Οι πτώσεις σε ανθρώπους άνω των 65 ετών έχουν συνδεθεί με πολύ αρνητικές εξελίξεις για την υγεία τους. Ευτυχώς όμως δεν πρόκειται για απειλή που δεν μπορεί να αποφευχθεί.
Τα μέτρα για την αποτροπή των πτώσεων, μπορεί σε κάποιους να προκαλούν ψυχικό φορτίο γιατί τους κάνουν να νιώθουν ότι μπαίνουν σε τροχιά γήρανσης και ανημπόριας, οι ειδικοί όμως τονίζουν ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για πολύ σοβαρή επένδυση για τον αυτόνομο και με ποιότητα ζωής μελλοντικό εαυτό τους.
Ποιες είναι οι κύριες αιτίες πτώσεων στους ηλικιωμένους;
Οι κίνδυνοι πτώσης χωρίζονται σε εσωτερικούς και εξωτερικούς κινδύνους. Οι εσωτερικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν προβλήματα όρασης, προβλήματα ισορροπίας ή προβλήματα κινητικότητας. Οι εξωτερικοί κίνδυνοι είναι παράγοντες στο σπίτι και την κοινότητά σας, όπως τα ανώμαλα πεζοδρόμια ή τα ηλεκτρικά καλώδια στους διαδρόμους.
Πάντως, όπως δείχνει η εμπειρία, τουλάχιστον βάσει βρετανικών δεδομένων, περισσότερες από τις μισές πτώσεις μεταξύ των ηλικιωμένων ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω συμβαίνουν στο σπίτι.
Τα αίτια μπορεί να είναι μια απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης που συχνά συνδέεται με φάρμακα ή αφυδάτωση. Η χαμηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να προκαλέσει ζάλη, θολή όραση ή λιποθυμία, αυξάνοντας τον κίνδυνο πτώσης.
Οι μοναχικοί ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν επίσης υψηλότερο κίνδυνο λόγω της αδράνειας. Η έλλειψη κίνησης μειώνει τη δύναμη, την ισορροπία και την ευελιξία.
Οι γιατροί μπορούν να κάνουν κάποιες εξετάσεις για την εκτίμηση της πιθανότητας κάποιος ηλικιωμένος ασθενής τους να είναι πιο επιρρεπής στην πτώση ενώ και οι φροντιστές να αναζητήσουν μέσα στο σπίτι πιθανές παγίδες που θα πρέπει να αποφεύγονται.
Τι να κάνω αν φοβάμαι την πτώση;
Μια πτώση μπορεί στη συνέχεια, ακόμα και αν δεν προκαλέσει κάποιο σοβαρό πρόβλημα, να γεννήσει φόβο για την πτώση. Αυτό μπορεί να κάνει κάποιον να είναι λιγότερο δραστήριος, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο πτώσης σ’ ένα φαύλο κύκλο φθοράς, ψυχικής και σωματικής.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η φυσικοθεραπεία μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και να βοηθήσει με το βάδισμα και την ισορροπία.
Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω και να ανακάμψω από πτώσεις;
Εάν πέσετε, αυτό διπλασιάζει την πιθανότητα να πέσετε ξανά. Οι ειδικοί συνιστούν να ζητήσετε από το γιατρό σας να προσδιορίσει τους πιθανούς κινδύνους πτώσης, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων όρασης, των προβλημάτων ισορροπίας και ορισμένων χρόνιων παθήσεων, όπως η αρθρίτιδα.
Μιλήστε με το γιατρό ή το φαρμακοποιό σας για τα φάρμακα και τους σχετικούς κινδύνους τους, ειδικά όταν ξεκινάτε ένα νέο φάρμακο. Οι παρενέργειες ή οι αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα πτώσης. Προσέξτε το αλκοόλ και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αλληλεπιδράσει με τα φάρμακα.
Οι κοινωνικές συναναστροφές μπορούν επίσης να προστατεύσουν από πτώσεις, καθώς μας κρατούν ενεργούς και αυξάνουν τη σωματική μας δραστηριότητα.
Η βελτίωση και η διατήρηση της δύναμης και της ισορροπίας μειώνει τον κίνδυνο πτώσης και αυξάνει την ανθεκτικότητά ακόμα και σε περίπτωση πτώσης.
Πώς μπορώ να βελτιώσω την ισορροπία καθώς γερνάω;
Η φυσικοθεραπεία είναι μια καλή στρατηγική πρόληψης. Το tai chi και η γιόγκα μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την ισορροπία.
«Αν μπορείτε να σταθείτε στο ένα πόδι για τουλάχιστον έξι δευτερόλεπτα, μειώνετε δραματικά τον κίνδυνο πτώσης», εξηγεί, μιλώντας στον Guardian h Jennifer Nash, φυσικοθεραπεύτρια και βοηθός καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νεβάδα στο Λοας Βέγκας.
