«Άχρηστη» χημειοθεραπεία, δαιμονοποίηση της ζάχαρης ή «εναλλακτικές» θεραπείες: οι ψευδείς πληροφορίες για τους καρκίνους μπορούν να βλάψουν σοβαρά τους ασθενείς, προκαλώντας καθυστέρηση της φροντίδας, επιπλοκές και μέχρι και το θάνατο, προειδοποιούν επαγγελματίες και ενώσεις.

«Είναι ένα καθημερινό πρόβλημα», διαβεβαιώνει το Γαλλικό Πρακτορείο ο δρ. Μάριο Ντι Πάλμα, ογκολόγος στο Ινστιτούτο Gustave-Roussy του Βιλζουίφ, στην περιφέρεια του Παρισιού.

Μολονότι οι συνέπειες της παραπληροφόρησης είναι δύσκολο να υπολογισθούν ποσοτικά, ο γιατρός αυτός συχνά αποδομεί ψευδείς πεποιθήσεις, κυρίως «γύρω από τη διατροφή, τη νηστεία, τα διατροφικά συμπληρώματα».

Πολλοί ασθενείς θέλουν έτσι να σταματήσουν τη ζάχαρη «επειδή διάβασαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι δίνει στους όγκους να φάνε», κάτι που δεν συμβαίνει.

«Οι ασθενείς αναζητούν μοχλούς τους οποίους να μπορούν να χρησιμοποιήσουν και η διατροφή είναι ένας απ' αυτούς, όμως χρειάζεται σύνεση», επισημαίνει η Εμιλί Γκρουαγέ, διδάκτορας στη βιολογία και διευθύντρια του ιστότοπου του περιοδικού της Rose Up, μιας ένωσης που συνοδεύει τις γυναίκες που έχουν προσβληθεί από καρκίνο.

Η αυστηρή δίαιτα υπάρχει κίνδυνος «να εξασθενήσει περαιτέρω» τους ασθενείς: αν είναι υποσιτισμένοι, «οι ασθενείς ανέχονται λιγότερο καλά τις θεραπείες, πρέπει να μειώνουν τις δόσεις, και αυτό παίζει ρόλο στην πρόγνωσή τους», τονίζει επικαλούμενη την περίπτωση μιας ασθενούς η οποία νήστευε και, επειδή ήταν υπερβολικά κουρασμένη, χρειάσθηκε να διακόψει τη θεραπεία της.

Με την ελπίδα ότι θα αντιμετωπίσουν έτσι τις ανεπιθύμητες παρενέργειες των θεραπειών ή θα βελτιώσουν την κατάστασή τους, άνθρωποι που έχουν προσβληθεί από κάποιο καρκίνο καταφεύγουν επίσης σε συμπληρώματα διατροφής, συχνά χωρίς ιατρική συμβουλή, σύμφωνα με ογκολόγους.

Όμως τα συμπληρώματα αυτά ενδέχεται να διαταράσσουν την αποβολή από το σώμα ορισμένων θεραπειών.

Απώλεια ευκαιρίας

«Στο Gustave-Roussy έχουμε κάθε χρόνο πολλά άτομα που κάνουν νεφρικές ανεπάρκειες ή ηπατίτιδες εξαιτίας κάποιας αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε ένα διατροφικό συμπλήρωμα και ένα αντικαρκινικό φάρμακο», λέει ο δρ. Ντι Πάλμα, επιμένοντας στην ανάγκη να υπάρχει κλίμα εμπιστοσύνης με τον ασθενή.

«Αυτά που δεν είχα ήταν εμπιστοσύνη και συνοδεία για μια συνολική ογκολογική αντιμετώπιση», λέει στο Γαλλικό Πρακτορείο η 57χρονη Κριστίν, η οποία είχε προσβληθεί από καρκίνο στο στήθος.

