημέρωση και η εξατομικευμένη εκτίμηση του κινδύνου μπορούν να σώσουν ζωές», δηλώνει ο κ. Αλέξανδρος Τσελέπης, Ομότιμος Καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας, Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηροθρόμβωσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μέλος του ΔΣ του ΙΜΕΘΑ και υπεύθυνος για την διοργάνωση της Παγκόσμιας Ημέρας Θρόμβωσης.
Η φετινή εκστρατεία ενθαρρύνει κάθε γυναίκα να συζητά με τον γιατρό της το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό της πριν από την έναρξη ορμονικής αντισύλληψης ή ορμονικής θεραπείας στην εμμηνόπαυση, καθώς και κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό, ώστε οι αποφάσεις για την πρόληψη και τη θεραπεία να λαμβάνονται εξατομικευμένα.
Το φετινό μήνυμα εντάσσεται στην εκστρατεία «ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΕΩΣ ΤΑ ΠΟΔΙΑ, ΠΑΡΤΕ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ.», που υπενθυμίζει ότι η θρόμβωση μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικά σημεία του σώματος και ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία μπορούν να σώσουν ζωές.
Η Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης τιμάται κάθε χρόνο στις 13 Οκτωβρίου. Το ΙΜΕΘΑ συμμετέχει ενεργά στην παγκόσμια εκστρατεία κατά της θρόμβωσης και απευθύνει ένα απλό μήνυμα προς κάθε γυναίκα: «Γνώρισε τον κίνδυνο. Αναγνώρισε τα σημάδια. Μίλησε με τον γιατρό σου. Προστατέψτε τις γυναίκες, προλάβετε τη θρόμβωση».