Επίσης, έρευνα έχει δείξει ότι τα δυνατά χέρια και πόδια θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο από σοβαρές πτώσεις. Οι γρήγορες πλευρικές πλάγιες ανυψώσεις με αλτήρες μπορούν να βοηθήσουν στην απόκτηση δυνατών χεριών.
Ορισμένες ασκήσεις μπορεί να είναι ευεργετικές, αλλά η διατήρηση της δραστηριότητας συνολικά βοηθάει. Ανεβάστε τους καρδιακούς σας παλμούς για λίγα λεπτά και ασχοληθείτε με δραστηριότητες όπως η κηπουρική ή το περπάτημα. Φροντίστε ωστόσο να συμβουλευτείτε το γιατρό σας για να βεβαιωθείτε ότι κάθε νέα σωματική δραστηριότητα είναι ασφαλής και κατάλληλη.
Πώς μπορώ να τροποποιήσω το σπίτι μου για να αποτρέψω τις πτώσεις;
Η αύξηση της ασφάλειας και της δυνατότητας στήριξης στο σπίτι είναι απλούστερη από ό,τι οι περισσότεροι συνειδητοποιούν.
Για παράδειγμα, αν είναι σημαντικό να βγαίνετε εύκολα έξω, δώστε προτεραιότητα στην επιδιόρθωση σπασμένων εξωτερικών σκαλοπατιών και στην τοποθέτηση κιγκλιδώματος.
Η απλή τακτοποίηση μπορεί να βοηθήσει: μαζέψτε την ακαταστασία, ασφαλίστε τα χαλιά και κρατήστε τα αντικείμενα μακριά από τις σκάλες. Κρατήστε τα συχνά χρησιμοποιούμενα αντικείμενα σε κοντινή απόσταση και τοποθετήστε μια ανθεκτική καρέκλα στο υπνοδωμάτιο και την κουζίνα για να σας παρέχει στήριξη ενώ ντύνεστε ή μαγειρεύετε.
Επίσης, έχετε ένα τραπεζάκι μέσα από την πόρτα της εισόδου για να αφήνετε τις τσάντες με τα ψώνια όταν μπαίνετε ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος να σκοντάψετε επειδή θα είστε φορτωμένοι και δεν θα δείτε κάποιο εμπόδιο
Επίσης, χαμηλού μπάτζετ κρίσιμες αλλαγές είναι η αντικατάσταση των καμένων λαμπτήρων με φωτεινούς, μη εκτυφλωτικούς αντικαταστάτες, η προσθήκη νυχτερινών φώτων μεταξύ του υπνοδωματίου και του μπάνιου και η προσθήκη καρέκλας ντους και ρυθμιζόμενης κεφαλής ντους.
Πώς να σηκωθείτε μετά από μια πτώση;
Αν έχετε πέσει και είστε μόνοι σας, πάρτε πρώτα μια βαθιά ανάσα και μια στιγμή για να ανασυγκροτηθείτε. Εκτιμήστε αν έχετε τραυματιστεί. Αν μπορείτε, συρθείτε αργά σε ένα ανθεκτικό έπιπλο που μπορεί να σας στηρίξει. Στη συνέχεια, μεταβείτε προσεκτικά από γονατιστή θέση σε καθιστή θέση στην καρέκλα ή τον καναπέ. Αν δεν μπορείτε να μετακινηθείτε, καλέστε βοήθεια.
Για όσους ζουν μόνοι τους, ένα σχέδιο είναι ζωτικής σημασίας. Εξετάστε το ενδεχόμενο συστημάτων ιατρικής ειδοποίησης, όπως φορητά μενταγιόν, ρολόγια και κουμπιά τοίχου. Κρατήστε το κινητό σας τηλέφωνο μαζί σας ή δώστε εντολή στην τεχνολογία έξυπνου σπιτιού να κάνει μια κλήση. Και σχεδιάστε ένα σύστημα ελέγχου από γείτονες, φίλους ή συγγενείς.
Τι κάνω μετά από μια πτώση;
Ορισμένες πτώσεις, όπως εκείνες που έχουν ως αποτέλεσμα τραυματισμό ή από τις οποίες δεν μπορείτε να σηκωθείτε, απαιτούν άμεση βοήθεια - καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή έναν γιατρό. Σε άλλες περιπτώσεις, σημειώστε πού, πότε και πώς πέσατε και απευθυνθείτε σε γιατρό.
Όμως οι πτώσεις μπορεί να προκαλέσουν και μη ορατούς τραυματισμούς. Είναι σημαντικό να ελέγξετε για κρυφές βλάβες, όπως μια διάσειση. Ο γιατρός μπορεί να εντοπίσει τι μπορεί να προκάλεσε την πτώση και πώς να μειώσει την πιθανότητα μελλοντικών πτώσεων και να συστήσει τα επόμενα βήματα, όπως η έναρξη φυσικοθεραπείας.
