Ο ύπνος είναι απαραίτητος για την υγεία, ωστόσο ο εγκέφαλος δεν «σβήνει» πλήρως όταν κοιμόμαστε. Αντίθετα, διαφορετικές περιοχές του παραμένουν ενεργές, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε συμπεριφορές όπως η υπνοβασία, οι εφιάλτες ή η ομιλία κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Η ομιλία στον ύπνο, γνωστή ως υπνολαλία, είναι αρκετά συχνή και, στις περισσότερες περιπτώσεις, απολύτως φυσιολογική. Σύμφωνα με ειδικούς στον ύπνο, περισσότεροι από δύο στους τρεις ανθρώπους μπορεί να μιλήσουν στον ύπνο τους κάποια στιγμή στη ζωή τους.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο;
Ο ύπνος αποτελείται από διαφορετικά στάδια. Περίπου το 75%-80% της νύχτας αφορά τον ύπνο non-REM, ενώ περίπου το ένα τέταρτο είναι ύπνος REM, το στάδιο στο οποίο εμφανίζονται κυρίως τα πιο ζωντανά όνειρα.
Οι κύκλοι ύπνου επαναλαμβάνονται περίπου κάθε 90 λεπτά. Στην αρχή της νύχτας κυριαρχεί ο βαθύς non-REM ύπνος, ενώ τις πρώτες πρωινές ώρες αυξάνεται η διάρκεια του REM.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η υπνολαλία μπορεί να συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος δεν αποκοιμιέται και δεν «ξυπνά» ταυτόχρονα ως ενιαίο σύστημα. Οι περιοχές που είναι υπεύθυνες για τη γλώσσα και την ομιλία μπορεί να παραμένουν ενεργές, ενώ άλλες περιοχές που φυσιολογικά εμποδίζουν την ομιλία κατά τον ύπνο εξακολουθούν να βρίσκονται σε κατάσταση ύπνου.
Τι λέμε όταν κοιμόμαστε;
Τις περισσότερες φορές δεν πρόκειται καν για ολοκληρωμένες προτάσεις, αλλά για μουρμουρητά, γέλια ή ψιθύρους. Όταν υπάρχει πραγματική ομιλία, η λέξη «όχι» εμφανίζεται περίπου στο 5% των καταγεγραμμένων λέξεων. Συχνά οι φράσεις έχουν τη μορφή ερωτήσεων ή μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και βρισιές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ομιλία μοιάζει με κανονική συνομιλία, με παύσεις σαν να περιμένει απάντηση ο κοιμώμενος. Μελέτες σε εργαστήρια ύπνου έχουν δείξει ότι, κατά τον REM ύπνο, όσα λέει κάποιος μπορεί να συνδέονται με το όνειρό του περίπου στο 80% των περιπτώσεων.
Ωστόσο, δεν υπάρχει επιστημονική ένδειξη ότι η ομιλία στον ύπνο μπορεί να αποκαλύψει κρυμμένα μυστικά ή πληροφορίες που κάποιος δεν θα έλεγε όταν είναι ξύπνιος.
Πότε χρειάζεται προσοχή;
Η υπνολαλία θεωρείται κατά κανόνα φυσιολογική και είναι συχνότερη στα παιδιά. Συνδέεται, όμως, με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης και άλλων παραϋπνιών, όπως η υπνοβασία.
Η έλλειψη ύπνου φαίνεται επίσης να αυξάνει την πιθανότητα να μιλήσει κάποιος στον ύπνο του. Επομένως, αν σας συμβαίνει συχνά, μπορεί να αποτελεί μια απλή υπενθύμιση ότι χρειάζεστε περισσότερη ξεκούραση.
Όταν η ομιλία στον ύπνο συνοδεύεται από έντονη ή προβληματική συμπεριφορά, συχνά επεισόδια υπνοβασίας ή σημαντική διαταραχή του ύπνου, η αξιολόγηση από ειδικό ύπνου μπορεί να βοηθήσει.
Πηγή: The Conversation
