Σε περίπτωση λήψης λάθος τύπου αίματος κατά τη διάρκεια μιας μετάγγισης, όπως δυστυχώς συνέβη την Τρίτη στο Τζάνειο νοσοκομείο, μπορεί να εμφανιστεί η λεγόμενη αντίδραση ασυμβατότητας ABO. Είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα εξέλιξη που προκαλείται από την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι του αίματος που λαμβάνει,.
Οι τέσσερις κύριοι τύποι αίματος είναι οι Α, Β, ΑΒ και Ο. Εάν είστε τύπος Α, τα ερυθρά αιμοσφαίρια σας έχουν πρωτεΐνες συνδεδεμένες σε αυτά γνωστές ως αντιγόνα Α. Τα κύτταρα του αίματος τύπου Β φέρουν αντιγόνα Β.
Το αίμα τύπου ΑΒ έχει αντιγόνα Α και Β και το αίμα τύπου Ο δεν έχει ούτε Α ούτε Β αντιγόνα.
Το ανοσοποιητικό σύστημα βάση της λειτουργίας του σε περίπτωση που εισέλθει στο σώμα αίμα με διαφορετικά χαρακτηριστικά, θα ξεκινήσει να παράγει αντισώματα έναντι των αντιγόνων του αίματος «εισβολέα», αν καταχρηστικά μπορούμε να το πούμε έτσι.
Με λίγα λόγια, σε μια αντίδραση ασυμβατότητας ABO, το ανοσοποιητικό μας σύστημα επιτίθεται στα νέα αιμοσφαίρια και τα καταστρέφει.
Οι διαφορετικοί τύποι αίματος
Εάν έχετε αίμα τύπου ΑΒ, έχετε και τα δύο αντιγόνα Α και Β. Αυτό σημαίνει ότι είστε παγκόσμιος λήπτης και μπορείτε να λάβετε οποιοδήποτε τύπο αίματος. Ωστόσο, μπορείτε να δώσετε αίμα μόνο σε άλλα άτομα που έχουν αίμα τύπου ΑΒ.
Εάν έχετε ομάδα αίματος Ο, δηλαδή τον τύπο που δεν έχει αντιγόνα, είστε καθολικός δότης. Μπορείτε να δώσετε το αίμα σας σε οποιονδήποτε χωρίς να ενεργοποιήσετε το ανοσοποιητικό του σύστημα, αλλά μπορείτε να λάβετε μόνο αίμα τύπου Ο.
Τι προκαλεί μια αντίδραση ασυμβατότητας ABO;
Η πιο πιθανή αιτία, είναι συνήθως το ανθρώπινο λάθος. Αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα εσφαλμένης επισήμανσης αίματος, λάθος συμπληρωμένων εντύπων ή αποτυχίας ελέγχου και ταυτοποίησης του αίματος σε σχέση με τον λήπτη πριν ξεκινήσει η μετάγγιση.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Στην περίπτωση αντίδρασης ασυμβατότητας, τα συμπτώματα ξεκινούν λίγα λεπτά μετά την έναρξη της μετάγγισης. Μεταξύ άλλων μπορεί να περιλαμβάνουν:
-πυρετό και ρίγη
-αναπνευστικές δυσκολίες
-μυϊκούς πόνους
-ναυτία
-πόνο στο στήθος, στην κοιλιά ή στην πλάτη
-αίμα στα ούρα
-ίκτερο
Κατά τη διάρκεια της αντίδρασης, τα ερυθρά αιμοσφαίρια μέσα στο κυκλοφορικό σύστημα διασπώνται. Η πήξη του αίματος μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, διακόπτοντας την παροχή σε ζωτικά όργανα ή προκαλώντας εγκεφαλικό.
Παράλληλα, από τα κατεστραμμένα κύτταρα του αίματος απελευθερώνται τοξικές ουσίες ικανές να προκαλέσουν νεφρική βλάβη και πιθανώς νεφρική ανεπάρκεια.
Μια αντίδραση ασυμβατότητας ABO μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή και πρέπει να υπάρξει άμεση ιατρική παρέμβαση και αντιμετώπιση.
Σε κάποιες περιπτώσεις ο ασθενής πρέπει να εισαχθεί σε μονάδα εντατικής θεραπείας προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες όπως είναι η περίπτωση νεφρικής ανεπάρκειας, η εκτεταμένη πήξη του αίματος και μια επικίνδυνη πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Οι δικλείδες ασφαλείας για την αποτροπή περιστατικών λανθασμένης μετάγγισης είναι ισχυρές, διευκρινίζουν θεσμικοί φορείς αν και δεν είναι δυνατόν να αποτραπεί κάθε περίπτωση ανθρώπινου λάθους.
Στο αυστηρό πρωτόκολλο περιλαμβάνεται για κάθε μια περίπτωση μετάγγισης, ο έλεγχος της ταυτότητας των δοτών για να διασφαλιστεί ότι τα στοιχεία τους ταιριάζουν με τις πληροφορίες στα δείγματα αίματος τους, η σωστή επισήμανση των αποθηκευμένων δειγμάτων, ο διπλός έλεγχος της ομάδας αίματος τόσο των ασθενών όσο και των φυαλών αίματος πριν από κάθε μετάγγιση.
