Μια πρωτοποριακή φορητή συσκευή που μοιάζει με αυτοκόλλητο επίθεμα θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης των διαταραχών ύπνου, καθώς ενισχύει τη φάση REM χωρίς τη χρήση φαρμάκων ή επεμβατικών μεθόδων.
Το σύστημα, με την ονομασία NEUSLeeP, αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν και αποτελεί ένα μαλακό, εύκαμπτο επίθεμα που εφαρμόζεται στο δέρμα. Συνδυάζει εστιασμένους υπερήχους χαμηλής έντασης με ηλεκτρόδια, επιτρέποντας τόσο τη διέγερση βαθιών περιοχών του εγκεφάλου όσο και την ταυτόχρονη παρακολούθηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας σε πραγματικό χρόνο.
Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, έδειξαν ότι η χρήση του επιθέματος βοήθησε τους συμμετέχοντες να εισέλθουν στη φάση REM κατά μέσο όρο 43 λεπτά νωρίτερα, ενώ παρέμειναν σε αυτή 16 λεπτά περισσότερο σε σχέση με πριν.
Στην έρευνα συμμετείχαν 28 άτομα, τόσο με φυσιολογικό ύπνο όσο και με ήπια προβλήματα ύπνου. Οι συμμετέχοντες χαρακτήρισαν τη συσκευή άνετη και ασφαλή, ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ελάχιστες.
Γιατί είναι σημαντική η φάση REM
Η φάση REM (Rapid Eye Movement) δεν συνδέεται μόνο με τα όνειρα. Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την επεξεργασία των συναισθημάτων, την ενίσχυση της μνήμης και την προσαρμογή του οργανισμού στο στρες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η διέγερση μέσω του NEUSLeeP βελτίωσε τη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού (heart rate variability) σε υγιείς συμμετέχοντες, έναν δείκτη που σχετίζεται με την καλύτερη λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος και την αποτελεσματικότερη διαχείριση του στρες.
Παράλληλα, απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου έδειξαν μεταβολές σε νευρωνικά κυκλώματα που σχετίζονται με τη ρύθμιση των συναισθημάτων, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να έχει ευρύτερες εφαρμογές στην ψυχική υγεία.
Προοπτικές για τη θεραπεία διαταραχών ύπνου
Η διαταραχή του ύπνου REM έχει συνδεθεί με παθήσεις όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές και η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD). Οι υπάρχουσες θεραπείες βασίζονται κυρίως σε φαρμακευτική αγωγή ή ψυχοθεραπεία, οι οποίες δεν είναι πάντα αποτελεσματικές και ενδέχεται να συνοδεύονται από ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει πλέον μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, προκειμένου να επιβεβαιώσει τα ευρήματα και να διερευνήσει τη χρήση του NEUSLeeP σε ασθενείς με χρόνια αϋπνία, κατάθλιψη και PTSD.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο μέλλον η συσκευή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί όχι μόνο ως θεραπευτικό εργαλείο, αλλά και για την παρακολούθηση του ύπνου στο σπίτι, την έρευνα της εγκεφαλικής λειτουργίας και την ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών που θα βελτιώνουν την ποιότητα του ύπνου και, κατ' επέκταση, τη συνολική ψυχική και σωματική υγεία.
