Σπάνιες λοιμώξεις που μπορούν να μεταδοθούν από μια έγκυο στο αναπτυσσόμενο έμβρυο συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο αυτισμού και νοητικής αναπηρίας αργότερα στην παιδική ηλικία, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη του Ινστιτούτου Καρολίνσκα που δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics.

«Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η μετάδοση αυτών των λοιμώξεων από τη μητέρα στο παιδί είναι ασυνήθιστη. Αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μικρό ποσοστό όλων των περιστατικών αυτισμού στον πληθυσμό. Ωστόσο, για τα παιδιά που επηρεάζονται, παρατηρούμε σαφώς αυξημένο κίνδυνο τόσο αυτισμού όσο και νοητικής αναπηρίας», δήλωσε η Reneé Gardner, ερευνήτρια στο Τμήμα Παγκόσμιας Δημόσιας Υγείας του Ινστιτούτου Καρολίνσκα.

Η έρευνα επικεντρώθηκε στις λεγόμενες λοιμώξεις TORCH, μια ομάδα λοιμώξεων που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον κυτταρομεγαλοϊό, την ερυθρά, την τοξοπλάσμωση και τον ιό του έρπητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συγκεκριμένοι παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να διαπεράσουν τον πλακούντα και να προκαλέσουν συγγενή λοίμωξη.

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία υγείας και εκπαίδευσης για 3,7 εκατομμύρια ανθρώπους που γεννήθηκαν στη Σουηδία από το 1987 έως το 2021. Μεταξύ αυτών, 975 είχαν διαγνωστεί με συγγενή λοίμωξη TORCH.

Η παρακολούθηση διήρκεσε έως και τρεις δεκαετίες. Τα παιδιά με συγγενή λοίμωξη TORCH είχαν περίπου τριπλάσιο κίνδυνο να διαγνωστούν αργότερα με αυτισμό, ενώ ο κίνδυνος διάγνωσης νοητικής αναπηρίας ήταν πάνω από επταπλάσιος. Για σοβαρή έως βαριά νοητική αναπηρία, ο κίνδυνος ήταν έως και 30 φορές υψηλότερος.

Μεγάλη αύξηση του σχετικού κινδύνου, αλλά λίγα περιστατικά

Παρά τη σημαντική αύξηση του σχετικού κινδύνου, οι συγγενείς λοιμώξεις TORCH είναι σπάνιες και αντιστοιχούν σε μικρό ποσοστό των συνολικών περιστατικών.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να σχετίζονται με περίπου 1,2% των περιπτώσεων σοβαρής νοητικής αναπηρίας στη Σουηδία και με περίπου 0,034% των περιστατικών αυτισμού. Σε ατομικό επίπεδο, εκτιμάται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά που γεννιούνται με λοίμωξη TORCH μπορεί αργότερα να διαγνωστεί με αυτισμό.

Οι ερευνητές συνέκριναν επίσης παιδιά με συγγενή λοίμωξη TORCH με αδέλφια τους που δεν είχαν μολυνθεί. Η συσχέτιση παρέμεινε παρόμοια, γεγονός που υποδηλώνει ότι κοινοί οικογενειακοί παράγοντες δύσκολα εξηγούν από μόνοι τους τα ευρήματα.

Δεν εντοπίστηκε σαφής συσχέτιση με άλλες νευροψυχιατρικές διαταραχές, όπως η ΔΕΠΥ ή η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Ωστόσο, τα παιδιά με συγγενή λοίμωξη TORCH είχαν κατά μέσο όρο χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις, ακόμη και όταν δεν είχαν διαγνωστεί με αυτισμό ή νοητική αναπηρία.

Πιθανές μακροπρόθεσμες επιδράσεις στον εγκέφαλο

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ορισμένες λοιμώξεις που μεταδίδονται στο έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου», δήλωσε η Gardner.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν τη σημασία της πρόληψης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ερυθρά, η οποία έχει σχεδόν εξαλειφθεί στη Σουηδία μετά την εφαρμογή εθνικών προγραμμάτων εμβολιασμού. Η διατήρηση των προγραμμάτων εμβολιασμού και άλλων προληπτικών μέτρων παραμένει, σύμφωνα με τους ερευνητές, σημαντική για τον περιορισμό λοιμώξεων που μπορούν να μεταδοθούν από την έγκυο στο έμβρυο.

Πηγή: Science Daily