Όταν το 2021 πληροφορήθηκε την ύπαρξη μεταστάσεων, δέχθηκε να υποβληθεί σε αφαίρεση ωοθηκών, αλλά στη συνέχεια αρνήθηκε μια στοχευμένη ορμονοθεραπεία επειδή αισθανόταν «υπερβολικά αδύναμη».

Δοκίμασε τότε άλλες μεθόδους, οι οποίες δεν ήταν επιστημονικά αποδεδειγμένες. «Άλλαξα τη διατροφή μου, σταμάτησα τη ζάχαρη, έπινα χυμους λαχανικών», περιγράφει. Έπειτα από δύο χρόνια που «πήγαινα καλύτερα», εξηγεί, η κατάστασή της επιδεινώθηκε και πάλι, με αποτέλεσμα να ξαναρχίσει τις ιατρικές θεραπείες.

«Προσοχή στον παράγοντα χρόνο», προειδοποιεί η Καρολίν Μερσιέ, γενική διευθύντρια της Rose Up, «όταν περνάτε μήνες ασκώντας ιατρική στον εαυτό σας και αρνούμενοι τις θεραπείες, η απώλεια ευκαιρίας είναι πολύ σημαντική».

Καθώς είναι πιο ευάλωτοι, οι άνθρωποι που προσβάλλονται από καρκίνο είναι επίσης «οι στόχοι που προτιμούν κακόβουλα άτομα ή περισσότερο δομημένες κινήσεις», προειδοποιεί ο Ιγκ Γκασκάν, πρόεδρος της Ομάδας Μελέτης της Ψυχικής Χειραγώγησης (GéPS).

Εξαγνισμοί και ωμοφαγία

Ο Γκασκάν επικαλείται το παράδειγμα του Ρίκε Γκέερντ Χάμερ, εμπνευστή της λεγόμενης «νέας γερμανικής ιατρικής» που βασίζεται στην ψευδή ιδέα ότι ο καρκίνος απορρέει από κάποιο «ψυχολογικό κόμπο».

Ο Χάμερ, ο οποίος πέθανε το 2017, είχε καταδικασθεί το 2004 για συνέργεια στην παράνομη άσκηση της ιατρικής μετά την προσφυγή ένος άνδρα, η σύζυγος του οποίου «η οποία έπασχε από καρκίνο του μαστού, απεβίωσε αφού αρνήθηκε δοκιμασμένες θεραπείες», αναφέρεται στην τελευταία έκθεση της Διυπουργικής Αποστολής για την Παρακολούθηση και την Καταπολέμηση Λατρευτικών Αποκλίσεων (Miviludes).

Η Καμίλ ήταν θύμα κάτι παρόμοιου, αφηγείται στο Γαλλικό Πρακτορείο η εξαδέλφη της, η Λορά (τα ονόματα έχουν τροποποιηθεί).

Αφού διαγνώσθηκε με καρκίνο του μαστού, η Καμίλ συμβουλεύθηκε έναν ειδικό της λεγόμενης φυσικοπαθητικής (Naturopathy). «Της είπε ότι ο καρκίνος δεν υπάρχει, ότι είναι μόνο τοξίνες, από τις οποίες θα μπορούσε να απαλλαγεί με εξαγνισμούς, αιθέρια έλαια και ωμοφαγία», λέει η Λορά.

Η Καμίλ πήρε μια «ψευδοσυνταγή για έλαια και μια συγκεκριμένη δίαιτα», όμως η κατάστασή της γρήγορα επιδεινώθηκε, έχασε βάρος, οι πόνοι έγιναν αφόρητοι. Έπειτα από δύο χρόνια, επέστρεψε στην ιατρική, όμως «ήταν ήδη πολύ αργά», λέει η Λορά, της οποίας η εξαδέλφη κατέληξε μερικά χρόνια αργότερα.

Εξ ου και η βούλησή της να προειδοποιεί για τους κινδύνους των αποκλίσεων: «Τα θύματα δεν είναι ένοχοι, αλλά θύματα επαγγελματιών της απάτης».