Μια πρωτοποριακή μελέτη αποκαλύπτει ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικό του «αναπνευστικό αποτύπωμα», που παραμένει σταθερό στον χρόνο και μπορεί να προβλέψει ακόμη και στοιχεία όπως το σωματικό βάρος ή η ψυχική κατάσταση.
Επιστήμονες στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann στο Ισραήλ ανέπτυξαν μια φορετή συσκευή που αναγνωρίζει άτομα αποκλειστικά βάσει του προτύπου της ρινικής τους αναπνοής, με ακρίβεια 96,8% — καλύτερα από πολλά συστήματα αναγνώρισης φωνής. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι τα «αποτυπώματα» της αναπνοής παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα όταν οι συμμετέχοντες επανεξετάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια αργότερα.
«Διαπιστώσαμε ότι μπορούσαμε να ταυτοποιήσουμε τα μέλη μιας ομάδας 97 ατόμων με ακρίβεια 96,8%, βασιζόμενοι μόνο στα πρότυπα ρινικής ροής αέρα», γράφουν οι ερευνητές στην εργασία τους που δημοσιεύθηκε στο «Current Biology».
Πέρα από τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων βιομετρικών μεθόδων ασφαλείας, η μελέτη δείχνει πως ο τρόπος που αναπνέουμε, αντανακλά τη μοναδική «καλωδίωση» του εγκεφάλου μας και μπορεί να αποκαλύψει σημαντικές πληροφορίες για τη φυσική και ψυχική μας κατάσταση.
Πώς «διάβασαν» την αναπνοή οι επιστήμονες
Οι περισσότεροι θεωρούμε την αναπνοή αυτόματη και απλή, όμως στην πραγματικότητα ελέγχεται από ένα εξαιρετικά πολύπλοκο δίκτυο περιοχών του εγκεφάλου. Εφόσον κάθε εγκέφαλος είναι μοναδικός, οι ερευνητές υπέθεσαν ότι και τα μοτίβα αναπνοής που παράγει θα είναι μοναδικά, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα στην ιστοσελίδα StudyFinds.
Οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια μικρή, φορετή συσκευή που ονόμασαν «Nasal Holter», βάρους μόλις 22 γραμμαρίων. Οι συμμετέχοντες την φορούσαν επί 24 ώρες, ενώ πραγματοποιούσαν κανονικά τις καθημερινές τους δραστηριότητες — εργασία, ύπνο, άσκηση, ξεκούραση. Η συσκευή προσαρτάται στον αυχένα και συνδέεται με λεπτούς σωλήνες που καταλήγουν στα ρουθούνια, με ξεχωριστούς αισθητήρες για το καθένα.
Τόσο μοναδική όσο και το δακτυλικο αποτύπωμα
Αναλύοντας 24 διαφορετικά χαρακτηριστικά της αναπνοής -όπως ο όγκος της εισπνοής, η συχνότητα και η εναλλαγή ροής μεταξύ των ρουθουνιών- οι ερευνητές κατάφεραν να ταυτοποιήσουν τα άτομα με ακρίβεια άνω του 90% ακόμη και κατά τις ώρες εγρήγορσης.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι αυτά τα μοτίβα μπορούν να αποκαλύψουν πληροφορίες για την υγεία και την ψυχική κατάσταση ενός ατόμου. Για παράδειγμα, άτομα με υψηλότερα επίπεδα άγχους παρουσίασαν μικρότερη διάρκεια εισπνοών κατά τον ύπνο, ενώ εκείνα με συμπτώματα κατάθλιψης εμφάνισαν διαφορετικά πρότυπα μέγιστης ροής αέρα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η συσκευή επέδειξε εντυπωσιακή ικανότητα να διακρίνει με ακρίβεια μεταξύ κατάστασης ύπνου και εγρήγορσης, βασιζόμενη αποκλειστικά σε δεδομένα αναπνοής. Επιπλέον, μπορεί να ανιχνεύσει τον φυσικό ρινικό κύκλο, δηλαδή την εναλλαγή της ροής του αέρα μεταξύ των ρουθουνιών στη διάρκεια της ημέρας.
Υγεία και ιδιωτικότητα
Η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε την υγεία και διαγιγνώσκουμε παθήσεις. Δεδομένου ότι τα μοτίβα της αναπνοής αντικατοπτρίζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, οι αλλαγές σε αυτά ενδέχεται να προειδοποιούν για νευρολογικές διαταραχές ή ψυχικά προβλήματα προτού εμφανιστούν εμφανή συμπτώματα.
Ωστόσο, η έρευνα εγείρει σοβαρά ερωτήματα περί ιδιωτικότητας. Αν τα πρότυπα αναπνοής είναι τόσο αποκαλυπτικά και μπορούν να ανιχνευθούν με τον κατάλληλο εξοπλισμό, τότε η παρακολούθηση του πιο αθέατου βιολογικού μας ρυθμού ίσως γίνει εφικτή στο μέλλον.
Προκλήσεις και περιορισμοί της μελέτης
Η μελέτη έχει και περιορισμούς. Εστιάζει σε υγιείς νέους ενήλικες και δεν είναι σαφές αν τα ευρήματα ισχύουν και για μεγαλύτερους ανθρώπους, παιδιά ή άτομα με αναπνευστικά προβλήματα. Επίσης, κάποιοι συμμετέχοντες βρήκαν άβολη τη χρήση της συσκευής και σε ορισμένες περιπτώσεις οι σωλήνες μετατοπίζονταν κατά τη διάρκεια του ύπνου. Επιπλέον, οι ψυχολογικές εκτιμήσεις βασίστηκαν σε ερωτηματολόγια και όχι σε κλινικές διαγνώσεις.
Πηγή: ERTNEWS
